اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سلامت شی اهمیتی بسیار فراتر از وضعیت شخصی او دارد. او بیش از هر رهبر چینی از زمان مائو تسه‌تونگ قدرت را در دست خود متمرکز کرده و هیچ جانشینی برای خود تعیین نکرده است.
در سفر اخیر شی جین‌پینگ، رئیس جمهوری خلق چین، به ایالات متحده، پرسش‌هایی پیرامون سلامت او مطرح شده است؛ از جمله به دلیل نیازهای پی‌درپی و غیرعادی او به استراحت.
نیاز نامعمول شی به استراحت در آمریکا افشاء شد
به گزارش وال‌استریت ژورنال، مقام‌های چینی در جریان برنامه‌ریزی برای دیدار شی جین‌پینگ با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، درخواست‌های غیرمعمولی از طرف آمریکایی داشتند تا نیاز رهبر ۷۳ ساله چین به استراحت را در نظر بگیرد؛ موضوعی که به گفته افراد آگاه از برنامه‌ریزی این سفر، نگاهی نادر به محدودیت‌های جسمانیِ فزاینده این رهبر چینی ارائه می‌دهد.
به گفته این افراد، یکی از مهم‌ترین درخواست‌ها اختصاص یک اتاق خصوصی در داخل بال غربی کاخ سفید بود تا شی بتواند بین برنامه‌های مختلف در آن استراحت کند و تنها همسرش، پِنگ لی‌یوان، اجازه داشت به او ملحق شود. آنها افزودند که هیچ‌یک از دیگر اعضای هیئت چینی اجازه استفاده از این «اتاق انتظار» را نداشتند؛ حتی کای چی، رئیس دفتر و از نزدیک‌ترین دستیاران شی.
به گفته این افراد، حدود یک ماه پیش از آنکه شی سفر خود را آغاز کند، تیم مقدماتی او همچنین با برگزاری یک ناهار کاری میان رهبر چین و ترامپ که برای ۲۴ سپتامبر، تنها روز کامل این اجلاس، برنامه‌ریزی شده بود، مخالفت کرد. زمانی که ترامپ در ماه مه به پکن سفر کرده بود، دو رهبر در مجموعه رهبری ژونگ‌نان‌های یک ناهار کاری داشتند. همچنین، به گفته این افراد، مقام‌های پکن به همتایان آمریکایی خود اعلام کرده بودند که ترجیح می‌دهند در جریان سفر شی به واشنگتن، زمان بیشتری برای استراحت او در نظر گرفته شود. نتیجه این درخواست، ایجاد فاصله‌ای حدوداً پنج‌ساعته در برنامه اجلاس بود؛ یک بازه طولانی برای استراحت و زمان آزاد در سفری که کمتر از دو روز به طول انجامید.
افزون بر این، به گفته این افراد، هیئت چینی برای شب ورود شی هیچ برنامه‌ای برای او ترتیب نداده بود و رهبر چین در آخرین روز سفرش، ۲۵ سپتامبر، تنها حدود ۱۰ دقیقه را در داخل ساختمان آرشیو ملی آمریکا سپری کرد؛ زمانی بسیار کوتاه‌تر از آنچه مقام‌های آمریکایی برنامه‌ریزی کرده بودند؛ البته شی به‌تازگی یک پرواز حدوداً ۱۴ ساعته از پکن را پشت سر گذاشته بود.
شی هنگام ورود به واشنگتن، از تمام تشریفات یک سفر دولتی برخوردار شد: شلیک ۲۱ گلوله توپ برای ادای احترام، پرواز جنگنده‌های جت آمریکایی و یک بمب‌افکن رادارگریز بر فراز محل مراسم و دریافت هدیه‌ای شامل یک مجسمه بزرگ عقاب سرسفید؛ اما، به گفته افراد آگاه از برنامه‌ریزی سفر، پشت این صحنه‌های تشریفاتی، تیم خود او برنامه سفر را بر اساس این موضوع تنظیم می‌کرد که او چه مدت می‌تواند بایستد، چه مسافتی می‌تواند راه برود و چه زمانی نیاز خواهد داشت توقف کند.
تکیه سیاسی و جسمی شی به همسرش
پرسش‌ها درباره وضعیت جسمانی شی موضوع تازه‌ای نیست. پس از سفر اروپایی او در سال ۲۰۱۹ نیز گمانه‌زنی‌های مشابهی مطرح شد؛ زمانی که ویدئویی منتشر شد که ظاهراً او را در حال راه رفتن با لنگش خفیف و استفاده از دسته‌های صندلی برای حفظ تعادل نشان می‌داد. بااین‌حال، بیش از شش سال بعد، شی همچنان کنترل خود بر چین را به‌طور کامل حفظ کرده است.
دنیس وایلدر، مدیر ارشد سابق امور چین در شورای امنیت ملی آمریکا که در دوران دولت جورج دبلیو. بوش، سه سفر دولتی را سازماندهی کرده بود، گفت ترتیبات مربوط به اتاق استراحت بی‌سابقه بوده است. او گفت هنگام برنامه‌ریزی سفرهای نخست‌وزیر ژاپن، جونیچیرو کویزومی، نخست‌وزیر استرالیا، جان هاوارد و رئیس‌جمهور چین، هو جین‌تائو که سلف شی بود، «ما هرگز چنین کاری نکردیم. این غیرعادی است.»
سلامت شی اهمیتی بسیار فراتر از وضعیت شخصی او دارد. او بیش از هر رهبر چینی از زمان مائو تسه‌تونگ قدرت را در دست خود متمرکز کرده و هیچ جانشینی برای خود تعیین نکرده است. چین عملاً هیچ فرایند نهادینه‌شده‌ای برای انتخاب رهبری ندارد که هم‌زمان سه سمت مهم شی را در اختیار داشته باشد: دبیرکل حزب کمونیست، رئیس‌جمهور و رئیس کمیسیون مرکزی نظامی حزب کمونیست چین.
در جریان سفر شی به واشنگتن، حرکات محتاطانه او در تصاویر ویدئوییِ ویرایش‌نشده قابل مشاهده بود. هنگامی که شی از پله‌های هواپیمای خود در پایگاه مشترک اندروز پایین می‌آمد، با یک دست به سمت پِنگ رفت و با دست دیگر نرده را گرفت. دو روز بعد، هنگامی که همراه ترامپ و بانوی اول از پله‌های ساختمان آرشیو ملی بالا می‌رفت، این زوج در تمام طول مسیر دست یکدیگر را گرفته بودند و به نظر می‌رسید شی برای حمایت فیزیکی به پِنگ تکیه کرده است، نه اینکه صرفاً دست او را گرفته باشد.
رسانه‌های دولتی چین این لحظات را از پوشش تلویزیونی پربیننده خود حذف کردند. شی همچنین مدت‌هاست در مراسم رسمی دست پِنگ را می‌گیرد؛ حرکتی غیرمعمول برای یک رهبر چینی که رسانه‌های دولتی نیز آن را به‌عنوان نشانه‌ای از علاقه و دلبستگی این زوج به یکدیگر برجسته کرده‌اند.
مسئله جانشینی شی
پیش از سفر شی به واشنگتن، پرسش‌ها درباره سلامت او افزایش یافته بود. در اجلاس بریکس در هند در اوایل سپتامبر، شی در ضیافت شامی که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و دیگر رهبران جهان در آن حضور داشتند شرکت نکرد، زیرا حال مساعدی نداشت؛ وال‌استریت ژورنال پیش‌تر این موضوع را گزارش کرده بود.
وایلدر، که اکنون استاد مطالعات آسیایی در دانشگاه جورج‌تاون است، گفت برنامه کوتاه‌شده دیدار ترامپ و شی نیز جلب توجه می‌کند. نشست دوجانبه دو رهبر در کاخ سفید در ۲۴ سپتامبر، نزدیک ظهر آغاز شد و تا اوایل بعدازظهر پایان یافت. پس از آن، شی محوطه کاخ سفید را ترک کرد و تا هنگام ضیافت شام دولتی در همان شب، که مدیران شرکت‌های آمریکایی از جمله جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، و ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، نیز در آن حضور داشتند، بازنگشت. او درباره زمان محدودی که برای گفت‌وگوهای اساسی میان رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان اختصاص داده شده بود، گفت: «برای اجلاسی در این سطح، این زمان به‌شدت کوتاه است.»
سلامت رهبران ارشد چین همواره یکی از محرمانه‌ترین اسرار حکومتی تلقی شده است؛ سنتی که ریشه در این باور حزب کمونیست دارد که هرگونه ضعفِ قابل مشاهده در رأس قدرت می‌تواند به شکل‌گیری چالش‌های جناحی یا بی‌ثبات شدن سلطه حزب منجر شود. تحلیلگرانی که در زمینه رهبری چین تخصص دارند می‌گویند در حضورهای عمومی شی، هیچ نشانه‌ای از زوال شناختی مشاهده نمی‌کنند.
مین‌شین پی، استاد علوم حکومتی در کالج کلرمونت مک‌کنا که درباره سیاست نخبگان چین مطالعه می‌کند، گفت: «تفاوت بسیار بزرگی وجود دارد میان رهبری که به دلیل یک سکته شدید کاملاً قادر به انجام وظایف خود نیست و رهبری که از نظر جسمانی دچار محدودیت است اما از نظر ذهنی می‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد.»
او گفت در حالت نخست، حزب باید به‌سرعت جانشینی پیدا کند؛ اما در حالت دوم، به گفته پی، حزب باید منتظر بماند و بعید است سیاست‌ها تغییر چندانی کنند؛ همان‌طور که در سال‌های پایانی قدرت مائو، پیش از مرگ او در ۸۲ سالگی، چنین اتفاقی افتاد؛ بااین‌حال، مسائل مربوط به جانشینی حتی فراتر از مرزهای چین نیز خطراتی ایجاد می‌کنند. به گفته پی، رقابت بر سر قدرت میان کسانی که مشتاق جانشینی شی هستند، ممکن است برخی جناح‌ها را به حمایت از سیاست‌های تهاجمی سوق دهد تا در کشمکش داخلی بر سر قدرت، دست بالا را پیدا کنند.
