فرارو/متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
توافق اعلام‌شده میان ترامپ و پوتین برای افزایش صادرات گازوئیل روسیه، با هدف کمک به کاهش هزینه‌های انرژی، درباره اثرگذاری اقتصادی و پیامدهای سیاسی تردیدهایی ایجاد کرده است. تحلیلگران، حجم محدود محموله‌ها و توان صادراتی مسکو را زیر سؤال می‌برند. در مقابل، اوکراین هشدار می‌دهد افزایش درآمدهای انرژی روسیه می‌تواند منابع مالی ادامه جنگ را تقویت و اعتبار نظام تحریم‌ها را تضعیف کند.
دیوید گلدمن-روزنامه گاردین| دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که در گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه توافق کرده است مسکو صادرات گازوئیل به بازارهای جهانی را افزایش دهد؛ اقدامی که هدف آن کاهش هزینه‌های انرژی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا عنوان شده است. با این حال، تحلیلگران بازار انرژی معتقدند حجم سوخت وعده‌داده‌شده برای کاهش محسوس قیمت‌ها کافی نیست. این توافق همچنین با انتقاد اوکراین مواجه شده است؛ کشوری که درآمدهای انرژی روسیه را یکی از منابع تأمین مالی جنگ می‌داند.
وعده صادراتی مسکو و تردید درباره تأثیر آن بر قیمت‌ها
ترامپ روز جمعه در شبکه‌های اجتماعی نوشت پوتین با عرضه فوری بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به بازارهای جهانی موافقت کرده و قرار است ۵۰۰ هزار تن دیگر نیز در ماه نوامبر عرضه شود. مجموع این محموله‌ها معادل حدود شش میلیون بشکه گازوئیل است؛ حجمی که بر اساس برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا، تنها نیاز حدود یک روز و نیم مصرف این کشور را پوشش می‌دهد.
ترامپ همچنین اعلام کرد در صورت فراهم بودن شرایط پالایشگاه‌های روسیه، میلیون‌ها تن گازوئیل دیگر نیز عرضه خواهد شد. با این حال، دن پیکرینگ، بنیان‌گذار و مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت «پیکرینگ انرژی پارتنرز»، برآورد کرد این توافق ممکن است تا پایان سال تنها ۵ تا ۶ درصد به عرضه گازوئیل اضافه کند. او تأکید کرد که این افزایش عرضه می‌تواند مفید باشد، اما تحول تعیین‌کننده‌ای در بازار جهانی ایجاد نخواهد کرد. پیکرینگ همچنین گفت استفاده از واحد «تن» به‌جای «بشکه» ممکن است حجم اعلام‌شده را در نگاه عمومی بزرگ‌تر جلوه دهد و جنبه سیاسی این اعلام را برجسته کند.
محدودیت صادرات روسیه و فشار بر بازار انرژی
روسیه در اوایل ژوئیه صادرات گازوئیل را ممنوع کرد؛ تصمیمی که پس از حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و گسترش کمبود سوخت در داخل این کشور اتخاذ شد. این محدودیت روزانه حدود ۸۰۰ هزار بشکه از عرضه جهانی را کاهش داد؛ آن هم در شرایطی که جنگ آمریکا علیه ایران، بازار انرژی را با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو کرده بود. تمدید ممنوعیت صادرات در ماه گذشته نیز فشار بر قیمت‌ها را افزایش داد.
بر اساس گزارش کرملین از گفت‌وگوی دو رئیس‌جمهور، پوتین به ترامپ گفته است روسیه آماده عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی به آمریکا و بازارهای جهانی است. او ابراز امیدواری کرده که این اقدام تأثیر مثبتی بر اقتصاد جهانی بگذارد. ترامپ نیز در کاخ سفید مدعی شد قیمت نفت به‌سرعت در حال کاهش است و توافق با روسیه می‌تواند به پایین آمدن هزینه انرژی کمک کند.
با این حال، تحلیلگران و معامله‌گران کالا درباره توانایی مسکو برای اجرای وعده‌های اعلام‌شده تردید دارند. قراردادهای آتی گازوئیل در پایان معاملات روز جمعه حدود ۴ درصد کاهش یافتند، اما مشخص نیست این افت تا چه اندازه به توافق اعلام‌شده مربوط بوده است.
خشم کی‌یف از احتمال افزایش درآمدهای روسیه
توافق احتمالی صادرات گازوئیل با واکنش منفی اوکراین روبه‌رو شده است. کی‌یف مدت‌هاست خواهان تشدید تحریم‌های صادرات انرژی روسیه بوده و استدلال می‌کند درآمدهای نفت و گاز به تأمین مالی ماشین جنگی مسکو کمک می‌کنند.
اوکراین در ماه‌های اخیر حملات به زیرساخت‌های نفتی روسیه را افزایش داده و با وجود درخواست‌های ترامپ برای توقف این حملات، عملیات خود را ادامه داده است. کی‌یف تنها در هفته جاری مدعی حمله به چهار پالایشگاه روسیه شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تصمیم برای فراهم‌کردن امکان صادرات گازوئیل روسیه را «تصمیمی ضعیف از سوی شرکای قدرتمند» توصیف کرد. او هشدار داد که درآمدهای بیشتر روسیه به ادامه جنگ و افزایش رنج مردم اوکراین کمک خواهد کرد.
زلنسکی همچنین زمان اعلام توافق را معنادار دانست؛ زیرا هم‌زمان با گفت‌وگوی ترامپ و پوتین، هیئتی بلندپایه از اوکراین برای مذاکره با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا و جرد کوشنر، داماد ترامپ وارد میامی شده بود. او این هم‌زمانی را برای کی‌یف دردناک توصیف کرد.
تردید درباره اجرای توافق و پیامدهای تحریم‌ها
برخی مقام‌های پیشین آمریکا حتی درباره توانایی روسیه برای تأمین حجم اعلام‌شده گازوئیل تردید دارند. ریچارد نفیو، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا در حوزه سیاست تحریم‌ها، هشدار داد که پیام سیاسی این توافق و آسیبی که ممکن است به اعتبار نظام تحریم‌ها وارد کند، اهمیت زیادی دارد. به گفته او، اگر واشنگتن برای حل مشکلات اقتصادی به کاهش فشار بر روسیه متوسل شود، توجیه استفاده از تحریم‌ها علیه دیگر کشورها نیز دشوارتر خواهد شد.
یک مقام ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا نیز معتقد است حتی اگر روسیه نتواند تمام سوخت وعده‌داده‌شده را تأمین کند، پوتین ممکن است به هدف سیاسی خود رسیده باشد: ایجاد این تصور که ترامپ در آستانه انتخابات توانسته است هزینه‌های انرژی را کاهش دهد و بر بازارها اثر بگذارد.
گرگوری برو، تحلیلگر گروه انرژی، اقلیم و منابع در مؤسسه اوراسیا نیز گفت تحقق وعده روسیه مستلزم لغو ممنوعیت صادرات گازوئیل خواهد بود و حتی در آن صورت، اثر توافق احتمالاً موقتی و محدود است. او همچنین احتمال داد مسکو انتظار داشته باشد اوکراین در مقابل، حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند؛ خواسته‌ای که پذیرش آن از سوی زلنسکی بعید به نظر می‌رسد.
توافق اعلام‌شده میان ترامپ و پوتین در شرایطی شکل گرفته که دولت آمریکا به‌دنبال مهار هزینه‌های انرژی و کاهش فشار اقتصادی بر مصرف‌کنندگان است. با این حال، حجم محدود محموله‌های وعده‌داده‌شده، تردید درباره ظرفیت صادراتی روسیه و احتمال تأثیرگذاری این توافق بر سیاست تحریم‌ها، دستیابی به نتیجه‌ای پایدار را نامطمئن می‌کند. در مقابل، اوکراین نگران است که بازگشت درآمدهای انرژی روسیه، منابع مالی بیشتری برای ادامه جنگ فراهم کند. بنابراین، اثر نهایی این توافق نه‌تنها به میزان واقعی صادرات گازوئیل، بلکه به پیامدهای سیاسی و راهبردی آن برای روابط واشنگتن، مسکو و کی‌یف بستگی خواهد داشت.
