فرهیختگان/متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سید مهدی طالبی| جرد کوشنر، مسئولیت رسمی در یک جایگاه نهادی در دولت دوم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ندارد، اما به‌عنوان فرستاده ویژه در برخی پرونده‌ها و مشاور غیررسمی وی فعالیت می‌کند. به‌تازگی یکی از دسته‌گل‌هایی که داماد ارشد ترامپ به آب داده، از آب گرفته شده است. شبکه آمریکایی سی‌ان‌ان یک اکتبر، در گزارشی تحقیقی افشا کرد کوشنر هم‌زمان با ایفای نقش محوری در مذاکرات جنگ غزه برای توقف درگیری‌ها، به طور واسطه‌ای در مجموعه‌ای از شرکت‌های تسلیحات‌سازی رژیم صهیونیستی سرمایه‌گذاری کرده است.
این سرمایه‌گذاری‌ها که در سایه ادامه جنگ سودآوری بالایی داشتند، نمونه تعارض منافع یک مقام رسمی دولتی با مأموریت اعلامی و نیات اقتصادی شخصی‌اش است. جنگ غزه که دورنما و ضرورت پایانش مشخص شده بود، 9 ماه پس از روی کار آمدن ترامپ ادامه یافت، درحالی‌که در روز‌های پایانی دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور سابق توافقی برای اتمام آن شکل گرفته بود. پس از آن صهیونیست‌ها سمت‌وسوی جنگ را به سمت لبنان و ایران بردند که در این دو پرونده نیز کوشنر نقش داشت و البته منافع اقتصادی‌اش ایجاب می‌کرد جنگ گسترش یابد تا از طریق رونق فروش سلاح، به سود‌های کلانی دست یابد.
پرتفوی آقای داماد
کوشنر از طریق شرکت‌های واسطه‌ای، سرمایه‌گذاری غیرمستقیمی را در شرکت‌های اسلحه‌سازی انجام داده تا بتواند اثر انگشت خود را در این معاملات پاک کند. گزارش سی‌ان‌ان نشان می‌دهد کوشنر از طریق شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی خود بخشی از سهام شرکت اسرائیلی «فینیکس فایننشال» را خریداری کرده و سپس این شرکت در تعدادی از شرکت‌های مرتبط با زنجیره صنایع نظامی رژیم صهیونیستی سرمایه‌گذاری کرده است. کوشنر سال گذشته سهامش را در «فینیکس فایننشال» افزایش داد و سود‌های کلان حاصل شده باعث شد وی خرید سهام این شرکت را «بهترین سرمایه‌گذاری» خود توصیف کند. کوشنر برای نخستین‌بار در ژوئیه 2024، مبلغ 128 میلیون و 500 هزار دلار از سهام فینیکس فایننشال را خریداری کرد و سپس در ژانویه 2025، 171 میلیون و 500 هزار دلار به آن افزود. جمع مبلغ سرمایه‌گذاری شرکت خصوصی کوشنر در این شرکت به 300 میلیون دلار می‌رسد.
سهام شرکت به میزانی رشد کرد که کوشنر با فروش قسمی از سهام خود، یک سال پس از افزایش سهم، 343 میلیون در سال جاری میلادی دریافت کرد. با وجود این فروش سهم، ارزش سهام باقی مانده وی به بیش از یک میلیارد دلار می‌رسد. به عبارتی دیگر سرمایه‌گذاری اولیه او تقریباً به یک میلیارد و 400 میلیون دلار رسید و 5برابر شد. علاوه بر این، کوشنر 75 میلیون دلار از سود سهام تقسیم شده دریافت کرده است. بخش مهمی از این سود مربوط به سرمایه‌گذاری چند صد میلیون دلاری شرکت فینیکس در 9 شرکت تسلیحاتی رژیم صهیونیستی است.
تنظیم زوایای بحث
وظایف و تحرکات کوشنر در دولت ترامپ به همراه یار جدید و البته کهنسالش، استیو ویتکاف، پدیده‌ای عجیب است که تنها در دولت ترامپ امری معمول به حساب می‌آید. برای مشخص‌شدن ابعاد قضیه، باید نگاهی بهتر به وضعیت دولت ترامپ و تیمش انداخت.
1. فامیل‌بازی در دموکراسی
دونالد ترامپ در دموکراسی غرب، استفاده از فامیل‌ها در مناصب دولتی را باب کرد. این قضیه امری ریشه‌دار در غرب است، اما رئیس‌جمهور کنونی آن را بی‌پرده‌تر انجام می‌دهد. در دولت اوباما نیز رئیس‌جمهور دوستانش را به مقامات بالایی رساند، اما در دولت ترامپ، فامیل‌ها یا در مقام قرار گرفتند یا در آستانه آن قرار داشتند. ابراز تمایل برای تبدیل‌کردن ایوانکا، دختر ارشد ترامپ به نماینده در سازمان ملل متحد از این جمله است.
2. تضعیف نقش نهاد‌های رسمی به نفع اشخاص
در دولت‌های اقتدارگرا و یا با شرایط ویژه، نقش وزارت امور خارجه تضعیف می‌شود. در دولت ترامپ، مارکو روبیو جزء شخصیت‌های نزدیک به ترامپ بوده تا جایی که در کنار جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور یکی از دو گزینه جایگزینی با وی بوده و شانس بالایی هم برای او قائل شده‌اند. در اوایل دولت با عزل و انتقال مشاور امنیت ملی به پستی پایین‌تر، مسئولیت مشاور امنیت ملی، هم‌زمان با حفظ سمت وزارت خارجه به وی محول شد. این مسئولیت در روز‌های اخیر به طور رسمی در اختیار روبیو قرار گرفته که تصمیم ترامپ برای تضعیف نقش مشاور امنیت ملی را از طریق ادغام در دست وزیر خارجه، تثبیت می‌کند. علی‌رغم آنکه روبیو شخصیتی نزدیک به ترامپ است، با در دست‌گرفتن هم‌زمان دو مسئولیت کابینه تقویت شده است و همچنین اصلی‌ترین گزینه نامزدی جمهوری‌خواهان در انتخابات آتی در شرایط کنونی به حساب می‌آید، رئیس‌جمهور آمریکا دیپلماسی در مهم‌ترین پرونده‌های آمریکا را خارج از سازوکار وزارت امور خارجه و تصمیمات روبیو به پیش می‌برد. پرونده‌های غرب آسیا و روسیه در دستان زوج ویتکاف-کوشنر است. این قضیه در غرب بی‌سابقه نیست و حاکمان اقتدارگرا و ضدنهادی آن را پیگیری می‌کنند، مانند نتانیاهو که نقش وزارت خارجه را تضعیف کرد. بااین‌حال او نیز همانند ترامپ، این‌گونه بی‌محابا وارد چنین اقداماتی نشد.
3. عدم تجربه در ظاهر سیاست
زوج ویتکاف-کوشنر در حالی مسئولیت مذاکرات را برعهده دارد که هیچ‌یک از این دو، حداقل در ظاهر فعالیت‌های مرتبط سیاسی نداشته‌اند. در دولت اول ترامپ، کوشنر کم‌وبیش شخص محوری وی در غرب آسیا بود. ویتکاف در دولت دوم و بالاتر از کوشنر قرار گرفت، درحالی‌که اگر ترامپ قصد شکل‌دهی به زوج مذاکراتی داشت، باید یک شخص مهم و باسابقه را در کنار کوشنر قرار می‌داد.
4. اهمیت وفاداری طولانی‌مدت
زوج ویتکاف-کوشنر از نظر نزدیکی و دوستی، وفادارترین عناصر و نزدیک‌ترین افراد به کسب‌وکار او تلقی می‌شوند. هر دو جزء املاکی‌های نیویورک هستند. ترامپ در دولت اول خود وفاداری‌های قابل خدشه‌ای از جمهوری‌خواهان مشاهده کرد و به همین دلیل وفاداری‌های قدیمی را مطلوب دانست.
5. پیگیری غرب آسیا و شرق اروپا توسط تیم تمام‌صهیونیست
ویتکاف و کوشنر یهودی هستند و هر دو در حوزه‌هایی مسئولیت گرفته‌اند که با منافع صهیونیست‌ها مشترک است. این دو بر غرب آسیا و بر مسئله روسیه و جنگ اوکراین تمرکز دارند. این مسئله از آنجا مهم است که فارغ از یهودی‌بودن رئیس‌جمهور اوکراین، روسیه به دلیل مناسبات با ایران و حضور در منطقه، نقشی بزرگ ایفا می‌کند. باید در نظر گرفت یکی از روش‌های خطی دشمن در تضعیف رقیب، فشار بر پشتیبان آن است. به‌عنوان نمونه، آن‌ها در جنگ اوکراین به چین فشار می‌آورند که باتوجه‌به نقشش در تجارت روسیه، به این کشور برای پایان‌دادن جنگ، فشار وارد کند. در خصوص منطقه نیز دشمن به پکن و مسکو فشار می‌آورد که حمایت‌هایشان را از تهران کاهش دهند. برای ترامپ و نزدیکان صهیونیستش این موضوع حیاتی است که از جنگ اوکراین، یک خروجی در غرب آسیا بگیرند و هر نظری برخلاف این و نادیده‌گرفتن فعالیت زوج ویتکاف-کوشنر در این قضایا، غیرقابل‌قبول است.
6. بالا رفتن پیچیدگی
غرب آسیا به پیچیدگی‌هایش شهره است. این باعث شماتت ترامپ می‌شد که پرونده‌هایی را که زمانی در دستان سیاست‌مداران بزرگ بود و به جایی رسید، با ادعای حل نهایی به دستان یک جوان بی‌تجربه و پول‌دار سپرده است. پس از آنکه در دوره جو بایدن، عملیات 7 اکتبر رخ داد، دولت وی به شدت تحت تأثیر قرار گرفت و تقریباً زمان زیادی از تیم وزارت خارجه و امنیت ملی صرف آن شد. از این رو در دولت دوم ترامپ، سپردن منطقه‌ای که پیچیده‌تر شده به کوشنر، غیرقابل توجه‌تر شد. در دولت اول ترامپ نقش کوشنر به این پررنگی نبود و در منطقه جنگی فعال وجود نداشت. در دولت دوم ترامپ اما التهابات بالاتر رفته و دو جنگ 12 و 40 روزه با ایران پشت سر گذاشته شده‌اند. در این وضعیت، ادامه کار زوج ویتکاف-کوشنر تعجب‌برانگیز است.
پدرزن هم شریک است
چندی پیش گزارشی بر اساس تحقیقات نیویورک‌تایمز و چند رسانه دیگر تهیه شد که خلاصه‌ای از آن را برنی سندرز، سناتور منتقد و مشهور در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی توییتر (ایکس) منتشر کرد. بر اساس این گزارش خانواده ترامپ در مدت ریاست‌جمهوری، 4 میلیارد دلار از طریق روابط شخصی و دوستی و رفاقت و تعارض منافع، رشد ثروت داشته است. در بخشی از این گزارش، 3 میلیارد دلار از این رشد ثروت به رمزارز‌ها مربوط دانسته شده است. بخش مهمی از این قضیه به ارتباطات با دولت‌های خلیج‌فارس مرتبط بود. تنها در یک فقره، شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، برادر و مشاور امنیت ملی امارات تنها چند روز پیش از مراسم تحلیف ترامپ، نیم میلیارد دلار از صندوق رمزارزی خانواده ترامپ به نام «آزادی مالی جهانی» را خریداری کرد.
