دنیای اقتصاد/ متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
تصویر رایج از حوثیهای یمن، مردانی را نشان میدهد که سوار بر وانتها، با تفنگهای کلاشینکف به سمت آسمان شلیک میکنند. با این حال، این گروه حملات موشکی دوربردی را علیه اسرائیل - که بیش از هزار مایل با آنها فاصله دارد - انجام داده است. حوثیها با استفاده از پهپادهای دریایی، کشتیهای عبوری در دریای سرخ را هدف قرار میدهند. همچنین شواهد حاکی از آن است که آنها در پیِ استفاده از هوش مصنوعی و سایر روشها برای تولید تسلیحات پیشرفتهتر توسط خودشان هستند تا وابستگیشان به خارج کاهش یابد. «نیکلاس کولیش» در گزارشی برای نیویورک تایمز نوشت، حوثیها بندر تاریخی «مخا» را تصرف کردند و جزایر نزدیک به تنگه «بابالمندب» را به کنترل خود درآوردند و بدین ترتیب، تسلط خود را بر این گلوگاهِ استراتژیک در انتهای جنوبی دریای سرخ تحکیم بخشیدند.
«تیموتی ای. لندرکینگ»، فرستاده ویژه پیشین آمریکا در امور یمن، روز جمعه در نشستی در «موسسه خاورمیانه» گفت: «آنها از هر فرصتی برای ایجاد و آزمایش توانمندیهای خود استفاده میکنند، بهگونهای که اکنون به توانمندترین بازیگر غیردولتی در سراسر خاورمیانه تبدیل شدهاند». گزارشی که چندی پیش توسط شرکت «آنتروپیک» درباره سوءاستفاده از هوش مصنوعی منتشر شد، حاکی از آن بود که «یک هسته از عوامل تهدیدکننده مستقر در شمال یمن» (همانجایی که پایگاه اصلی حوثیهاست) از مدل هوش مصنوعی «کلاد» ( Claude) به منظور «تلاشی مستمر جهت ساخت سلاحهای هدایتشونده» استفاده کردهاند. این شرکت اعلام کرد که با وجود تدابیر حفاظتیِ اعمالشده، این گروه تا مرحله شلیک آزمایشی یک راکت هدایتشونده پیش رفته است.
گزارش آنتروپیک نشان میدهد، آنها در سالهای اخیر در زمینه ساخت سامانههای تسلیحاتیِ بومی، بسیار پیشرفت کردهاند. این امر به حوثیها انعطافپذیری بیشتری داده است تا به نبرد علیه دشمنان یمنی و سعودی خود ادامه دهند و اهداف اسرائیلی و آمریکایی را تهدید نمایند. حوثیها از یک دهه پیش در حال آزمایش شناورهای بدونسرنشین سطحی بودهاند. این گروه در سال ۲۰۱۷ از یک قایق کنترلازراه دورِ حامل مواد منفجره برای حمله به یک ناوچه سعودی استفاده کرد که منجر به کشته شدن دو نفر شد. پس از آنکه حوثیها در سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن، را تصرف کردند، عربستان رهبری یک ائتلاف نظامی را برای حمایت از دولت یمن و مقابله با این گروه بر عهده گرفت. اگرچه در سال ۲۰۲۲ آتشبس اعلام شد، اما کارشناسان میگویند که این گروه از این فرصت برای ارتقای چشمگیر توانمندیهای خود بهره برده است. لندرکینگ گفت که این آتشبس به حوثیها فرصت داد تا «نیروهای خود را بازسازی کرده و آموزش مجدد ببینند، تجهیزاتشان را نوسازی کرده و ذخایر خود را تکمیل نمایند».
پیتر سالزبری، استاد دانشکده امور بینالملل دانشگاه کلمبیا، اظهار کرد: «پس از اعلام آتشبس در یمن در سال ۲۰۲۲، حجم کالاهای وارداتی به یمن برای ساخت سلاح و همچنین تعداد مسیرهای مورد استفاده برای این کار، بهطور تصاعدی افزایش یافت». در ابتدا، یمن آزمایشگاهی برای رویکرد جنگی بود؛ اما اکنون بهطور فزایندهای به کارخانه تولید سلاح نیز تبدیل شده است. سالزبری گفت که قطعات بزرگتر، مانند بدنه موشکها، بهجای آنکه از خارج وارد شوند، در مناطق تحت کنترل حوثیها ساخته میشوند. حوثیها توانستهاند زنجیرههای تامین بیشتری برای قطعات، از جمله از کشورهایی مانند چین ایجاد کنند؛ کشورهایی که کارخانههایشان بسیاری از قطعات پهپادهای مورد استفاده در سراسر جهان را تامین میکنند.
کوین دانیگان، فرمانده پیشین ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده (که حوزه مسوولیتش شامل خلیج فارس و دریای سرخ بود) گفت: «موارد زیادی وجود دارد که حوثیها دیگر به آنها نیازی ندارند؛ دلیل این بینیازی آن است که آنها توانستهاند با بهرهگیری از زنجیره تامین بازار سیاه جهانی، بخش عمدهای از اقلام مورد نیاز خود را تهیه کنند». دانیگان افزود: «با این حال، آنها همچنان به قطعات کلیدی نیاز دارند، بهویژه قطعاتی که کارآیی موشکها را تضمین میکنند. آنها همچنان به مسیرهای مخفی و غیررسمی دسترسی دارند که امکان انتقال این قطعات را فراهم میکند، چرا که این اقلام، قطعاتی حجیم و بزرگ نیستند». به گفته سالزبری، این موارد ممکن است شامل سامانههای هدایت، موتورهای موشک، و همچنین نوک بالها و بالچههایی باشد که نیازمند مهندسی با دقت بسیار بالا هستند.
اگرچه تمرکز محاصره دریایی نیروی دریایی ایالات متحده بر کشتیهای کانتینربر بزرگ و نفتکشهاست، اما قطعات کوچکتر را میتوان با شناورهای متوسطی مانند لنجهای سنتی که در آبهای منطقه تردد میکنند، قاچاق کرد. محمولهها ممکن است مستقیما به مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن ارسال شوند، از مسیر شاخ آفریقا ترانزیت گردند و یا حتی در آبهای ساحلی سومالی به صورت کشتیبهکشتی منتقل شوند. سالزبری این وضعیت را به یک «شعبدهبازی فریبکارانه» تشبیه میکند. اگر گزارش شرکت «آنتروپیک» دقیق باشد، گروهی که از مدل هوش مصنوعی «کلاد» در شمال یمن استفاده میکرد، تلاش داشته است تا یک موشک بالستیک چندمرحلهای با برد بیش از ۱۲۰۰ مایل و یک وسیله پروازی با قابلیت حرکت در سرعتهایهایپرسونیک (فراصوت) بسازد. لندرکینگ میگوید: «به خاطر داشته باشید که حوثیها همیشه در حال حرکت هستند. آنها بسیار اهل ابتکار عمل هستند».
