فارس/متن پیش رو در فارس منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست.
عربستان سعودی با افتتاح پایگاه دریایی ترکیه در سومالی، ضربهای سنگین به امارات در بابالمندب وارد کرد. این اقدام همزمان با تهدید امارات به بازگرداندن الزبیدی به عدن، از رویارویی علنی ریاض و ابوظبی و تضاد منافع دیرینه دو طرف در یمن پرده برمیدارد.
شکاف میان عربستان سعودی و امارات به عنوان دو متحدی که سالها در یک سنگر علیه یمن جنگیدهاند، در حال تعمیق است. از مدتها پیش تضاد منافع میان این دو، ائتلاف ظاهریشان را فرسود و هر یک را به استثمار بخشی از یمن سوق داد. یکی با تکیه بر ساختار دولتی که آن را مشروع میخواند و دیگری با پرورش و تقویت گروههای جداییطلب.
آنچه امروز این رقابت پنهان را به مرز انفجار نزدیک کرده، رویارویی علنی دو متحد سابق در دو سوی میدان است: عربستان با پایگاه دریایی ترکیه در سومالی و امارات با تهدید بازگرداندن الزبیدی به عدن.
ضربه سنگین عربستان به امارات در بابالمندب
در بحبوحه تشدید درگیریها در کرانه آفریقایی تنگه بابالمندب، امروز، یکشنبه، عربستان سعودی ضربه سنگینی به متحد اصلیاش در ائتلاف علیه یمن، یعنی امارات وارد کرد.
رسانههای سعودی تصاویری را منتشر کردند که افتتاح یک پایگاه دریایی بزرگ ترکیه در سواحل سومالی را نشان میداد. این تصاویر «حسن شیخ» رئیسجمهور سومالی را در کنار افسران ترکیهای نشان میدهد که در حال افتتاح پایگاهی هستند که اکنون مهمترین پایگاه دریایی در امتداد سواحل سومالی محسوب میشود؛ موقعیتی راهبردی که بر تنگه بابالمندب و خلیج عدن مشرف است.
گفته میشود که این پایگاه به درخواست عربستان سعودی افتتاح شده است.

زمانبندی معنادار؛ پاسخ به کارزار امارات
اگرچه ترکیه سالهاست در سومالی حضور دارد، اما زمانبندی این مراسم افتتاحیه به عنوان پیامی قوی به امارات تفسیر میشود، آن هم، پس از کارزار سطح بالای امارات علیه سومالی که شامل تهدید به برکناری رئیسجمهور سومالی بود؛ کسی که مشروعیتش حتی توسط «عبدالخالق عبدالله» مشاور محمد بن زاید، حاکم امارات، زیر سوال رفته بود.
عربستان سعودی پیشتر رئیسجمهور حسن شیخ را تشویق کرده بود تا امارات را از سومالی اخراج کند. در پی طرح اتهاماتی مبنی بر دخالت امارات در امور داخلی سومالی، دولت این کشور به سفیر امارات برای ترک خاک سومالی ضربالاجل تعیین کرد و تمامی توافقنامههای موجود با این کشور را لغو کرد. هرچند که امارات این تصمیم سومالی را غیرمسئولانه خواند.

این تحولات در سومالی، پس از شکست سنگین عربستان در کرانه یمنی بابالمندب رخ میدهد؛ شکستی که عربستان، آن را به گردن امارات و عقبنشینی نیروهای وابسته به آن موسوم به «العمالقة الجنوبیة» (غولهای جنوبی) از مناطق درگیر با نیروهای مسلح یمن، میاندازد.
پرهیز ریاض از تحرک مستقیم در سومالی از بیم اسرائیل
به گفته ناظران سیاسی، با این همه، عربستان سعودی بهطور کلی از اقدام مستقیم در سومالی پرهیز کرده است، زیرا نگران واکنش احتمالی اسرائیل است؛ بهویژه با توجه به اینکه امارات حضور خود در این منطقه — بهویژه در منطقه جدایی طلب «سومالیلند» — را با حمایت اسرائیل تقویت کرده است.
عدن؛ جبهه دوم رویارویی
از سوی دیگر، در جنوب یمن نیز یک کارزار جدی میان عربستان و امارات در حال وقوع است. روز یکشنبه، امارات عربی متحده تهدید کرد که در جنوب یمن، پاسخی شدید به عربستان سعودی خواهد داد. این تهدید در بحبوحه بحرانی جدید بر سر اینکه چه کسی امور عدن را مدیریت کند، رخ میدهد.
برخی پلتفرمهای تحت مدیریت دستگاه اطلاعاتی امارات، تصویری از «عیدروس الزبیدی»، رئیس گروه منحله «شورای انتقالی جنوب» منتشر کردند و وعده بازگرداندن او به عدن را دادند؛ اقدامی که چالشی مستقیم برای عربستان سعودی محسوب میشود، چرا که ریاض پیشتر حضور او را «خط قرمز» اعلام کرده بود.

امارات اخیراً به الزبیدی اجازه داد تا به صورت صوتی و تصویری ظاهر شود؛ این نخستین حضور او پس از ممنوعیتی است که اوایل سال جاری اعمال شده بود؛ ممنوعیتی که همزمان با کارزار تحت رهبری عربستان علیه او و نیروهایش صورت گرفته بود.
این اقدامات امارات در پی تحرکات جدید عربستان انجام میشود که مهمترین آنها بازگشت «ابو زرعه المحرمی» به عدن و انتصاب او برای نظارت بر امور این شهر و همچنین تلاش برای تشکیل یک «دولت جنوبی» است؛ تحولی که در شرایط کنونی بیسابقه عنوان میشود.

رقابت بر سر پرونده جداییطلبی در جنوب یمن
بر اساس این گزارش، عربستان سعودی و امارات در حال حاضر درگیر رقابتی شدید برای کنترل پرونده «جداییطلبی» در جنوب یمن هستند. امارات که با هماهنگی ایالات متحده و بریتانیا عمل میکند، همچنان از رهبری الزبیدی برای این پروژه حمایت میکند. در مقابل، عربستان سعودی میکوشد با تقویت جایگاه معاون او، یعنی ابو زرعه المحرمی و گرد هم آوردن جناحهای جنوبی حول محور او، موقعیت الزبیدی را تضعیف کند.
همزمان، ریاض دامنه تقابلها با صنعاء را به عدن نیز گسترانده تا با جلب نظر نیروهای جنوبی، آنها را در برابر یک «واقعیت تحمیلشده» قرار دهد که آنها را ناگزیر به همسویی با دستورکار عربستان میکند.

















