شرق/متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مهسا مژدهی| بیش از ۴۰۰ نفر که بیشتر آنها را دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند، روز سه‌شنبه در فرانسه بازداشت شدند؛ این اتفاق در حالی رخ داد که دانش‌آموزان دبیرستانی در سراسر این کشور در اعتراض به تعداد زیاد دانش‌آموزان در کلاس‌ها، کمبود معلم و ساعات طولانی مدرسه، ورودی مدارس خود را مسدود کردند و بحرانی تازه در فرانسه به وجود آوردند.
لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، در گفت‌وگو با شبکه بی‌اف‌ام گفت: ۴۴۰ نفر در سراسر کشور بازداشت شده‌اند. هنوز آمار نهایی را نداریم، اما به من گفته شده دو‌سوم این افراد به بازداشتگاه پلیس منتقل شده‌اند. وزارت آموزش فرانسه اعلام کرد اعتراضات یا اختلال‌های ناشی از آن، روز سه‌شنبه حدود ۴۰۰ مدرسه را تحت تأثیر قرار داده است. این در حالی است که حدود سه‌هزار‌و ۷۰۰ مدرسه در سراسر کشور وجود دارد.
گسترش اعتراضات دانش‌آموزی از پاریس به سراسر فرانسه
اعتراضات از هفته گذشته در پاریس آغاز شد و از آن زمان شدت گرفته و به مناطق مختلف فرانسه گسترش یافته است. به نوشته گاردین، روز سه‌شنبه دانش‌آموزان دبیرستانی در شهر لیل، در شمال فرانسه، سطل‌های زباله را به آتش کشیدند و بطری، سنگفرش خیابان و اشیای مختلف را به سوی پلیس پرتاب کردند. پلیس نیز پس از آنکه معترضان به ایستگاه‌های اتوبوس و تابلوهای تبلیغاتی آسیب زدند، برای متفرق‌کردن آنها از گاز اشک‌آور استفاده کرد. در همین روز، تظاهرات و تلاش برای مسدود‌کردن ورودی چند دبیرستان در منطقه رون، از‌جمله در شهرهای لیون، ویلوربان، دسیـن-شارپیو و تیزی-له-بورگ گزارش شد. نونز، وزیر کشور فرانسه، در دفاع از اقدامات دولت علیه معترضان جوان گفته است: هیچ چیز توجیه نمی‌کند که کسی با صورت پوشیده و نقاب‌زده، در حالی که اشیائی برای پرتاب‌کردن در اختیار دارد، مقابل مراکز آموزشی حاضر شود و منتظر مداخله نیروهای انتظامی بماند تا به آنها حمله کند. وزیر کشور فرانسه همچنین گفت در جریان درگیری‌های روز سه‌شنبه، در هفت مورد اسید کلریدریک به سمت نیروهای پلیس پرتاب شده است. به گفته او، در مجموع ۴۸ مأمور پلیس در جریان درگیری‌های مرتبط با این اعتراضات در سراسر کشور زخمی شده‌اند. درگیری میان دانش‌آموزان و پلیس در شهرهای بوردو، رن و نانت در غرب فرانسه و همچنین مارسی در جنوب کشور اتفاق افتاده است.
هدف دانش‌آموزان چیست؟
ظاهرا دانش‌آموزان فرانسوی از شرایط تحصیلی خود شکایت دارند. در دبیرستان لامارتین در شمال پاریس، دانش‌آموزان پلاکاردهایی در اعتراض به ساعات طولانی و خسته‌کننده کلاس‌ها در دست داشتند. روی یکی از این پلاکاردها نوشته شده بود: هشت صبح تا شش عصر؛ ساعت درس بیشتر از ساعت خواب. این تنها دانش‌آموزان نیستند که اعتراضات را اداره می‌کنند. در منطقه‌ای در حومه پاریس، بالی باگایوکو، شهردار منطقه، در تجمع صدها دانش‌آموز در دبیرستان پل الوار شرکت کرد. او در حالی که دانش‌آموزان را در خواندن سرود ملی فرانسه همراهی می‌کرد، اعتراضات آنها را کاملا مشروع توصیف کرد و گفت مناطق کم‌برخوردار در مقایسه با مناطق ثروتمندتر، منابع کمتری دریافت می‌کنند. خبرگزاری فرانسه گزارش داد هنگامی که جمعیت بیشتری در محل تجمع شکل گرفت، نیروهای پلیس مجهز به سپرهای ضدشورش با باتوم به دانش‌آموزان حمله کردند.
هشدار نخست‌وزیر درباره تشدید اعتراضات
سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، پیش‌تر هشدار داده بود که تشدید این اعتراضات غیرمسئولانه خواهد بود. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: آتش‌بازی، آتش‌سوزی و خشونت در نزدیکی دبیرستان‌ها؛ هیچ چیز توجیه‌کننده به خطر انداختن جان دانش‌آموزان، کارکنان مدارس یا نیروهای پلیس نیست. ژان لوک ملانشون، رهبر حزب چپ افراطی فرانسه تسلیم‌ناپذیر (LFI)، در واکنش به دستور دولت به پلیس، روز دوشنبه در ایکس نوشت: دانش‌آموزان دبیرستانی معترض خطری ندارند. دولت دستور سرکوب را صادر کرده است. این خشونت غیرمسئولانه است و نشانه‌ای آشکار از رویکرد نژادپرستانه دارد. دست از سر جوانان ما بردارید. مقامات منتخب و فعالان فرانسه تسلیم‌ناپذیر، هرکجا که می‌توانید وارد عمل شوید.
جدال سیاسی بر سر نحوه برخورد با معترضان
نخست‌وزیر فرنسه در واکنش به اظهارات ملانشون، مداخله او را کمک به تشدید اعتراضات به شکلی غیرمسئولانه خواند. نخست‌وزیر فرانسه در ایکس نوشت: وظیفه یک مقام منتخب جمهوری، محافظت از جوانان و دعوت به آرامش است. بهره‌برداری حزبی از خشم آنها اقدامی نادرست است. او همچنین اتهام نژادپرستی مطرح‌شده از سوی ملانشون را توهین توصیف کرد.
اعتراضات دانش‌آموزی هم‌زمان با اعتصاب سراسری
این اعتراضات هم‌زمان با اعتصاب اتحادیه‌های کارگری فرانسه علیه برنامه‌های بودجه‌ای دولت برگزار شد؛ برنامه‌ای که شامل ۵۴ میلیون یورو کاهش هزینه‌های عمومی است. هم‌زمانی این دو، دست‌کم پاریس را با بحران مواجه کرده است. بسیاری از کارکنان بخش دولتی روز سه‌شنبه دست از کار کشیدند. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۴۰ درصد از معلمان مدارس ابتدایی در این اعتصاب شرکت کردند. ریاض رانی، رئیس اتحادیه دانش‌آموزان دبیرستانی فرانسه، پیش‌تر خواستار مسدود‌شدن کامل دبیرستان‌های کشور به‌عنوان اقدامی هم‌زمان با اعتصاب‌ها شده بود، اما از معترضان خواسته بود آرام بمانند. او گفت این اتحادیه در اعتراض به کمبود کلی منابع، کلاس‌های شلوغ که گاهی ۳۲ تا ۳۵ دانش‌آموز دارند و کمبود معلم و کارکنان مدارس دست به اعتراض زده است.
رانی همچنین بخش‌نامه‌ای را که وزارت کشور و وزارت آموزش فرانسه برای پلیس صادر کرده و در آن از مأموران خواسته شده بود نظم عمومی را در اطراف دبیرستان‌ها حفظ کنند و به‌صورت متناسب از زور استفاده کنند، «یک رسوایی به تمام معنا» خواند. او گفت: ما درباره دانش‌آموزانی ۱۵ تا ۱۸ساله صحبت می‌کنیم و تنها پاسخ دولت، سرکوب خودکار و نهادینه‌شده است. این غیرقابل قبول است. دانش‌آموزان دبیرستانی برای مطالبه شرایط عادلانه‌تر و برابرتر دست به اقدام زده‌اند و در مقابل آنها یگان مبارزه با جرائم و پلیس ضدشورش قرار گرفته‌اند. رانی افزود برخی معلمان و کارکنان مدارس برای محافظت از دانش‌آموزان در برابر پلیس، مقابل آنها ایستاده‌اند.
اعتراض به کمبود معلم و کلاس‌های شلوغ
کارولین شووه، دبیرکل فدراسیون اتحادیه‌ای واحد، بزرگ‌ترین اتحادیه معلمان فرانسه که روز سه‌شنبه در راهپیمایی معترضان در مرکز پاریس شرکت کرده بود، گفت ناراحتی و خشم دانش‌آموزان را درک می‌کند. او گفت: آنها با همان چالش‌هایی روبه‌رو هستند که ما با آنها مواجه هستیم. کلاس‌هایشان شلوغ است. گاهی به دلیل کمبود نیروی انسانی، معلم کافی ندارند. آنها همان واقعیتی را می‌بینند که ما می‌بینیم و عصبانی هستند.
هم‌زمان گروهی از دانش‌آموزان در پاریس به اعتراضات عمومی علیه انتشار پیش‌نویس بودجه سال آینده پیوستند. این اعتراضات در شرایطی ادامه دارد که فشار بر دولت فرانسه بر سر برنامه‌های کاهش هزینه‌های عمومی و وضعیت نظام آموزشی افزایش یافته است؛ موضوعی که اکنون دانش‌آموزان، معلمان و کارکنان مدارس را نیز به خیابان‌ها کشانده است.
