اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
خبرگزاری رویترز به نقل از سیاست‌گذاران و تحلیلگران منطقه‌ای، می‌نویسد که انتخابات هفته آینده اسرائیل ممکن است نخست‌وزیر این کشور را تغییر دهد، اما راهبرد آن را تغییر نخواهد داد: ایران همچنان دشمن اصلی اسرائیل خواهد بود، استفاده از نیروی نظامی همچنان ابزار ترجیحی این کشور باقی خواهد ماند و تشکیل کشور مستقل فلسطینی همچنان چشم‌اندازی دور از دسترس خواهد بود. دلیل این امر آن است که حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین جنگ‌ها در غزه، لبنان و ایران، فرضیات راهبردی زیربنای سیاست اسرائیل را تثبیت کرده‌اند.
تحلیلگران می‌گویند اگر اتفاقی بیفتد، احتمالاً اسرائیل سیاست امنیتی خود را سخت‌گیرانه‌تر خواهد کرد؛ زیرا پیروزی بنیامین نتانیاهو با حمایت شرکای ائتلاف راست افراطی می‌تواند او را به تشدید جنگ با ایران، محکم‌تر کردن کنترل اسرائیل بر کرانه باختری اشغالی و به حاشیه راندن بیشتر دیپلماسی ترغیب کند. دکترین امنیتی اسرائیل اکنون بر سه پایه استوار است: تضعیف ایران، حفظ مناطق حائل در آن سوی مرزهای اسرائیل و استفاده از نیروی نظامی برای بازداشتن رقبا.
به گفته تحلیلگران، اختلاف واقعی بر سر جهت‌گیری سیاست نیست، بلکه بر سر شدت و دامنه آن است: اینکه اسرائیل با چه شدتی جنگ‌های خود را پیش ببرد، شهرک‌سازی یهودیان در کرانه باختری تا چه اندازه گسترش یابد و آیا هیچ‌یک از رهبران این کشور راه دیپلماسی را انتخاب خواهد کرد یا خیر. از تهران تا ریاض، انتخابات روز سه‌شنبه نه به‌عنوان نقطه عطفی بالقوه، بلکه به‌منزله آزمونی برای سنجش این موضوع تلقی می‌شود که آیا خاورمیانه در حال ورود به دوره‌ای از رویارویی طولانی‌مدت است؛ دوره‌ای که در آن جنگ‌ها شدت می‌گیرند و فروکش می‌کنند، بی‌آنکه منازعات زیربنایی حل‌وفصل شوند.
آویو بوشینسکی، مشاور پیشین نتانیاهو، گفت: «اگر نتانیاهو انتخاب شود، هر کاری را که فکر کند می‌تواند انجام خواهد داد. گسترش شهرک‌سازی ادامه خواهد یافت. جنگ‌ها علیه ایران، حماس و حزب‌الله ادامه خواهند داشت. آنچه اکنون می‌بینید، همان چیزی است که پس از انتخابات هم خواهید دید؛ شاید حتی با شدت بیشتر. تا زمانی که ایران در چنین وضعیتی قرار دارد، صحبت کردن درباره فلسطین اتلاف وقت است.»
نتانیاهو روز یکشنبه گفت اسرائیل باید «پیشگیری و تهاجم را بر مهار و دفاع مقدم بداند.» این رویکرد شامل حملات پیش‌دستانه برای خنثی کردن تهدیدهای نوظهور است و همزمان تثبیت جایگاه اسرائیل به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای و به حداکثر رساندن استقلال آن در زمینه تسلیحات را دنبال می‌کند.
چرا بعید است مسیر سیاست تغییر کند؟
برخی سیاست‌گذاران منطقه‌ای این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا رویارویی اسرائیل با ایران، صرف‌نظر از اینکه چه کسی در انتخابات پیروز شود، به اصل سازمان‌دهنده امنیت خاورمیانه تبدیل شده است یا خیر. ستایش ترامپ از نتانیاهو با عنوان «نخست‌وزیری جنگجوی بزرگ»، این انتظار را تقویت کرده است که اگر نخست‌وزیر کنونی اسرائیل در قدرت بماند، تلاش خواهد کرد کارزار علیه تهران را به پایان برساند.
نتانیاهو روشن کرده است که جاه‌طلبی‌های او فراتر از مسئله ایران است؛ بااین‌حال، تحلیلگران نظامی و سیاسی تردید دارند که چیزی کمتر از تهاجم زمینی مشترک آمریکا و اسرائیل بتواند تهران را وادار کند از آنچه منافع اساسی امنیتی خود می‌داند، دست بکشد؛ منافعی که ایران آن‌ها را در چارچوب نبردی برای بقا تعریف می‌کند. به گفته این تحلیلگران، ایران که ماه‌ها جنگ را پشت سر گذاشته است، ممکن است بر این باور باشد که می‌تواند در برابر دشمنانش دوام بیاورد و همزمان از طریق متحدان منطقه‌ای خود به اعمال فشار ادامه دهد.
یانگ گفت: «این یک باتلاق است. ایرانی‌ها می‌توانند بیش از ترامپ دوام بیاورند.» شبکه گسترده‌تر گروه‌های همسو با ایران همچنان پابرجاست. تحلیلگران می‌گویند این درگیری ممکن است عزم تهران را برای پیگیری دستیابی به یک عامل بازدارنده هسته‌ای تقویت کند.
با وجود نگرانی شدیدی که نتانیاهو در جهان عرب ایجاد می‌کند، برخی رهبران کشورهای خلیج فارس همچنان او را سیاستمدار اسرائیلی‌ای می‌دانند که بیش از دیگران احتمال دارد فشار بر ایران را حفظ کند. این وضعیت آن‌ها را با یک معضل روبه‌رو کرده است: آن‌ها با سیاست‌هایی که از نظرشان توسعه‌طلبانه‌اند مخالفت می‌کنند، اما همزمان خواهان محدود شدن نفوذ ایران هستند.
عبدالعزیز صقر، رئیس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس، گفت: «سیاست‌های نتانیاهو در غزه، کرانه باختری، سوریه و لبنان زیان‌بار است. در مورد ایران، پیش از آنکه درگیری بیش از این تشدید شود، باید به توافقی دست یافت. اگر نقش ایران مهار نشود، ممکن است منطقه در مسیر پنجاه سال هژمونی ایران قرار بگیرد.»
