اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
حملات اخیر به اردن، پیوند میان ایالات متحده و یکی از متحدان سرسخت خاورمیانهای واشنگتن را محک میزند.
به نوشته آسوشیتدپرس، اردن، متحد سرسخت ایالات متحده که میزبان نیروهای آمریکایی در خاورمیانه است، در حال پرداخت بهای رابطه با واشنگتن است و پایگاههای نظامی این پادشاهی هدف حملات مکرر ایران قرار گرفته است. اکنون صدها حمله پهپادی و موشکی به سایر مشکلات اردن از جمله رکود اقتصادی و بیثباتی در کرانه باختری -جایی که شهرکنشینان اسرائیلی حملات خود را به فلسطینیها افزایش دادهاند- افزوده است،
در آغوش واشنگتن
با وجود خطر وقوع حملات بیشتر، رهبران اردن میگویند که پس از دههها تلاش برای روابط امنیتی عمیقتر با مقامات آمریکایی و پیشنهاد تبدیل شدن به یک شریک قابل اعتماد با غرب در منطقهای که شاهد درگیری است، به حفظ این رابطه متعهد هستند. تحلیلگران میگویند که این اتحاد به اردن راهی برای محافظت در برابر بیثباتی میدهد. به نظر میرسد ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن، سال گذشته، زمانی که هشدار داد بیثباتی ناشی از بحران کووید-۱۹، حمله تمامعیار روسیه به اوکراین و چندین عملیات نظامی اسرائیل در خاورمیانه میتواند هرج و مرج را فراتر از منطقه دامن بزند، به لزوم چنین اتحادهایی اذعان کرد. او به قانونگذاران اروپایی گفت: «ما در حال تجربه موجهای متوالی از اختلالات و بدون وقفه هستیم. نمیتوان گفت مرزهای این میدان نبرد به کجا ختم خواهد شد. دوستان من، این تهدیدی برای مردم در همه جا است.»
اردن برای عبور از خاورمیانه طوفانی، واشنگتن را در آغوش گرفته است. پادشاهی اردن هاشمی کشوری به شکل قطعات پازل است که با عراق، عربستان سعودی، سوریه، اسرائیل و کرانه باختری هممرز است. بیش از ۱۱ میلیون اردنی بین رودخانه اردن، دریای سرخ و بیابانهای شرقی پوشیده از ویرانهها زندگی میکنند.
اردن علاوه بر جنگ ایران، با چالشهای دیگری مانند اقتصادی که زیر بار میلیونها پناهنده فراری از درگیریهای منطقهای کمر خم کرده است، روبرو است. افزایش قیمت انرژی و تورم، بار سنگینی را بر دوش بخش گردشگری گذاشته است، چرا که این بخش برای جذب بازدیدکنندگان به مناظری که توسط پیتر اوتول، هریسون فورد و مت دیمون در هالیوود مورد ستایش قرار گرفتهاند، تلاش میکند. و در کنار آن، به گفته شان یوم، استاد دانشگاه تمپل و نویسنده کتاب «اردن: سیاست در یک بوته آزمایش تصادفی»: «خشونت فزاینده شهرکنشینان اسرائیلی در کرانه باختری برای اردنیها عمیقاً نگرانکننده است، زیرا آنها نگرانند که بیثباتی بتواند بسیاری از ۲.۸ میلیون فلسطینی آنجا را به فرار به این پادشاهی سوق دهد».
از زمان به دست گرفتن قدرت در سال ۱۹۹۹، عبدالله پیوندهای قویتری با واشنگتن ایجاد کرده است. این پادشاه - که به زبان انگلیسی مسلط است، از حمایت گستردهای در بین رهبران جهان و قانونگذاران دموکرات و جمهوریخواه در ایالات متحده برخوردار است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، زمانی پادشاه را «یکی از رهبران بزرگ واقعی جهان» نامید. جو بایدن نیز رهبری او را ستود. جیل بایدن، بانوی اول، در سال ۲۰۲۳ مهمان عروسی حسین، پسر عبدالله، با یک اشرافزاده سعودی بود. پاپ لئو در سال ۲۰۲۵ از عبدالله در واتیکان استقبال کرد.
اردن به عنوان بخشی از همکاری خود با غرب، کمکهای لجستیکی و اطلاعاتی را برای حمله به عراق به رهبری ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ ارائه داد و در مبارزه با شبهنظامیان داعش در سوریه و عراق نقش داشت. به گفته عامر سبیله، تحلیلگر سیاسی اردنی، اتحاد اردن با ایالات متحده در مبارزات چندین ساله عبدالله برای ایمنسازی پادشاهیاش در برابر خطرات منطقه ای، نقش محوری دارد.
قطب لجستیکی کلیدی واشنگتن
امان و واشنگتن در سال ۲۰۲۱ یک توافقنامه همکاری دفاعی امضا کردند که به نیروها و پیمانکاران آمریکایی امکان دسترسی به ۱۲ تأسیسات نظامی در سراسر پادشاهی را میدهد. اتحاد نظامی ناتو اولین دفتر ارتباطی خود را در منطقه در سال ۲۰۲۵ در اردن افتتاح کرد.
به گفته دیوید شنکر، از اعضای موسسه واشنگتن: «در آستانه جنگ ایران پایگاه هوایی بزرگ موفق السلطی اردن به یک قطب لجستیکی کلیدی برای هواپیماهای ترابری C-17 ایالات متحده و حدود ۶۰ هواپیمای جنگی تبدیل شد». او با «ضروری» خواندن جایگاه پادشاهی اردن برای کمپین ایالات متحده علیه ایران، گفت: «اردن عمق استراتژیک زیادی را فراهم میکند. این امر اردن را نه تنها به یک هدف تبدیل میکند، بلکه این پادشاهی را نیز به یک هدف مبدل میکند». در حال حاضر حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در سراسر خاورمیانه مستقر هستند که تعداد نامشخصی از آنها در اردن حضور دارند. شنکر تخمین میزند که حداقل ۸٪ یا ۱.۴۷ میلیارد دلار از بودجه سالانه این پادشاهی مستقیماً از کمکهای مالی ایالات متحده تأمین میشود.
دریاسالار چارلز بردفورد، فرمانده بخش خاورمیانه پنتاگون، در ماه مه گفت که ارتش ایالات متحده پرسنل و داراییهای خود را از مأموریت علیه داعش از عراق به اردن منتقل کرده است. این تغییر بخشی از یک استراتژی گستردهتر و طولانیمدت برای ایجاد فاصله بیشتر بین نیروهای آمریکایی و موشکهای ایرانی بود. این نیروها برای کشاندن آتش جمهوری اسلامی به اردن کافی بودند. بیشتر موشکها و پهپادهای ورودی توسط پدافند هوایی ایالات متحده سرنگون شدند.
