آرمان امروز/ «سوء استفاده از دموکراسی» عنوان سرمقاله در روزنامه آرمان امروز به قلم حمید روشنائی است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
دموکراسی یا مردمسالاری مبحثی است که در تئوری، بسیار کهن بوده اما در اجرا، مسئله ی امروزی ما می باشد. مباحت بسیاری در خصوص دموکراسی و آفت های آن گفته شده و به تحریر درآمده است اما همچنان به نظر می رسد که نیاز به پردازش و شناخت بیشتر دارد زیرا جوامع مختلف هنوز از آن آسیب می بینند.
اندیشمندان بسیاری هنوز معتقدند که علیرغم همه مشکلات دموکراسی، در دنیای امروز برای آن بدیلی وجود ندارد. در سال های گذشته، دولت های دیکتاتوری مانند کمونیست ها، برای توجیه نحوه حکومت های خود، پسوند دموکراتیک را به نام کشورهایشان اضافه می کردند تا از نام آن سوء استفاده نمایند لیکن سیستم رفتاری آنها همچنان توتالیتر بوده است.
مهمترین آفت های دموکراسی در قرون اخیر را می توان به موارد ذیل خلاصه کرد:
1-فاشیسم: این اندیشه بصورت یک تکنیک بر حکومت های دموکراتیک سوار شده و آن را منحرف می نماید. سیاستمداران فاشیست غالبا با انتخابات و به صورت آزاد از سوی مردم برگزیده می شوند لیکن پس از بالا رفتن از این نردبان، اجاز نمی دهند دیگران از آن استفاده کنند. پس دموکراسی یک پیش نیازی برای حکومت های فاشیستی محسوب می گردد.
2-پوپولیسم: آفت بزرگی که امروزه جهان دموکراتیک از آن رنج می برد، حضور رهبران پوپولیست است که با فریب مردم و دادن شعارهای توخالی، از شرایط حاضر در کشورهای دموکراتیک استفاده کرده و قدرت را به دست می آورند. با توجه به اصل حاکمیت مردم و آسان بودن فریب توده ها، شیادان بسیاری از آن، برای گرفتن قدرت بهره می برند. بارزترین نماد پوپولیسم در جهان امروز، ترامپ است که توانسته ۲ دور ریاست جمهوری آمریکا را تصاحب کند.
3-تسلط اکثریت بر اقلیت: با توجه به اینکه برگزیدگان در انتخابات دموکراتیک، توسط اکثریت مشخص می شوند، طبیعی است که اکثریت نظرات خود را بر اقلیت غالب نمایند. برخی متفکران معتقدند که دموکراسی واقعی آن است که حق اقلیت در کنار اکثریت تامین گردد و اجحافی از سوی اکثریت صورت نپذیرد. این درحالی است که حتی کشورهای غربی که مدعی دموکراسی هستند، اندیشه های خود را به اقلیت تحمیل می کنند.
4-اقلیت فرصت طلب: گاهی دموکراسی ها نه براساس نظر اکثریت بلکه توسط اقلیتی فعال و فرصت طلب بوجود می آید به این شکل که بدلیل پراکندگی جامعه و عدم امکان حاکم شدن یک نظر مشترک بر آن، اقلیتی ظهور می کند و قدرت را بدست گرفته و منافع خود را به پیش می برد. پس خورد این شرایط، موجب می شود اکثریت به انحاء مختلف سرکوب شده و اگرچه انتخابات برگزار می شود، اما نظرات اکثریت در نتیجه گیری آن تاثیری ندارد.
5-ناپایداری مدیریت: اگرچه محدودیت زمان برای دولت ها در جوامع دموکراتیک یک امتیاز است اما به همان میزان نیز عامل بی ثباتی و بعضا فساد و تصمیم گیری های کوتاه مدت می باشد. در برخی کشورها، دولتمردان، رسیدن به قله های مدیریت را نوعی فرصت برای شخص خود دانسته و بیش از آن که به فکر منافع ملی باشند به دنبال رانت و کسب منافع خودشان هستند.
مهمترین دلیل شکل گیری این آفت ها در این است که دموکراسی یک روح و بطن دارد و یک ظاهر و شکل. متاسفانه بسیاری از حکومت ها، علاقمند به استفاده از نام و شکل آن هستند. انتخابات برگزار می شود، تفکیک قوا و احزاب شکل می گیرد، رسانه و نظارت بر قوا ایجاد می گردد اما همه این ها، پوسته ای بیش نیست و کشورها از داشتن روح دموکراسی که انتخابات آزاد، آزادی رسانه و بیان نظرات و آموزش است، بی بهره اند.
علیرغم همه این آفت ها، دموکراسی همچنان تنها گزینه برای توسعه یافتن جوامع بشری است زیرا نقل و انتقال قدرت به شیوه آرام و بدون درگیری و با خواست مردم صورت می گیرد در حالیکه در جوامع دیکتاتوری، ثبات و تغییر به شیوه کودتا و یا مرگ دیکتاتور، هردو آفت زا بوده و موجب نابودی آینده کشورها می گردد.
