سناریوهای حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۰

فرارو

بروزرسانی 1399/12/23 - 21:50

سناریوهای حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۰

فرارو/متن پيش رو در فرارو منتشر شده و انتشار آن به معناي تاييد تمام يا بخشي از آن نيست

جلسات تعيين دستمزد کارگران همه ساله در هفته آخر اسفند ماه به نتيجه مي‌رسد. اين جلسات هر سال از بهمن‌ماه آغاز مي‌شود و بعد از تعيين رقمي به عنوان سبد معيشت کارگران، شاهد مذاکرات سه گروه کارگري، کارفرمايي و دولت بر سر تعيين حداقل حقوق هستيم.

امسال هم مثل سال‌هاي گذشته اين جلسات در حال برگزاري است و امکان دارد ظرف امروز و فردا نتيجه نهايي اعلام شود.

تاکنون سناريو‌هاي مختلفي براي افزايش حقوق ۱۴۰۰ مطرح شده است و بدبينانه‌ترين آن‌ها افزايش ۲۵ درصدي حقوق کارگران درست مثل کارمندان دولت است.

سناريو دوم که نمايندگان مجلس روي آن تاکيد دارند افزايش ۳۲ تا ۳۵ درصدي حقوق است.

سناريو سوم بر اساس درصد افزايش رقم سبد معيشت و همچنين نرخ تورم فعلي مبني بر افزايش ۴۰ درصدي حداقل حقوق مطرح شده است. نمايندگان کارگري دلٍ خوشي از افزايش درصدي ندارند و مي‌خواهند حقوق کارگران در سال آينده به صورت ريالي افزايش پيدا کند.

سناريو چهارم بر همين اساس روي افزايش حداقل دو ميليون توماني تاکيد دارد و در نهايت سناريو پنجم به عنوان خوش‌بينانه‌ترين آن‌ها مي‌گويد حداقل حقوق بايد با رقم سبد معيشت برابر شود و بر همين اساس حقوق کارگران بايد براي سال بعد چهار ميليون و ۲۰۰ هزار تومان افزايش پيدا کند.

در نهايت مذاکرات سه‌جانبه کاگران، کارفرمايان و دولت در شوراي عالي کار تعيين کننده نهايي افزايش حقوق کارگران در سال آينده خواهد بود. پارسال اين مذاکرات در اسفندماه به نتيجه نرسيد و تازه در فروردين شاهد تعيين افزايش حقوق ۹۹ بوديم.

سناريو اول؛ افزايش ۲۵ درصدي
به گزارش فرارو، بدترين سناريو براي کارگران، بر پايه افزايش حقوق کارمندان در لايحه بودجه مطرح شده است.

دولت براي سال آينده تصميم گرفته حقوق کارمندان و بازنشستگان را ۲۵ درصد افزايش دهد و مجلس هم با اين تصميم موافقت کرده است. البته در مصوبه مجلس افزايش ۲۵ درصدي براي حقوق کمتر از ۱۰ ميليون و افزايش ۲.۵ ميليوني براي حقوق‌هاي بالاتر در نظر گرفته شده است.

بعضي کارشناسان مي‌گويند حقوق کارگري هم بايد متناسب با حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۰ يعني ۲۵ درصد افزايش پيدا کند.

با توجه به اينکه پايه حقوق در سال ۹۹ يک ميليون و ۸۳۵ هزار تومان تعيين شده بود، افزايش ۲۵ درصدي حداقل حقوق کارگران يعني اينکه هر کس در سال آينده بر اساس قانون کار ماهانه حداقل دو ميليون و ۲۹۳ هزار تومان دريافت کند که در کنار مزايا ممکن است دريافتي کارگران به حدود سه ميليون تومان برسد. اين سناريو تناسب چنداني با خواسته نمايندگان کارگري ندارد و از نظر آن‌ها افزايش حقوق کارگران نبايد بر اساس افزايش حقوق کارمندان تعيين شود.

سناريو دوم؛ افزايش ۳۲ تا ۳۵ درصدي
پايه حقوق کارگري هر سال در شوراي عالي کار و توسط نمايندگان کارگران، کافرمايان و دولت تعيين مي‌شود، اما امسال مجلس هم پيشنهاداتي براي افزايش حقوق کارکنان براي سال آينده ارائه کرده است.

محمد بابايي کارنامي سخنگوي کميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي پيش از اين اعلام کرده بود اين کميسيون پيشنهادي مبني برا افزايش حداقل ۳۵ درصدي حقوق کارگران در سال آينده به دولت ارائه کرده است. بابايي گفته بود نگرش دولت و مجلس براي ارتقا سطح حقوق کارگران مثبت است و ما با جديت اين موضوع را پيگيري خواهيم کرد.

البته همين نماينده مجلس در گفتگويي جداگانه رقم ديگري را به عنوان افزايش حقوق کارگران براي سال آينده مطرح کرده است. او که علاوه بر سخنگوي کميسيون اجتماعي، رئيس فراکسيون کارگري مجلس است، اعلام کرده افزايش ۳۲ درصدي حقوق کارگران براي سال آينده قطعي به نظر مي‌رسد.

او مبناي اين سناريو را رابطه افزايش حقوق کارگران و کارمندان در هر سال مي‌داند و مي‌گويد طبق آنچه به صورت عرف انجام مي‌شود، افزايش حقوق کارگران برايد پنج تا هفت درصد بالاتر از عدد افزايش حقوق کارکنان دولت باشد.

بابايي در گفتگو با ايلنا مي‌گويد «من اگر جاي آقاي وزير تعاون باشم بدون نياز به برگزاري جلسه ۳۲ درصد را همين الان مصوب مي‌کنم.» البته بايد توجه داشته باشيد که پايه حقوق توسط وزير تعاون تعيين نمي‌شود و بر اساس قانون کار، نهايتا شوراي عالي کار تعيين‌کننده خواهد بود. همين موضوع باعث شده تا گفته‌هاي نماينده ساري در مجلس، واکنش نماينده کارگران در شوراي عالي کار را در پي داشته باشد. فرامرز توفيقي مي‌گويد «اين چه استدلال نادرستي است که، چون هميشه حقوق کارگران پنج تا هفت درصد بيشتر از کارمندان بوده، افزايش ۳۲درصدي قطعي است؟ آيا ايشان مي‌خواهد به دولتي‌ها و کارفرمايان خط بدهد تا در مذاکرات مزدي، مقابل افزايش عادلانه و قانوني دستمزد ايستادگي کنند؟!»

سناريو سوم؛ افزايش ۴۰ درصدي
شوراي عالي کار قبل از اينکه وارد تعيين نرخ افزايش حقوق براي سال آينده شوند، عموما در ابتدا رقمي را به عنوان سبد معيشت کارگران تعيين مي‌کنند که مجموع هزينه‌هاي خريد يک سري کالا‌ها و محصولات خوراکي است. اين رقم بر اساس قانون کار مبناي تصميم‌گيري براي افزايش پايه حقوق در نظر گرفته مي‌شود. در جلسات شوراي عالي کار براي تعيين دستمزد سال ۱۴۰۰، رقم سبد معيشت کارگران شش ميليون و ۸۹۵ هزار تومان تعيين شده است.

سال گذشته رقم سبد معيشت چهار ميليون و ۹۴۰ هزار تومان بود و اين مورد نشان مي‌دهد امسال هزينه زندگي براي کارگران حدود ۴۰ درصد افزايش پيدا کرده است. بر همين اساس سناريوي ديگر براي افزايش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۰ همان نرخ ۴۰ درصدي است که بر اساس آن پايه حقوق از يک ميليون و ۸۳۵ هزار تومان در سال ۹۹ به دو ميليون و ۵۶۹ هزار تومان خواهد رسيد و در کنار مزايا مثل حق مسکن، حق اولاد، بن کارگري و ... احتمالا حداقل دريافتي کارگران به حدود سه ميليون و ۴۰۰ هزار تومان خواهد رسيد.

زماني اين سناريو به واقعيت نزديک‌تر مي‌شود که آن را با نرخ تورم يک سال اخير مقايسه کنيم. بر اساس آخرين گزارش مرکز آمار، نرخ تورم سالانه در ۱۲ ماه منتهي به بهمن ۳۴.۲ درصد اعلام شده است. از طرف ديگر تورم نقطه به نقطه يعني ميزان افزايش قيمت‌ها در بهمن‌ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۸.۲ درصد محاسبه شده. عموما تورم نقطه به نقطه و سالانه با يکديگر اختلاف دارند و با توجه به اينکه افزايش ۴۰ درصدي حداقل حقوق کارگران رقمي بين اين دو نرخ تورم است، مي‌توان آن را به واقعيت نزديک‌تر دانست.

سناريو چهارم؛ افزايش دو ميليون توماني
نمايندگان کارگري مثل سال‌هاي گذشته، مصر هستند به جاي افزايش درصدي، سراغ افزايش مبلغ ريالي حقوق کارگران در سال آينده برويم. يکي از سناريو‌هاي مطرح شده براي افزايش حقوق در سال آينده، رقم دو ميليون توماني است. چراکه رقم سبد معيشت تعيين شده براي امسال يعني شش ميليون و ۸۹۵ هزار تومان، حدود دو ميليون تومان بالاتر از سبد معيشت سال گذشته است.

بر اين اساس سناريو افزايش دو ميليوني پايه حقوق براي سال ۱۴۰۰ مطرح شده. البته اين افزايش تا حد زيادي چشمگير به نظر مي‌رسد. چراکه در حال حاضر پايه حقوق يک ميليون و ۸۳۵ هزار تومان است و در کنار مزايا، حداقل دريافتي به حدود دو ميليون و ۵۰۰ هزار تومان مي‌رسد.

با اين حساب افزايش دو ميليون توماني حداقل حقوق کارگران و رسيدن آن به چهار ميليون و ۵۰۰ هزار تومان، معادل افزايش ۸۰ درصدي حداقل دستمزد است. نايب رئيس مجمع نمايندگان کارگران استان تهران با اشاره به دستمزد ۱۴۰۰ کارگران مي‌گويد افزايش کمتر از دو ميليون تومان دستمزد کارگران با ماده ۴۱ قانون کار در تضاد است.

سناريو پنجم؛ افزايش ۴.۲ ميليون توماني
هر ساله نمايندگان کارگران در شوراي عالي کار، مبناي چانه‌زني را بر سبد معيشت مي‌گذارند. البته در سال‌هاي گذشته هميشه حداقل مزد تعيين شده فاصله زيادي با رقم سبد معيشت داشته است. نماينده‌هاي کارگري معتقدند بايد اين فاصله از بين برود و حداقل مزد براي سال ۱۴۰۰ همان رقم سبد معيشت يعني شش ميليون و ۸۹۵ هزار تومان باشد.

آن‌ها همچنين معتقدند به جاي افزايش درصدي، بايد مبلغ ريالي به عنوان ميزان افزايش حقوق تعيين شود و بر همين اساس روي رشد چهار ميليون توماني حقوق در سال آينده اصرار دارند. در حال حاضر پايه حقوق يک ميليون و ۸۳۵ هزار تومان و حداقل دريافتي حدود دو ميليون و ۵۰۰ هزار تومان است.

اين يعني رقم پيشنهاد چهار ميليون و ۲۰۰ هزار تومان براي افزايش حقوق در سال آينده، به معناي افزايش ۱۷۰ درصدي پايه حقوق خواهد بود! نماينده کارفرمايان در شورايعالي کار با بيان اينکه اعلام عدد و رقم براي دستمزد سال آينده ساده نيست، مي‌گويد اعتقاد داريم که بايد شرايط زندگي بهتر شود.

ضمن اينکه هميشه رسيدن شرايط مطلوب با افزايش دستمزد بدست نمي‌آيد بلکه با افزايش قدرت پول ملي و کاهش قيمت‌ها حاصل مي‌شود. سبد معيشت شش ميليون و ۸۹۵ هزار توماني از طرف گروه کارگري مطرح شده است و کافرمايان رقمي براي سبد معيشت پيشنهاد نداد.