دومینیکن کجاست؟

شرق/متن پيش رو در شرق منتشر شده و انتشار آن در آخرين خبر به معناي تاييد تمام يا بخشي از آن نيست
تا پيش از آنکه دومينيکن بهعنوان تنها کشور عضو شوراي امنيت سازمان ملل در حمايت از قطعنامه پيشنهادي ايالات متحده براي تمديد تحريم تسليحاتي ايران رأي مثبت دهد، کمتر کسي نام اين کشور کوچک را شنيده بود. رأي مثبت جمهوري دومينيکن در شوراي امنيت، با وجود بيتأثيربودن، نام اين جزيره واقع در درياي کارائيب در آمريکاي مرکزي را سر زبانها انداخت؛ کشوري که رابطهاي نزديک با ايالات متحده دارد و آن رأي را هم بايد ناشي از همين ارتباط نزديک دانست. چند روز پس از رأيگيري در شوراي امنيت، «لوئيس ابينادر» بهعنوان پنجاهوچهارمين رئيسجمهوري جمهوري دومينيکن سوگند ياد کرد و در حالي که فقط تعداد محدودي از مردم به دليل محدوديتهاي ناشي از شيوع ويروس کرونا مجاز به شرکت در مراسم تحليف در «سانتودومينگو»، پايتخت اين کشور بودند، يک هيئت عاليرتبه آمريکايي به سرپرستي «مايک پمپئو»، وزير خارجه ايالات متحده، در مراسم حضور يافتند تا حمايت واشنگتن از رهبري جديد اين کشور را به نمايش بگذارند.
تصميم «دونالد ترامپ»، رئيسجمهوري آمريکا، براي اعزام وزير امور خارجه خود به دومينيکن که بسياري از ساکنان اين کشور به دليل علاقهاي که به پمپئو دارند، لقب «مايک بزرگ» را به او دادهاند، نشانگر آغاز فصل جديدي در روابط ايالات متحده و دومينيکن است و انتظار ميرود همکاريهاي ديپلماتيک و اقتصادي دو طرف و نفوذ ايالات متحده در اين کشور که فاصله زيادي با ونزوئلا ندارد، افزايش يابد. در ماههاي گذشته، به دليل شيوع ويروس کرونا، وضعيت اقتصادي در دومينيکن وخيم شده بود و اگر کمکهاي ايالات متحده نبود، شايد اين کشور حتي توانايي برگزاري انتخابات رياستجمهوري را نيز نداشت. در نهايت در تاريخ پنج جولاي انتخابات رياستجمهوري دومينيکن برگزار شد و در ميانه بحران اقتصادي، آبينادر در انتخابات به پيروزي رسيد؛ رئيسجمهوري از حزب آزادي دومينيکن (PLD) که 20 سال از 24 سال گذشته بر اين کشور حکومت کرده است. اما تغيير قدرت در اين کشور کوچک بهراحتي انجام نشد؛ سال گذشته، جناحي در حزب آزادي تلاش کرد اصلاحيه قانون اساسي را به تصويب برساند تا با استناد به آن، «دنيلو مدينه»، رئيسجمهور وقت دومينيکن، بتواند براي سومينبار قدرت را در اين کشور در دست بگيرد؛ اما اين تلاش ناکام ماند و تنشهايي در درون حزب آزادي رخ داد. اقدامات بخشي از اعضاي حزب آزادي دومينيکن براي زيرپاگذاشتن دموکراسي و اصرار رئيسجمهوري وقت براي ماندن در قدرت، نگرانيهايي نسبت به بروز بنبست و تنش سياسي در کشوري درگير بحران اقتصادي ايجاد کرده بود. در آن روزها پمپئو از مدينه خواست به «حفظ نهادهاي دموکراتيک و پايبندي به قانون اساسي» متعهد بماند و انتخابات 2020 در موعد مقرر برگزار شود. تنها چند هفته پس از تماس تلفني وزير خارجه آمريکا و مدينه، رئيسجمهوري وقت دومينيکن از تصميم خود براي حضور در رقابتهاي انتخاباتي انصراف داد؛ او حتي از حزب آزادي هم کنارهگيري کرد و اين حزب ديگر فردي شناختهشده را نداشت که بتواند 50 درصد آرا را کسب کند و در چنين شرايطي نهفقط آبينادر بلکه هر فرد نسبتا گمنام ديگري هم از اين حزب نامزد ميشد، ميتوانست بيش از 50 درصد آرا در انتخابات را به دست آورد.
بحران اقتصادي در دومينيکن
با وجود گذر از روزهاي پرتنش انتخابات و کمکهاي ايالات متحده، مردم دومينيکن هنوز با چالشهايي اساسي روبهرو هستند. همهگيري ويروس کرونا زندگي را در اين کشور مانند بسياري ديگر از نقاط جهان مختل کرده است. بيش از 85 هزار مورد مبتلا و حداقل هزارو 400 کشته، آماري است که تا نيمه ماه جاري ميلادي در دومينيکن ثبت شده است. اين بحران بيش از هر چيز صنعت توريسم دومينيکن را تحت تأثير قرار داده و محدوديتهاي مسافرتي باعث کاهش بيسابقه درآمدها در اين حوزه شده است. رئيسجمهور جديد اين کشور تأکيد کرده دومينيکن بدون کمک ايالات متحده نخواهد توانست از اين بحران به سلامت عبور کند. اقتصاد، توريسم و سياستهاي منطقهاي مهمترين موضوعاتي است که دومينيکن در آنها نياز به همراهي با واشنگتن دارد. دولت ترامپ نيز کمکهاي اقتصادي بيشتر به دومينيکن را مشروط به همراهي اين کشور با سياستهاي منطقهاي ايالات متحده کرده است. ايالات متحده براي محدودکردن نفوذ روزافزون چين در منطقه آمريکاي لاتين و کنترل کامل بر محدوديتهايي که عليه حکومت «نيکلاس مادورو»، رئيسجمهوري ونزوئلا، اعمال کرده است، به حمايت جمهوري دومينيکن نياز دارد. جمهوري دومينيکن پيش از اين نشان داده بود که ميتواند با واشنگتن همراهي کند و عليه متحدان ونزوئلا بايستد. رأي اخير دومينيکن در شوراي امنيت را هم بايد در همين راستا تفسير کرد. همان يک رأي سمبليک به سود ايالات متحده به قطعنامه پيشنهادي گسترش نامحدود تحريم تسليحات جهاني عليه ايران، مزايايي براي اين کشور خواهد داشت. بهرهمندي از روابط محکمتر با ايالات متحده، مکزيک، السالوادور و گواتمالا بهعنوان متحدان آمريکا در منطقه ازجمله اين مزايا و امتيازات خواهد بود؛ امتيازاتي که ميتواند به اين کشور در عبور از بحران اقتصادي فعلي کمک گستردهاي کند. در مقابل هم دومينيکن مطمئنا به حمايت از ايالات متحده در تمام مناقشههاي بينالمللي و منطقهاي ادامه خواهد داد و به متحد قابل اعتماد ديگري براي واشنگتن در منطقه آمريکاي لاتين تبديل ميشود. حتي پيروزي احتمالي «جو بايدن»، نامزد دموکراتها در انتخابات آمريکا نيز از اهميت دومينيکن براي ايالات متحده نخواهد کاست؛ چراکه دموکراتها هم ميدانند اين کشور کوچک چه تأثير درخور ملاحظهاي در سياست واشنگتن در آمريکاي مرکزي و شمال آمريکاي لاتين دارد.
جمهوري دومينيکن کجاست
در پنجم ماه دسامبر سال 1492 ميلادي «کريستوفر کلمب» بهعنوان نخستين نفر پا به جزيرهاي ناشناخته گذاشت و آن را «ايسپانيولا» (Hispaniola) ناميد. جمهوري دومينيکن در بخش شرقي جزيره بزرگ «ايسپانيولا» واقع شده و متشکل از 20 استان است. اين کشور در نزديکي کوبا، جامائيکا و پورتوريکو قرار دارد و بخش غربي اين جزيره متعلق به کشور فقير هاييتي است؛ اما خلاف هاييتي، دومينيکن نسبتا ثروتمند است. توليد ناخالص داخلي اين کشور، آنطور که تخمين زده ميشود، در سال 2020 ميلادي، 215 ميليارد دلار و درآمد سرانه اين کشور بالاي 20 هزار دلار گزارش شده است. نرخ بيکاري در اين کشور 15.5 درصد است و طبق گزارشها، 42.2 از جمعيت اين کشور زير خط فقر زندگي ميکنند. اين کشور با بيش از 48 هزار کيلومترمربع، صدوبيستوهشتمين کشور از نظر وسعت در دنياست و با حدود 11 ميليون نفر جمعيت، پس از کوبا پرجمعيتترين کشور حوزه کارائيب است. اين منطقه نخستين سرزمين در قاره آمريکاست که اروپاييها در آن مستقر شدند. کلمب در همان ابتدا اعلام کرد اين منطقه تحت حاکميت اسپانياست، ولي در جريان نبردهاي اسپانيا، اين جزيره به فرانسه واگذار شد؛ اما چندي بعد دوباره تحت قيوميت اسپانيا قرار گرفت، تا اينکه در قرن نوزدهم از استعمار اسپانيا رهايي يافت و در نوامبر 1844 ميلادي اولين قانون اساسي دومينيکن تدوين شد. بر اساس قانون، با 200 هزار دلار سرمايهگذاري اين کشور به خارجيها تابعيت و پاسپورت ميدهد و با اين پاسپورت ميتوان به بيش از صد کشور سفر کرد. اين کشور يک نظام چندحزبي دارد و انتخابات ملي در اين کشور هر دو سال يک بار به تناوب ميان انتخابات رياستجمهوري و شهرداريها برگزار ميشود. جمهوري دومينيکن از سابقون سازمان ملل است و در کنار ايران از 51 عضو مؤسس و اوليه سازمان ملل و امضاکننده منشور ملل متحد محسوب ميشود و از ابتداي سال 2019 به مدت دو سال بهعنوان يکي از 10 عضو غيردائم شوراي امنيت برگزيده شده است. عضويت اين کشور در دسامبر پايان مييابد؛ اما به لحاظ خطمشي سياسي و جهتگيريهاي بينالمللي، در مجموعه کشورهاي وابسته و دنبالهروي ايالات متحده آمريکا محسوب ميشود.
















