اعتماد/متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن در اخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

محمدحسین لطف‌الهی/ تصمیم جو بایدن، رییس‌جمهور منتخب امریکا مبنی بر انتخاب دو نفر از نزدیک‌ترین و وفادارترین مشاورانش در حوزه سیاست خارجی به عنوان وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور با استقبال کارشناسان و دیپلمات‌های سابق ایالات متحده همراه شده و تحلیلگران از این انتخاب‌ها به عنوان نشانه‌ای از اراده جدی دموکرات‌ها برای اعمال تغییرات جدی در سیاست خارجی یاد می‌کنند.


رسانه‎های امریکایی شامگاه یکشنبه به وقت محلی گزارش دادند که بایدن قصد دارد آنتونی بلینکن 58 ساله را به عنوان وزیر خارجه، جیک سالیوان 43 را به عنوان مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور و لیندا توماس – گرینفیلد 68 ساله را به عنوان سفیر امریکا در سازمان ملل منصوب کند؛ انتخاب‌هایی که تحت تاثیر خصوصیات شخصی این افراد با واکنش‌های متعدد – و اغلب مثبتی - همراه شد و نشان داد که بایدن قصد بازگشت به اصول کلی سیاست خارجی امریکا در دولت باراک اوباما را داشته و برای این منظور گزینه‌ای بهتر از مشاور امنیت ملی پیشین خود و معاون سابق وزارت خارجه در دولت اوباما نیافته است. 


سوزان گلاسر، خبرنگار ارشد نیویورکر درباره تغییراتی که با این انتخاب‌ها ایجاد خواهد شد، نوشته است که میان هیچ دو شخصی به اندازه‌ بلینکن و مایک پمپئو وزیر امور خارجه کنونی امریکا تفاوت وجود ندارد. سامانتا وینوگراد، تحلیلگر امنیت ملی نیز در گفت‌وگو با شبکه خبری سی‌ان‌ان، بلینکن را که به عنوان دیپلماتی «گلوبالیست» شناخته می‌شود «نقطه مقابل مایک پمپئو» وزیر امور خارجه کنونی امریکا توصیف می‌کند و تاکید دارد که این انتخاب با استقبال کشورهای اروپایی روبه‌رو خواهد شد. او می‌گوید: «اولین تفاوتی که می‌توانم میان وزیر امور خارجه امروز و وزیر امور خارجه دولت آینده به آن اشاره کنم، این است که بر خلاف پمپئو، وزیر امور خارجه دولت بایدن هیچ‌گاه رقابت‌های سیاسی داخلی را با سیاست خارجی کلان امریکا اشتباه نمی‌گیرد و نمی‌گذارد این مساله روی او اثرگذار باشد. از سوی دیگر او یکی از طرفداران ایده چندجانبه‌گرایی است و بر خلاف دولت کنونی که راه یک‌جانبه‌گرایی را در پیش گرفته، به فکر تعامل با دیگر قدرت‌های دنیا به ویژه متحدان اروپایی امریکا خواهد بود». وینوگراد می‌افزاید: «من به عنوان کارشناس زیر نظر او کار کرده‌ام و می‌دانم که او تا چه اندازه در اداره تیم سیاست خارجی دولت تواناست.» به گفته او، تونی بلینکن بر خلاف بسیاری از سیاستمداران بسیار برای حقوق بشر ارزش قائل است و دغدغه‌های بسیاری در این حوزه دارد. واشنگتن‌پست درباره این انتخاب نوشته است: جو بایدن بلافاصله پس از تحویل گرفتن قدرت تصمیم دارد به توافق محیط زیستی پاریس بازگردد، خروج ایالات متحده از سازمان بهداشت جهانی را متوقف کند و درصدد احیای توافق هسته‌ای با ایران برآید. در این شرایط آنتونی بلینکن که نزدیکانش عقاید او در عرصه سیاست خارجی را بسیار نزدیک به رییس‌جمهور منتخب توصیف می‌کنند، می‌تواند نقش مهمی در پیشبرد سریع سیاست‌های دولت به ویژه در ماه‌های نخست تصدی قدرت داشته باشد. وندی شرمن، معاون وزیر خارجه در دولت اوباما و از مذاکره‌کنندگان ارشد هسته‌ای این کشور هم تحلیلی مشابه داشته و در توییتر نوشته است که «اگر خبر انتخاب بلینکن، سالیوان و لیندا توماس – گرینفیلد صحیح باشد دولت بایدن – هریس شروع فوق‌العاده‌ای در عرصه سیاست خارجی خواهد داشت».

بر اساس گزارش رویترز، کسانی که با سبک مدیریت او آشنا هستند، بلینکن را «دیپلمات دیپلمات‌ها» معرفی می‌کنند که «خوش‌ بیان» است و در سیاست خارجی کاملا تسلط دارد. تام شانون که در دهه ۱۹۹۰ با بلینکن در شورای امنیت ملی بیل کلینتون و در وزارت خارجه دوران اوباما کار می‌کرد، گفت: «من هرگز ندیدم که او خونسردی خود را از دست بدهد.» بلینکن معتقد به افزایش قدرت امریکا از طریق چندجانبه‌گرایی است و در گفت‌وگویی که در ماه اکتبر با رویترز داشت گفت که ایالات متحده امریکا نباید نقش رهبری خود در جهان را واگذار کند و تاکید کرد که گرچه به نظر می‌رسد سخت و دشوار است، اما جایگزینی آن از نظر به خطر افتادن منافع و زندگی امریکایی‌ها بسیار بدتر است. بلینکن همچنین نگاه مثبتی به توافق هسته‌ای با ایران دارد و در ماه آگوست در مجمع امنیتی آسپن سخنرانی و از توافق هسته‌ای دفاع کرد. او در پاسخ به این سوال که اگر بایدن رییس‌جمهور شود در مقابل ایران چه برخوردی خواهد داشت، گفت: «اگر ایران به رعایت دقیق تعهداتش بازگشت، برای ادامه توافق هسته‌ای و مستحکم‌تر کردن و طولانی‌تر شدن آن تلاش می‌شود.»


تفاهم ترقی‌خواهان و میانه‌روها
طبیعی بود که انتخاب تونی بلینکن و جیک سالیوان با استقبال میانه‌روها در حزب دموکرات روبه‌رو شود. چنانکه سوزان رایس، مشاور امنیت ملی و سفیر امریکا در سازمان ملل در دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما در این باره می‌نویسد: «آنتونی بلینکن بیش از 25 سال دوست من بوده و تردیدی ندارم که وزیر خارجه‌ای عالی برای امریکا خواهد شد. شایستگی، نجابت، قدرت و احترام به کارشناسان حوزه از خصوصیات اوست که باعث خواهد شد وزارت خارجه عملکرد بهتری داشته باشد.» با این حال انتظار نمی‌رفت که این انتخاب با استقبال ویژه جریان ترقی‌خواه روبه‌رو شود اما بر خلاف تصور، مشاور سیاست خارجی برنی سندرز دقایقی بعد از انتشار خبر انتخاب بلینکن در رسانه‌ها از این انتخاب به عنوان «انتخابی خوب» یاد کرد.


گاردین در این باره نوشته است: از زمانی که جو بایدن به عنوان کاندیدای نهایی حزب دموکرات در انتخابات ریاست‌جمهوری انتخاب شد، تونی بلینکن تلاش زیادی کرد تا بتواند با ترقی‌خواهان به نقاط اشتراکی پیرامون برخی سیاست‌های اساسی دست یابد و از همین‌رو با وجود تفاوت‌هایی که میان نگاه بلینکن و نگاه ترقی‌خواهان در خصوص مسائلی نظیر تعامل با عربستان سعودی و توافق‌های محیط‌زیستی انتخاب او با استقبال جناح چپ حزب دموکرات روبه‌رو شد. مت داس، مشاور سیاست خارجی برنی سندرز پس از انتشار خبر انتخاب بلینکن در توییتر نوشت: «این یک انتخاب خوب است. تونی اعتماد رییس‌جمهور منتخب را به‌طور کامل با خود دارد و از دانش و تجربه زیادی برای بازسازی سیاست خارجی ایالات متحده برخوردار است». داس تصریح کرده: «داشتن یک دیپلمات عالی که به‌طور منظم با افراد مردمی ترقی‌خواه درگیر است نیز یک چیز جدید و عالی خواهد بود».


با وجود این استقبال، نگرانی‌هایی نیز پیرامون اختلافات آینده میان بلینکن و ترقی‌خواهان وجود دارد. پس از تعابیری که مت داس درباره بلینکن به کار برد، رشیده طالب عضو مجلس نمایندگان خطاب به داس نوشت: «فقط لطفا مطمئن شود که او هیچ‌گاه تلاش نخواهد کرد تا مرا ساکت کxcند و مانع از صحبت کردن من درباره رفتارها و سیاست‌های نژادپرستانه و خطرناک نتانیاهو شود».

مشاور مطمئن، سفیر محبوب
واشنگتن‌پست به نقل از منابعی آگاه گزارش داده جیک سالیوان دستیار سابق هیلاری کلینتون در وزارت خارجه امریکا، به عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید و دستیار بایدن معرفی خواهد شد. سالیوان نقش مهمی در هدایت کارزار انتخاباتی جو بایدن داشت و شعارهای کارزار و همچنین سیاست‌هایی را که باید از سوی دولت او در نظر گرفته شود، طراحی کرده بود. او همچنین حضور پررنگی در تصمیم‌گیری‌های وزارت امور خارجه هیلاری کلینتون داشت و از همین‌رو به عنوان فردی کارآزموده و با تجربه از او یاد می‌شود.
رسانه‌ها از لیندا توماس-گرینفیلد، سفیر احتمالی امریکا در دولت بایدن نیز استقبال کرده‌اند. به نوشته آکسیوس، انتخاب این زن سیاهپوست که در دولت قبل ایالات متحده دارای سمت عالی دیپلماتیک بود، در راستای عمل بایدن به وعده خود برای انتخاب کابینه متنوع خواهد بود. شبکه سی‌ان‌ان هم گزارش داد توماس-گرینفیلد نامزد اصلی تصدی این سمت است. به گزارش رویترز، گرینفیلد در دولت اوباما به عنوان دستیار وزیر خارجه در امور آفریقا از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ مشغول بود. او سیاست امریکا در قبال آفریقای سیاه را در دورانی پرفراز و نشیب مثل شیوع ابولا در غرب آفریقا هدایت کرد. بعد از ترک این سمت او سمتی ارشد را در شرکت استراتژی جهانی «مادلین آلبرایت» وزیر خارجه پیشین امریکا برعهده گرفت، اما طبق اعلام وب‌سایت وی، در حال ترک این شرکت است.

بلینکن: حتی اگر دوست نداشته باشیم ایران به برجام پایبند بود
پس از انتشار خبر انتخاب آنتونی بلینکن از سوی جو بایدن برای تصدی وزارت خارجه در دولت آینده امریکا، مصاحبه او با فرانس 24 در سال 2019 پیرامون مساله ایران و توافق هسته‌ای مورد توجه قرار گرفت. بلینکن در این مصاحبه با تاکید بر اینکه «برجام یک توافق اثربخش و کارآمد بود» گفته است: «چه دوست داشته باشیم و چه دوست نداشته باشیم ایران به تعهدات خود ذیل توافق هسته‌ای پایبند بود و خروج امریکا از برجام شرایط را تغییر داد.» به گفته تونی بلینکن، اگر ایران به منافع اقتصادی توافق دسترسی نداشته باشد و بهره‌ای از آن نبرد به‌طور کامل از برنامه جامع اقدام مشترک خارج خواهد شد. بلینکن تاکید کرده علت اصلی بحران کنونی خروج امریکا از توافق هسته‌ای بود.
 

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar