ايسنا/متن پيش رو در ايسنا منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست

"توافق عادي سازي روابط بين اسرائيل و امارات متحده عربي که به طور رسمي لقب "توافق ابراهيم" را روي آن گذاشته‌اند، مي‌تواند به طور بالقوه يک رقابت تسليحاتي جديد در خاورميانه به راه بيندازد. با توجه به اين که هم اکنون چندين جنگ در منطقه و همگي هم با تسليحات وارداتي در جريان است، نمي‌توان اجازه داد که چنين اتفاقي بيفتد."

سي.ان.ان در تحليلي به قلم ويليام دي. هارتونگ، مدير پروژه امنيت و تسليحات در مرکز سياست بين‌الملل مي‌نويسد:

«اولين نشان نگران کننده از گزارشها درباره اينکه امارات انتظار دريافت چراغ سبز خريد جنگنده‌هاي اف-۳۵ و پهپادهاي دوربرد مسلح از آمريکا را در ازاي به رسميت شناختن اسرائيل دارد، بروز پيدا کرد. هرچند که اين فروش تسليحات بخشي رسمي از توافق نيست اما به نظر مي‌رسد که امارات متحده عربي انتظار دريافت آنها را به عنوان پاداش مشارکتش در اين اتفاق دارد و دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمريکا در مصاحبه با رسانه محبوبش فاکس نيوز گفت: من هيچ مشکلي با فروش اف-۳۵ به آنها (امارات) ندارم.

افشاي امکان توافق بر سر دريافت جنگنده اف-۳۵ از سوي امارات باعث حيرت در اسرائيل شد و بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل علنا تکذيب کرد که چنين توافقي را امضا کرده در حالي که به نوشته نيويورک تايمز مقامهاي آگاه به مذاکرات گفته بودند که او به طور خصوصي چنين کاري را انجام داده است. نتانياهو در مواجهه با اعتراضات شديد از جانب مقامهاي نظامي و اطلاعاتي که نگران از دست رفتن برتري نظامي کيفي وعده داده شده از سوي آمريکا به اسرائيل در قبال ديگر کشورهاي منطقه با فروش چنين تسليحاتي هستند به نظر مي‌رسد راه حلي را مطرح ساخته است: درخواست از واشنگتن براي شتاب در تاييد ميلياردها دلار تسليحات پيشرفته ديگر براي ارتش اسرائيل به منظور جبران توافقات تسليحاتي ممکن بين آمريکا و امارات.

ليست خواسته‌هاي نتانياهو که در روز امضاي توافقات ابراهيم در کاخ سفيد رونمايي شد، طولاني است: ۱۲ هواپيماي عمود پرواز بوئينگ V-۲۲ Osprey، يک اسکادران ديگر از جنگنده‌هاي اف-۳۵ لاکهيد مارتين علاوه بر موردي که قبلا سفارش داده شده، تحويل زودهنگام دو هواپيماي ترابري بوئينگ KC-۴۶، جايگزين سازي هليکوپترهاي جنگي بوئينگ آپاچي اسرائيل و افزايش تعداد بمب‌هاي سنگرشکني که در حمله احتمالي به تاسيسات هسته‌اي مي‌توانند مفيد باشند.

اگر دولت ترامپ با اين درخواستهاي نتانياهو موافقت کند چنين چيزي ارزان نخواهد بود. با توجه به هزينه اين توافقات پيشنهادي، عملي ساختن اين سفارش نيازمند افزايش کمک نظامي آمريکا به اسرائيل است؛ کمکي که از قبل تعيين شده تا از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ به سطح ۳۸ ميليارد دلار در سال برسد.

با توجه به ديگر الزامات فوري پيش روي آمريکا، از مقابله با همه گيري بيماري و تغييرات آب و هوايي تا نجات اقتصاد از پرتگاه رکود، آيا واقعا زمان آن است که ما ميلياردها دلار کمک تسليحاتي جديد به خاورميانه منتقل کنيم؟

فروش تسليحات جديد به امارات و اسرائيل احتمالا نقش آمريکا را به عنوان تامين کننده غالب تسليحات در خاور ميانه و شمال آفريقا گسترش مي‌دهد. گزارش جديد مرکز سياست بين الملل دريافته که آمريکا مسئول حدود ۴۸ درصد سلاح‌هاي تحويل داده شده به منطقه در دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بوده است؛ يعني حدود سه برابر بيشتر از سطحي که فروشنده بزرگ سلاح بعدي يعني روسيه به آن رسيده و خيلي بيشتر سهم کمتر از سه درصدي چين.

اين فروشهاي تسليحاتي خيلي دور از آنکه باعث امنيت بيشتر شوند، مستقيم يا غيرمستقيم مسبب دامن زدن به جنگ‌ها در سوريه، ليبي و يمن و همچنين کمپين ضد تروريسمي که از سوي دولت مصر در شمال صحراي سينا به شکلي کورکورانه و بر مبناي اصل زمين سوخته اجرا شد، بوده‌اند.

برخي ناظران گفته‌اند که توافقات ابراهيم تا حد زيادي و بيشتر مربوط به تمايل دولت ترامپ براي تقويت ائتلاف منطقه‌اي ضد ايران است تا اين که بخواهد به خاورميانه صلح بياورد. نمايندگان فلسطيني‌ها در اين ميان به شکلي واحد اظهار مخالفت کرده و گفته‌اند که اين توافقات فشارها بر اسرائيل به منظور مذاکره بر سر صلح با حسن نيت در بلند مدت را کم مي‌کند.

ايران در برابر اين سيل جديد تسليحات سرازير شده به سمت همپيمانان آمريکا در منطقه بيکار نخواهد نشست. تهران نمي‌تواند استطاعت تطبيق دادن خودش با اسرائيل يا ديگر کشورهاي حوزه خليج فارس در زمينه تسليحات سنتي همچون جنگنده‌ها را پيدا کند اما مي‌تواند اگر که انتخاب کند، برنامه‌هاي موشکي و هسته‌اي خود را تشديد کرده يا تسليحات و آموزشهاي بيشتري در اختيار همپيمانان منطقه‌اي خود قرار دهد. نتيجه احتمالا يک رقابت تسليحاتي جديد در زماني که جنگها در سوريه، عراق، يمن و ليبي همچنان رنجهاي انساني عظيم و بي ثبات کردن منطقه را به بار مي‌آورند، باشد.

حقيقت اين است که احتمال اينکه امارات از هر گونه تسليحات جديدش در ديگر جنگهاي منطقه‌اي استفاده کند برابر احتمال به کارگيري آنها براي بازدارندگي در برابر ايران يا جنگ با آن است. حتي احتمال اينکه امارات بخواهد با آنها اسرائيل را تهديد کند هم کمتر است. اگرچه امارات اکثر سربازانش را از جنگ يمن عقب کشيده اما اين کشور به تسليح و آموزش براي شبه نظامياني که به طولاني‌تر کردن اين جنگ کمک کرده‌اند، پرداخته در حالي که طبق گزارش آسوشيتدپرس در شکنجه نيز دست داشته و در نقشش به عنوان يک بازيگر اصلي ائتلاف تحت رهبري عربستان درقبال جنگ يمن در تامين کمکهاي انساندوستانه اخلال ايجاد کرده است. امارات متحده عربي گزارش آسوشيتدپرس درباره دست داشتنش در شکنجه و اجازه دادنش به رسيدن تسليحات به دست افراد غيرمجاز و اين که منبع تسليحات يافت شده در ليبي بوده را تکذيب کرده است.

تاريخچه عملکرد امارات در يمن و جاهاي ديگر بايد ترديدي جدي نسبت به قابليت آن در ممانعت از رسيدن تسليحات و تکنولوژي آمريکايي به دست دشمنان آمريکا به وجود بياورد. چندين خودروي زرهي و ديگر تسليحات کوچک آمريکايي فروخته شده به امارات سر از دستان شبه نظاميان افراطگر مرتبط با القاعده در شبه جزيره عرب در آورده‌اند و امارات يک تامين کننده بزرگ تسليحات نيروهاي ژنرال خليفه حفتر در ليبي طبق گزارش نيويورک تايمز بوده که مايه نقض تحريم تسليحاتي ليبي است. اين احتمال زياد وجود دارد که اگر آمريکا تسليحات را به امارات بفروشد آنها عليه منافع آمريکا و براي اهدافي مغاير با دورنماهاي منطقه‌اي صلح استفاده شوند.

بنابراين بايد چه کار کرد؟

اول از همه اگر امارات واقعا علاقمند به روابط عادي با اسرائيل است لزومي ندارد که چرخ‌هاي چنين چيزي با بسته‌هاي تسليحاتي بزرگ روغن کاري شود. به جايش آمريکا بايد سردمدار فشار براي محدود سازي فروش تسليحات به منطقه باشد.»

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar