بازگشت تحریم‌ها از آلمان تا عمان؛ هدف چیست؟

فرارو/ متن پيش رو در فرارو منتشر شده و انتشار آن در آخرين خبر به معناي تاييد تمام يا بخشي از آن نيست در ميانه بحران کرونا و ناآرامي‌ها در منطقه، آلمان، حزب الله لبنان را گروه «تروريستي» اعلام کرد و آمريکا تحريم‌هاي جديدي در ارتباط با ايران اعمال کرد. اين تحريم‌ها که با هدف تشديد مشکلات اقتصادي در ايران و لبنان اعمال شده اند، ممکن است اهداف ديگري مانند دامن زدن به ناآرامي داشته باشند. در حالي که ايران همچنان درگير بيماري کرونا است، وزارت خزانه‌داري آمريکا مجددا تحريم‌هاي تازه‌اي عليه دو فرد و يک شرکت مرتبط با ايران اعمال و ۱۲ ميليون دلار را مصادره کرد. دفتر کنترل دارايي‌هاي خارجي وزارت خزانه داري آمريکا (اوفک) با صدور بيانيه‌اي يک شهروند ايراني-عراقي به نام «امير ديانت» (معروف به امير عبدالعزيز جعفر المذحجي) را به اتهام همکاري اقتصادي و تسليحاتي با سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در ليست تحريم‌ها قرار داد. افزون بر اين، اوفک شرکت خدمات معدني «طيف» مستقر در عمان و تحت مالکيت ديانت را در فهرست تحريم‌ها قرار داد. همگام با اوفک، دفتر دادستان منطقه کلمبيا عليه ديانت و يکي از دستياران تجاري‌اش به نام «کامران علي لاجميري» به اتهام نقض قوانين تحريم‌ها و پولشويي شکايت و ادعا کرده که تقريبا ۱۲ ميليون دلار از اموال او به عنوان بخشي از اين جرايم و دارايي متعلق به يک سازمان تروريستي خارجي در معرض مصادره هستند. به گفته روزنامه واشنگتن پست، ديانت از اين پول‌ها براي خريد يک نفتکش براي ايران استفاده کرده بود. اين نفتکش که حامل پرچم کشور ليبريا است، هم اکنون در درياي عمان در توقيف است. نفتکشي که ديانت از طريق شرکت طيف خريداري کرده، «ناتيک» نام دارد و از سوي اين شرکت به جزيره خارک اعزام شد. در آنجا، نفت ايران را حمل کرد، ولي متعاقبا توقيف شد. عليرضا ميريوسفي، سخنگوي نمايندگي ايران در سازمان ملل گفت: «در حين بحران همه‌گيري ويروس کرونا، وقتي که آمريکا بايد به کمک و نجات شهروندانش بپردازد، درگير زورگويي، تروريسم اقتصادي و مطرح کردن اتهامات نادرست عليه مردم ايران شده است. بايد شرم کند. اين اقدامات مأيوسانه هيچکدام از محاسبات استراتژيک ايران را تغيير نخواهند داد.» همزمان با تحريم‌هاي جديد آمريکا، آلمان تحت فشار آمريکا و اسرائيل، حزب الله لبنان را يک گروه «تروريستي» اعلام کرد و به مراکز آن در خاک خود يورش برد. وزارت کشور آلمان در بيانيه‌اي اعلام کرد که از اين به بعد دارايي‌هاي حزب الله قابل مصادره است. پيش از اين، آلمان بين شاخه‌هاي سياسي و نظامي حزب الله تفاوت قائل بود. اتحاديه اروپا، بخش نظامي حزب الله را «تروريستي» اعلام کرده بود، اما اين اقدام شامل بخش سياسي نشده بود. اما حالا بعد از بريتانيا، آلمان هم بخش‌هاي نظامي و سياسي حزب الله را با هم تروريستي اعلام مي‌کند. پشت پرده تحريم‌ها اقدام آلمان در تحريم حزب الله از جهت‌هاي مختلفي قابل بررسي است. با اين حال، تحريم حزب الله از يک جهت، مهمتر به نظر مي‌رسد. حزب الله در حالي تحريم شد که لبنان مجددا صحنه ناآرامي و اعتراض شده است. در روز‌هاي اخير، تعدادي از شهر‌هاي لبنان، در بحبوحه بحران شيوع بيماري کرونا، شاهد اعتراضات معيشتي بوده‌اند که در برخي موارد به درگيري با نيرو‌هاي امنيتي و تخريب اموال عمومي منجر شده است. لبنان با بدترين بحران اقتصادي پس از جنگ داخلي (۱۹۷۵-۱۹۹۰) مواجه شده و دولت اين کشور به رهبري حسان دياب، که مورد حمايت حزب الله است، با هدف حل اين بحران، براي جلب کمک‌هاي اقتصادي خارجي تلاش مي‌کند. تحريم شدن حزب الله در اين شرايط، ممکن است روند جلب کمک‌هاي خارجي را دشوارتر کند. گذشته از اين، برخي محافل سياسي در لبنان و خارج لبنان، همواره حزب الله را مسئول بحران اقتصادي معرفي مي‌کنند. به اعتقاد اين محافل، سياست‌هاي حزب الله مانع از بهبود روابط خارجي لبنان با برخي کشور‌هاي موثر و ثروتمند مي‌شود و در نتيجه، لبنان نمي‌تواند به سادگي به کمک‌هاي خارجي دسترسي داشته باشد. حال، بعد از اقدام آلمان عليه حزب الله، انتقادات اين محافل از حزب الله بيشتر خواهد شد و حتي ممکن است حزب الله را مسئول فروپاشي اقتصادي لبنان معرفي کنند. در همين خصوص، اخيرا، روزنامه «النهار» لبنان، از دياب انتقاد کرده که چرا حزب الله لبنان را مسئول فروپاشي اقتصادي معرفي نمي‌کند. اين روزنامه در مطلبي تحت عنوان «چرا دياب حزب الله را مسئول فروپاشي ندانست؟» نوشت: «دياب حتي به طور تلويحي هم به مسئوليت حزب الله در فروپاشي اشاره نکرد.» از سوي ديگر، حزب الله اين مسائل را درک مي‌کند. برخي رسانه‌هاي نزديک به اين حزب معتقدند که دشمنان حزب الله، خصوصا آمريکا، قصد دارند از «فروپاشي مالي» لبنان براي مقابله با حزب الله استفاده کنند. روزنامه الاخبار، با اشاره به اين امر، تصريح کرد که «اين بازي به اندازه خطر فروپاشي کشور، خطرناک است.» تلاش رقبا و دشمنان حزب الله براي انداختن تقصير مشکلات اقتصادي لبنان به گردن اين حزب، اتفاق جديدي نيست. اما در شش ماه گذشته همگام با شعله‌ور شدن اعتراضات، اين تلاش‌ها بيشتر شده است. تروريستي اعلام شدن حزب الله در آلمان مي‌تواند به تلاش‌هاي يادشده جان تازه‌اي بدهد. مخالفان حزب الله حالا ممکن است با هدف دامن زدن به اعتراضات، ادعا کنند که رفتار‌هاي حزب الله و نفوذش در دولت دياب، باعث شده که لبنان منزوي شود و نتواند به آساني از بحران اقتصادي عبور کند. از اين منظر، تحريم حزب الله با تحريم‌هاي آمريکا عليه ايران شباهت‌هاي کلي دارد. بعد از شيوع بيماري کرونا، دستگاه ديپلماسي ايران با راه اندازي يک کارزار ديپلماتيک گسترده، خواستار رفع تحريم‌هاي آمريکا به دلايل بشردوستانه شد. اما آمريکا به اين درخواست پاسخ منفي داد و در مقابل، بر تحريم‌ها عليه ايران افزود. در واقع، آمريکا با اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران، اين پيام را ارسال کرد که سياست «کارزار فشار حداکثري» عليه ايران ادامه دارد و بدون مذاکره، اين تحريم‌ها رفع نخواهد شد. بسياري از ناظران معتقدند که قبل از انتخابات رياست جمهوري آينده آمريکا، مذاکره‌اي بين تهران و واشنگتن اتفاق نخواهد افتاد. "ابزار‌هاي ديگر" تحريم‌ها عليه ايران و حزب الله، هر دو در يک جنبه مشترک هستند: اعمال فشار اقتصادي. با اين حال، جنبه مشترک ديگري نيز دارند که در سطح رسمي به ندرت به آن اشاره مي‌شود. کلي کرافت، نماينده آمريکا در سازمان ملل، در اولين نشست خبري خود در سازمان ملل، که در تاريخ جمعه ششم دسامبر ۲۰۱۹، برگزار شد، به اين جنبه اشاره کرد. کرافت، ناآرامي‌ها در کشور‌هاي عربي مانند سوريه، لبنان، يمن و ساير کشور‌ها را در چارچوب «فشار حداکثري» عليه ايران قرار داد و در اقدامي نادر اعلام کرد «ما شاهد خيزش‌هايي در اين کشور‌ها خواهيم بود.» کرافت مدعي شد: «کارزار فشار حداکثري براي اعمال فشار بر ايران ادامه دارد. ما شاهد خيزش‌هايي خواهيم بود، در لبنان، سوريه، يمن و هر جا‌هاي ديگر. ما اين را بسيار جدي مي‌گيريم. اگر آن‌ها (ايران) به اين رفتار شرور ادامه دهند، ابزار‌هاي ديگري وجود دارد که از آن‌ها عليه ايران استفاده خواهيم کرد.» کرافت نگفت که «ابزار‌هاي ديگر» آمريکا چيست. اما مي‌توان حدس زد که تحريم‌ها و معافيت‌ها تحريمي بخشي از اين ابزار‌ها هستند. آمريکا به تازگي از اين ابزار‌ها در عراق استفاده کرده است. عراق براي تامين برق مورد نياز خود به گاز و برق وارداتي از ايران نياز دارد. آمريکا تاکنون با تمديد معافيت‌هاي تحريمي، به عراق اجازه داده که از ايران گاز و برق وارد کند. با اين حال، مدت اين معافيت‌ها اخيرا کمتر شده است. آمريکا مدت معافيت‌هاي عراق را به يک ماه محدود کرده و گفته يک ماه ديگر، در صورت تشکيل يک «دولت معتبر» در عراق، تمديد اين معافيت‌ها را بررسي خواهد کرد. برخي ناظران اين موضع را تلاشي از جانب آمريکا براي تسريع روي کار آمدن دولت مصطفي کاظمي ارزيابي کردند. آب و هواي عراق در حال گرم شدن است و چنانچه آمريکا يک ماه ديگر از طريق قطع معافيت‌ها به خاموشي‌هاي مکرر برق در عراق دامن بزند، ناآرامي‌ها در عراق مجددا شروع خواهد شد. برخي ناظران معتقدند که آمريکا ممکن است در ايران نيز گزينه دامن زدن به ناآرامي‌ها را در پيش گرفته باشد. مهدي محمدي، تحليلگر اصولگرا با اشاره به اظهارات کرافت، در شبکه‌هاي اجتماعي نوشت: «نشانه‌هايي هست که آمريکا، اسراييل و سعودي دوباره درصدد آغاز ناآرامي‌هاي اجتماعي در خاورميانه هستند. کار از لبنان شروع شده و اگر از تجربه سال نود و هشت نياموخته باشيم بي‌شک درصدد آن خواهند بود که به ايران هم کشيده شود.» محمدي افزود: «کلي نايت کرافت نماينده آمريکا در سازمان ملل نيت آمريکا را خيلي روشن بيان کرده: "ناآرامي‌ها در لبنان، سوريه، يمن و هرجاي ديگر براي فشار بر ايران ادامه خواهد يافت و ما آن را جدي دنبال مي‌کنيم. مگر اينکه کمپين فشار حداکثري عليه ايران، جواب بدهد و ايران رفتار مخربش را تغيير دهد. " بسيار مهم است که از همين حالا دورنماي سال نود و نه را درست ببينيم.» #باهم_شکستش_مي‌دهيم ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد