روزنامه سازندگی/ متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
ابوالفضل خدایی| شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ۱۲ آبان هنوز برای کاخ سفید تمام نشده است. این شکست حالا به بحرانی در درون حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده؛ بحرانی که اختلاف بر سر جنگ ایران، آینده سیاسی جی‌دی ونس و حتی رقابت پنهان میان چهره‌های نزدیک به دونالد ترامپ را به سطح آورده است. در مرکز این تحولات، معاون رئیس‌جمهور آمریکا قرار دارد؛ سیاستمداری که تا همین چندی پیش یکی از مهم‌ترین گزینه‌های جانشینی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۸ به‌شمار می‌رفت اما اکنون میان حمایت از رئیس‌جمهور و حفظ سرمایه سیاسی خود گرفتار شده است.
شکافی در قلب کاخ سفید
شبکه خبری سی‌ان‌ان گزارش داده که موضع ونس در مخالفت با جنگ ایران و معرفی این جنگ به‌عنوان یکی از عوامل شکست جمهوری‌خواهان، خشم ترامپ را برانگیخته است. این اختلاف در شرایطی آشکار شده که خود رئیس‌جمهور آمریکا نیز سرانجام ناچار شد، نقش جنگ و افزایش قیمت بنزین را در شکست انتخاباتی حزب‌اش بپذیرد.
در همین حال وبگاه پولیتیکو گزارش داد رئیس‌جمهور آمریکا، ونس را از روند مذاکرات با ایران کنار گذاشته و از او خواسته است به‌جای تلاش برای دستیابی به توافقی با هدف پایان دادن به جنگ بر موضوع فساد و جرایم در ایالت‌ها و شهرهای تحت مدیریت دموکرات‌ها تمرکز کند. ترامپ روز پنج‌شنبه در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «ما به توافق با ایران نیازی نداریم. آن روزها مدت‌هاست، گذشته است. پول آنها، صدها میلیارد دلار و تنگه آنها را در اختیار داریم». او همچنین از ونس خواست تمام توجه خود را به آنچه «فساد گسترده و جرایم» در مناطق تحت مدیریت دموکرات‌ها خواند، معطوف کند و مشخصاً نام کالیفرنیا، مینه‌سوتا و ایلینوی را به میان آورد. این تصمیم بیش از یک جابه‌جایی ساده در مسئولیت‌های دولت است. ترامپ با سپردن مأموریتی داخلی به ونس عملاً او را از یکی از حساس‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی آمریکا دور کرده است؛ آن هم در زمانی که جنگ ایران به یکی از عوامل اصلی نارضایتی رأی‌دهندگان تبدیل شده است.
رویای ۲۰۲۸ زیر سایه جنگ
اما مسئله برای ونس فقط کنار گذاشته شدن از مذاکرات نیست. سی‌ان‌ان گزارش داده که معاون رئیس‌جمهور به‌طور جدی احتمال کناره‌گیری از رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ را بررسی می‌کند؛ احتمالی که می‌تواند معادلات جانشینی ترامپ را دگرگون کند. ونس در موقعیتی دشوار قرار گرفته است. او برای تثبیت جایگاه خود در حزب جمهوری‌خواه به حمایت ترامپ نیاز دارد اما در عین حال نمی‌تواند، هزینه سیاسی جنگ ایران و نارضایتی رأی‌دهندگان از پیامدهای اقتصادی آن را نادیده بگیرد. تناقض همین‌جاست: وفاداری بیش از اندازه به ترامپ ممکن است، آینده انتخاباتی ونس را قربانی کند و فاصله گرفتن از رئیس‌جمهور نیز می‌تواند، حمایت مهم‌ترین چهره حزب را از او بگیرد. ترامپ تاکنون حمایت قطعی خود را از نامزدی احتمالی ونس اعلام نکرده است. همین ابهام بر نگرانی‌های معاون رئیس‌جمهور افزوده است.
سایه هگست بر آینده ونس
در همین حال، روزنامه واشنگتن‌تایمز، رسانه متمایل به راست و محافظه‌کار، از احتمال تشدید رقابت پنهان میان ونس و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، خبر داده است. این رقابت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که جمهوری‌خواهان پس از شکست انتخاباتی به‌دنبال یافتن مقصرانی برای ناکامی‌های اخیر، از جمله جنگ ایران، هستند.
ائتلاف ترامپ ترک برداشته است
مشکل دیگر ونس، فراتر از اختلافات درون دولت، تضعیف ائتلاف انتخاباتی ترامپ است. ائتلافی که در انتخابات ۲۰۲۴ توانسته بود جوانان، مردان و رأی‌دهندگان لاتین‌تبار را در کنار جمهوری‌خواهان قرار دهد حالا نشانه‌هایی از فروپاشی را بروز داده است. نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای نشان داد که بخشی از همین گروه‌ها از حزب جمهوری‌خواه فاصله گرفته‌اند؛ مسئله‌ای که بازسازی پایگاه انتخاباتی ترامپ را برای جانشین احتمالی او دشوار می‌کند. در کنار این تحولات، ونس باید خود را برای رقابت با چهره‌هایی آماده کند که از هم‌اکنون به انتخابات ۲۰۲۸ چشم دوخته‌اند. ران دی‌سانتیس، تد کروز و برایان کمپ از جمله سیاستمدارانی هستند که می‌توانند در صورت تضعیف موقعیت معاون رئیس‌جمهور برای کسب نامزدی جمهوری‌خواهان وارد میدان شوند. آنچه امروز برای ونس جریان دارد بیش از یک اختلاف سیاسی معمولی است. او باید تصمیم بگیرد تا چه اندازه حاضر است برای حفظ حمایت ترامپ، هزینه جنگی را بپردازد که افکار عمومی آمریکا نسبت به آن ناراضی است.
