فرارو/متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
برخی برنامه‌ریزان آمریکایی مدعی شده‌اند یک کارزار نظامی سه‌روزه می‌تواند خسارت اقتصادی کافی به ایران وارد کند و موضع تهران را تغییر دهد.
یک روزنامه آمریکایی در گزارشی به بررسی برنامه‌ریزی‌های آمریکا و اسرائیل برای احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران، اهداف احتمالی عملیات نظامی، تردیدهای دونالد ترامپ درباره آغاز جنگی تازه و پیامدهای گسترش درگیری‌ها برای امنیت منطقه و بازار جهانی انرژی پرداخت.
به گزارش نیویورک‌تایمز، این روزنامه به نقل از مقام‌های آمریکایی و منابع آگاه از رایزنی‌های نظامی و سیاسی نوشت که نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل برنامه‌هایی را برای ازسرگیری حملات علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تدوین کرده‌اند؛ هرچند تصمیم نهایی درباره اجرای این برنامه‌ها همچنان قطعی نیست.
برنامه‌ریزی برای عملیات نظامی فشرده علیه ایران
به ادعای این روزنامه، هم‌زمان با پیشرفت برنامه‌ریزی‌ها برای اجرای عملیاتی کوتاه‌مدت اما فشرده، ارتش‌های آمریکا و اسرائیل دامنه رزمایش‌های خود را گسترش داده‌اند و با به پرواز درآوردن هواپیماها بر فراز عراق، مانورهای حمله را تمرین می‌کنند.
بر اساس این گزارش، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز در جریان سفر این هفته خود به اسرائیل با بنیامین نتانیاهو دیدار کرده است تا درباره احتمال حملات جدید گفت‌وگو کند.
زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات هسته‌ای و زرادخانه موشکی در فهرست اهداف احتمالی
در این گزارش آمده است که زیرساخت‌های انرژی ایران، تأسیسات هسته‌ای و زرادخانه موشکی و پهپادی کشور از جمله اهداف احتمالی حملات جدید هستند.
به نوشته این روزنامه، برخی مقام‌های آمریکایی ادعا کرده‌اند که یک دور دیگر از حملات گسترده می‌تواند خسارت اقتصادی قابل‌توجهی به ایران وارد کند و تهران را پس از نزدیک به هشت ماه درگیری، به دادن امتیاز در مذاکرات دیپلماتیک وادار سازد.
با این حال، این روزنامه تأکید می‌کند که درباره میزان موفقیت احتمالی یک جنگ تازه تردیدهایی جدی وجود دارد؛ به‌ویژه آنکه دور نخست حملات گسترده آمریکا و اسرائیل، از فوریه تا آوریل، به افزایش قیمت انرژی و تورم جهانی، تضعیف امنیت خاورمیانه و فشار بر ذخایر پدافند موشکی پنتاگون منجر شد.
تردید ترامپ درباره آغاز دور تازه جنگ
یکی از محورهای اصلی گزارش، نامشخص بودن تصمیم دونالد ترامپ برای موافقت با حملات جدید است. به نوشته این روزنامه، ترامپ در طول سال جاری بارها با بازگشت به عملیات نظامی گسترده مخالفت کرده است؛ از جمله در همین ماه، زمانی که نیروهای آمریکایی و اسرائیلی تقریباً برای حمله آماده بودند.
به ادعای مقام‌های مورد استناد این روزنامه، احتمال آغاز کارزار نظامی جدید در همین ماه اندک ارزیابی شده و دلایل سیاسی متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد واشینگتن ممکن است تصمیم‌گیری را تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به تعویق بیندازد.
یکی از این دلایل، وعده‌ای است که ترامپ در اوایل همین ماه درباره انجام ندادن حمله پیش از انتخابات مطرح کرده بود.
هشدار تهران درباره گسترش دامنه پاسخ تلافی‌جویانه
در سوی مقابل، مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که در صورت حمله مجدد، پاسخ تهران به اهداف محدود نخواهد ماند و دامنه آن می‌تواند از کشتی‌های تجاری و زیرساخت‌های انرژی منطقه فراتر برود.
مقام‌های ایران از احتمال هدف قرار گرفتن مراکز داده و کابل‌های اینترنتی زیر آب نیز سخن گفته‌اند و تأکید کرده‌اند که دور تازه درگیری‌ها نه سریع پایان خواهد یافت و نه محدود باقی خواهد ماند.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که نگرانی‌ها درباره سرایت درگیری به دیگر بخش‌های منطقه افزایش یافته است.
تلاش دیپلماتیک هم‌زمان با تقویت آرایش نظامی آمریکا
ایالات متحده در حال تقویت آرایش نظامی خود است و انتظار می‌رود تجهیزات و نیروهای مورد نیاز این کشور تا اوایل نوامبر در مواضع تعیین‌شده مستقر شوند. این تجهیزات شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگنده‌ها و نیروهای عملیات ویژه است.
هم‌زمان، مذاکره‌کنندگان آمریکایی از احتمال بازگشت به جنگ به‌عنوان اهرم فشاری برای وادار کردن ایران به پذیرش مطالبات واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای و کنترل تنگه هرمز استفاده می‌کنند.
با این حال، به نوشته این روزنامه، مذاکره‌کنندگان ایرانی تاکنون حاضر نشده‌اند درباره برنامه هسته‌ای امتیازی بدهند و تأکید دارند که رسیدگی به این موضوع باید به مراحل بعدی مذاکرات موکول شود.
برخی برنامه‌ریزان آمریکایی مدعی شده‌اند یک کارزار نظامی سه‌روزه می‌تواند خسارت اقتصادی کافی به ایران وارد کند و موضع تهران را تغییر دهد. در مقابل، برخی مقام‌های غربی یادآوری کرده‌اند که حکومت ایران تاکنون توانسته است فشارهای اقتصادی واردشده را تحمل کند.
تردید کارشناسان درباره کارآمدی فشار نظامی و اقتصادی
دانا استرول، که در دولت جو بایدن عالی‌ترین مقام مسئول سیاست‌گذاری خاورمیانه در پنتاگون بود، اظهار کرد که کارزار نظامی متعارف، تحریم‌های اقتصادی و محاصره دریایی آمریکا تاکنون نتوانسته‌اند حکومت ایران را به شکلی معنادار به میز مذاکره بازگردانند.
استرول که اکنون در مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک فعالیت می‌کند، همچنین گفت دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو توضیح قانع‌کننده‌ای ارائه نکرده‌اند که نشان دهد حملات بیشتر چگونه می‌تواند این معضل راهبردی را در منطقه‌ای که با بی‌ثباتی و منازعات فزاینده روبه‌روست، حل کند.
این دیدگاه در برابر ارزیابی برخی برنامه‌ریزان آمریکایی قرار دارد که امیدوارند حملات فشرده بتواند محاسبات اقتصادی و سیاسی تهران را تغییر دهد.
انتخابات اسرائیل و محاسبات سیاسی نتانیاهو
انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر نیز می‌تواند بر زمان‌بندی احتمالی حملات تأثیر بگذارد. به گفته کارشناسانی که این روزنامه به آن‌ها استناد کرده، اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، به نخست‌وزیر موقت تبدیل خواهد شد و آغاز یک جنگ جدید برای او دشوارتر می‌شود.
با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند نتانیاهو ممکن است از احتمال حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به‌عنوان اهرمی برای تحت فشار قرار دادن رقبای سیاسی خود استفاده کند تا آنان را به پیوستن به دولت وحدت ملی برای مدیریت جنگ ترغیب کند.
پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو دولتی وحدت ملی تشکیل داد و شماری از اعضای احزاب مخالف را برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌های امنیت ملی وارد کابینه جنگ کرد.
مازال موآلم، مفسر سیاسی اسرائیلی و نویسنده زندگی‌نامه نتانیاهو، گفت نخست‌وزیر اسرائیل می‌تواند از شرایط کنونی برای درخواست تشکیل یک دولت اضطراری فراگیر استفاده کند؛ هرچند با بدگمانی عمیق رقبای سیاسی خود روبه‌رو خواهد شد.
او همچنین تأکید کرد که در صورت حمله ایران، شرایط متفاوت خواهد بود، اما آغاز یک حمله تهاجمی از سوی نتانیاهو با دشواری‌های سیاسی همراه است.
نگرانی از گسترش جنگ و افزایش تنش در منطقه
این روزنامه در ادامه گزارش خود به نگرانی‌ها درباره تبدیل شدن درگیری احتمالی به جنگی گسترده‌تر اشاره کرده است.
بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا روز چهارشنبه به کارکنان غیرضروری دولت این کشور و اعضای خانواده‌هایشان دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ اقدامی که در شرایط ادامه حملات انصارالله مورد حمایت ایران به اهدافی در این کشور صورت گرفت.
در همین حال، یک مقام کاخ سفید اعلام کرد دولت آمریکا درباره برنامه‌های نظامی‌ای که ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند، اظهارنظر نمی‌کند. این مقام افزود ترامپ برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، همچنان همه گزینه‌ها را روی میز نگه داشته است.
ملاحظات اقتصادی در انتخاب اهداف احتمالی حمله
یکی دیگر از ملاحظات مطرح‌شده در گزارش، تأثیر حملات احتمالی بر قیمت انرژی و هزینه‌های اقتصادی در آمریکا است.
به گفته برخی مقام‌ها، احتمال دارد پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های نفتی ایران از فهرست اهداف کنار گذاشته شوند؛ زیرا ترامپ مصمم است از افزایش بیشتر قیمت بنزین جلوگیری کند.
این موضوع نشان می‌دهد که در کنار محاسبات نظامی و سیاسی، پیامدهای اقتصادی جنگ و تأثیر آن بر بازار انرژی نیز در تصمیم‌گیری‌های احتمالی واشینگتن نقش دارد.
در مجموع، این گزارش از ادامه برنامه‌ریزی نظامی آمریکا و اسرائیل، هم‌زمان با تداوم تلاش‌های دیپلماتیک و تردیدها درباره پیامدهای جنگی تازه حکایت دارد؛ جنگی که در صورت وقوع، می‌تواند علاوه بر ایران و اسرائیل، امنیت منطقه و بازار جهانی انرژی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
