ديپلماسي ايراني/
متن پيش رو در ديپلماسي ايراني منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست.
منابع آگاه در عراق به ديپلماسي ايراني گفتند که امريکاييها بر اساس سناريويي از قبل تعريف شده و مطابق با توافقات بينالمللي دوباره به عراق بازگشتهاند.
سرانجام پس از ماه ها انتظار و وعده و وعيدهايي که حيدر العبادي، نخست وزير عراق به ملت عراق مي داد وي روز پنج شنبه دولت تکنوکرات خود را به پارلمان عراق معرفي کرد. دولت تکنوکراتي که قرار است هيچ کدام از نمايندگان احزاب در آنها حضور نداشته باشند و تنها متشکل از نيروهاي ليبرال و به اصطلاح دموکرات باشد. زودتر از همه اين وزراي مجلس اعلاي اسلامي عراق بودند که استعفاي خود را اعلام کردند و در بيانيه هايي اعلام کردند چشم طمع به دولت و قدرت ندارند و در صورتي که اراده مردم بر آن است دولتي جديد به روي کار آيد حاضرند از سمت هاي خود دست بکشند. اما ديرتر از همه اين حسين شهرستاني، وزير علوم و ابراهيم جعفري، وزير امور خارجه بودند که تا آخرين لحظات حاضر به ترک مناصب خود نشدند و حتي مي گفتند اگر بنا به تشکيل دولت تکنوکرات باشد، خودشان تکنوکرات هستند و بنابراين لزومي نمي بينند که از سمت هاي خود استفعا دهند.
فضاسازي مقتدا صدر
در اواسط هفته گذشته بود که مقتدا صدر، رهبر جريان صدر اعلام کرد براي فشار به دولت و نمايندگان مجلس و احزاب سياسي در منطقه سبز (منطقه دولتي جدا شده از ديگر مناطق بغداد) تحصن مي کند و تا روز پنج شنبه به حيدر العبادي فرصت داد که دولت تکنوکرات خود را به مجلس معرفي کند. مقتدا صدر در حالي دست به اين حرکات مي زد که بسياري نسبت به تحرکات او به ديده ترديد مي نگريستند. او که از سه هفته قبل ادعا مي کرد وزرا و مقامات سياسي وابسته به خود را به اتهام فساد و شکايات مردمي به اختيار خود زنداني کرده است و از مردم خواسته بود هر گونه شکايتي عليه آنها دارند ارائه دهند تا آنها را محاکمه کند، توانسته بود موجي به طرفداري از خود ايجاد کند.
خبرنگار ديپلماسي ايراني که در اين روزها در عراق بود از منابع آگاه کسب اطلاع کرد که مقتدا صدر بر اساس يک جمع بندي سياسي اين سناريو را طرح ريزي کرده است. به گفته اين منابع مقتدا صدر کسب اطلاع کرده است که طرحي امريکايي – عراقي با هماهنگي برخي قدرت هاي منطقه اي صاحب نفوذ در عراق تدارک ديده شده که هدف از آن حذف او و يارانش از عرصه سياسي عراق است. براي همين براي فرار از اين مهلکه دست به کار شده و تلاش کرده است با ايجاد فضاي سياسي – اجتماعي به سود خود موج سواري کند و به گونه اي وانمود کند از حمايت مردمي برخوردار است و کسي نمي تواند او را از عرصه سياسي کشور حذف کند. از آن جا که وزرا و مقامات سياسي وابسته به او همگي آلوده به فسادهاي کلان مالي و جنايي هستند، مقتدا صدر بر آن شد که ضمن مجازات آنها و رسانه اي کردن حرکاتش به نوعي فرار رو به جلو انجام دهد تا در بازي اي که عليه او به راه افتاده است مغلوب نشود. وي در رسانه ها اعلام کرد به هيچ وجه به دنبال منصب نيست و با حمايت از دولت تکنوکرات تنها به فکر منافع ملي است. او همچنين بعد از تسليم وزراي جديد پيشنهادي حيدر العبادي به پارلمان عراق اعلام کرد که 10 روز به مجلس فرصت مي دهد که به اين وزرا راي اعتماد دهد در غير اين صورت خود دست به کار خواهد شد و با هماهنگي ديگر فراکسيون هاي سياسي از حيدر العبادي و دولتش در مجلس راي عدم اعتماد خواهد گرفت.
يکي از افراد موجود در بيوت مراجع به خبرنگار ديپلماسي ايراني گفت که مقتدا صدر خواسته يا ناخواسته به سود مردم عمل مي کند چرا که کار او سبب افزايش فشارها به دولت مي شود و اين در نهايت مي تواند عبادي را تحت فشار بگذارد که بيش از اين تعلل به خرج ندهد. به گفته وي در حالي که تحرکاتي در پرونده هاي سوريه و يمن مشاهده مي شود و روشن است اراده اي براي پيشبرد امور منطقه وجود دارد، عراق نيز بايد تحرکي داشته باشد و از رکود سياسي فعلي خارج شود.
سناريوي امريکايي ها
منابع آگاه در عراق به ديپلماسي ايراني گفتند که امريکايي ها بر اساس سناريويي از قبل تعريف شده و مطابق با توافقات بين المللي دوباره به عراق بازگشته اند. اين بازگشت را نيز با اعزام شش هزار سرباز تازه نفس به عراق رسما آغاز کرده اند و قصد دارند سناريوي تازه اي را براي عراق رقم بزنند. به گفته آنها دولت جديد حيدر العبادي که گفته مي شود از نيروهاي تکنوکرات هستند اکثرا از افرادي تشکيل شده اند که نزديک به امريکا محسوب مي شوند و حتي برخي از آنها به تازگي از امريکا بازگشته اند. مثلا از علي علاوي که در امريکا به سر مي برد دعوت شده است که به عنوان وزير دارايي به کشور بازگردد. اين منابع همچنين گفتند که امريکايي ها فهرستي متشکل از 53 نفر از افراد عراقي با تمامي گرايش ها تهيه کرده اند که مي گويند در فسادهاي کلان عراق که تخمين زده مي شود در حدود 181 ميليارد دلار باشد دست دارند. آنها تهديد کرده اند در صورتي که مخالفت ها با تشکيل دولت ليبرال – تکنوکرات افزايش يابد اين فهرست را رسانه اي مي کنند و اقدام به تحريک افکار عمومي عليه آنها خواهند کرد. امريکايي ها به اطلاع مقامات عراقي رسانده اند که از حالا به بعد بايد امور به دست افراد ليبرال عراقي بيفتد و عراق به سمت حکومت ليبرال متمايل به امريکا حرکت کند.
به گفته اين منابع امريکايي ها از افراد عراقي وابسته به خود که در امريکا و ديگر کشورهاي اروپايي به سر مي برند خواسته اند دوباره به عراق بازگردند و در عرصه سياسي عراق فعال شوند. به همين دليل افرادي مثل عماد الخرسان که به پنتاگون نزديک است، ليث کبه که در ابتداي سقوط صدام حسين در عراق فعال شد اما با قدرت گرفتن اسلام گراهاي شيعه به ايالات متحده رفت يا وفيق السامرائي، رئيس سازمان امنيت ارتش حزب بعث در زمان جنگ ايران و عراق، يا به عراق آمده اند يا خود را آماده مي کنند که به عراق بيايند.
گفته مي شود در حال حاضر اعتماد امريکايي ها براي تشکيل دولتي ليبرال معطوف به حيدر العبادي است. منابع آگاه عراقي به ديپلماسي ايراني گفتند، حيدر العبادي که در دوران ديکتاتوري صدام حسين در لندن بوده به شدت مورد حمايت انگليسي ها است تا آن جا که هيچ گونه انتقادي از او را بر نمي تابند. با اين حال برخي منابع مي گويند احتمال اين که در صورت عدم موفقيت حيدر العبادي در تشکيل دولت تکنوکرات فردي مثل عماد الخرسان جاي او را بگيرد، وجود دارد.
ناخرسندي احزاب سياسي عراق
اين کش مکش ها در حالي صورت مي گيرد که برخي جريان هاي سياسي عراقي مي گويند که توطئه اي خارجي در جريان است. به گفته آنها حيدر العبادي در حالي صحبت از تشکيل دولت تکنوکرات مي کند که خود عضو حزب الدعوه است در حالي که اگر واقعا به فکر تغيير وضعيت فعلي است بايد خودش نيز از عضويت در حزب الدعوه استعفا دهد يا رسما از سمت نخست وزيري کناره گيري کند.
با اين حال عادل عبدالمهدي، وزير سابق نفت عراق در دولت عبادي و از اعضاي مجلس اعلاي اسلامي عراق گفته است در صورتي که پارلمان عراق ظرف ده روز آينده به دولت تکنوکرات عبادي راي اعتماد ندهد کشور وارد دور تازه اي از بحران هاي سياسي خواهد شد.
در همين رابطه سيد عمار حکيم که روز شنبه مجددا به رياست مجلس اعلاي اسلامي عراق منصوب شد در سخناني از اقدام حيدر العبادي در نحوه تغيير وزراي کابينه انتقاد کرد و گفت: «اقدام صورت گرفته از سوي عبادي گامي ناقص است.» وي تاکيد کرد: تغييرات کابينه عراق به هيچ وجه موفق نبوده است. پارلمان عراق و جريان هاي سياسي در اين کشور انتظار چنين تغييراتي را نداشتند و اين اقدام به نوعي براي آنها غيرمنتظره بوده است. ما با جديت تمام عملياتي شدن کامل بسته اصلاحي در يک بازه زماني معين را پيگيري مي کنيم.
کردها نيز نسبت به وضعيت پيش آمده به شدت شکايت دارند. پيمان کردستاني در پارلمان عراق که تمامي احزاب کرد را شامل مي شود گفته است که دولت تکنوکرات حيدر العبادي را قبول ندارد. در همين راستا وزير نفت جديد معرفي شده از سوي عبادي به پارلمان عراق که کُرد است، از سمت خود استعفا کرد و گفت که اعتقاد ندارد کابينه پيشنهادي عبادي بتواند از مجلس راي اعتماد بگيرد.
اين در حالي که منابع آگاه به ديپلماسي ايراني گفتند که امريکايي ها فشارهاي سنگيني را به کردها وارد کرده اند تا به همکاري با دولت مرکزي ادامه دهند، در دولت حيدر العبادي شرکت کنند و از رفتارهايشان در جهت رسيدن به استقلال دست بردارند. امريکايي ها اعلام کرده اند که مي خواهند عراق يکپارچه بماند و براي حفظ وحدت آن تلاش مي کنند.
*على موسوى خلخالى
با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد