اعتماد/متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

مهدی ذاکریان/ اساسا روابط بین‌الملل بر اساس اعتماد شکل نمی‌گیرند، بلکه بر مبنای منافع است. تهران اگر می‌خواهد بر اساس منافع ملی در پرونده هسته‌ای و برجام اقدام کند، باید بداند که در این پرونده طرف اصلی دعاوی ایران، امریکاست. در چنین شرایطی ایران باید از حرکات نمایشی در چنین موضوع حساسی اجتناب کند. ایران باید آمادگی کامل داشته‌باشد که استدلال‌ها و ادعاهای امریکای تحت رهبری جو بایدن را پوچ کنیم. جمهوری اسلامی ایران موفق شد که ادعاهای دولت دونالد ترامپ را با مقاومت پوچ کند. اگر فرض کنیم که همان تحریم‌ها با همان روش ادامه پیدا کند، قطعا با همان روش هم می‌توان این اقدام‌ها را بار دیگر بی‌اثر و پوچ کرد، اما تغییر دولت در امریکا باعث شده است که روش امریکا تغییر کند. جو بایدن روشی را در پیش گرفته است که تحریم‌هایی را که وجود دارد، بار دیگر با اهرم چندجانبه‌گرایی احیا کند. آنها تلاش می‌کنند که استدلال کنند که برای بازگشت به تعهد تلاش کردند و تا پای میز گفت‌وگو آمدند، ادعا می‌کنند که پیشنهاد داده‌اند در صورت بازگشت ایران به تعهداتش، تحریم‌ها را بر می‌دارند و ادله دیپلمات‌پسندی در مورد تلاش‌های خودشان و انداختن تقصیر بر گردن ایران تامین می‌کنند. در چنین شرایط این ریسک وجود دارد که با پیوستن تعداد بیشتری از کشورها به امریکا، تحریم‌های یک‌جانبه دولت پیشین امریکا، حالا در دولت جدید با استفاده از اهرم چندجانبه‌گرایی، بسیار شدید‌تر استمرار پیدا کند. این یک تهدید است که دیپلمات‌های ایرانی باید تلاش کنند از این اتفاق جلوگیری کنند و اجازه ندهند ایرانی‌ها متهم شوند که آمادگی حل مسائل و همکاری نداشتند.  باید توجه کرد که در مذاکرات جاری میان ایران و 1+4 در وین، پناه بردن به چین، روسیه، سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا نمی‌تواند سبب‌ساز این شود که حقانیت ایران در مقابل امریکا ثابت شود.

باید تلاش کنیم که استدلال‌ها و زمینه‌‌سازی‌های امریکا را به صفر برسانیم. من قبول نمی‌کنم که ایستادن در مقابل طرف دعوا و مطرح کردن مستقیم شکایت، فریب یا تله باشد. اینکه در مقابل طرف خطاکار، نقض‌کننده اصول و معاهدات، بگوییم که خلاف کرده است و این خلاف واضح را در مقابل چشمان دیگر اعضای معاهده انجام داده است، من تصور نمی‌کنم که اساسا کار اشتباهی باشد. امروز ایران صاحب حق است و میز مذاکره محل اعتراض و احقاق حق. در کمتر از یک ماه گذشته، شاهد بودیم که در نشست آلاسکا میان مقام‌های سیاست خارجی و امنیت ملی چین و امریکا، گفت‌وگوی صریح و مستقیمی میان چین و امریکا رخ داد. در دیداری که در آلاسکا انجام شد، طرف امریکایی با لحن تهاجمی و اتهام‌های نامربوط اظهاراتش را آغاز کرد، اما طرف چینی ساکت نماند و همانجا در مقابل دوربین‌های خبرنگاران به اظهارات وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور امریکا پاسخ داد. به واقع چینی‌ها با حضور در نشست و پاسخ‌گویی صریح و مستقیم، آبروی طرف امریکایی را بردند. آیا ایرانی‌ها نمی‌توانند آبروی طرف امریکایی را در وین ببرند؟ انقدر دست ایران پر است و استدلال‌های ایران واضح و روشن است، که قطعا به سادگی می‌توان آبروی امریکا را در گفت‌وگوی صریح و مستقیم در وین برد، در‌واقع اگر نتوانیم این کار را بکنیم، ایراد در اصل گفت‌وگوی رودررو و صریح نیست، بلکه ایراد در نمایندگان دستگاه دیپلماسی است، که البته من معتقدم نمایندگان ما کاملا توانمند هستند و حتما توانایی دارند که موضع به حق ما را ثابت کنند. این دیپلمات‌ها هم در رسیدن به برجام و هم در منزوی کردن امریکا بعد از خروج این کشور از برجام، موفق بودند و قطعا در دفاع از منافع مردم ایران در محکوم کردن اقدام‌های امریکا هم موفق خواهند بود و اگر فرصت فراهم شود، تجربه تلخ آلاسکا در مقابل چین، این‌بار برای امریکا در مقابل ایران در وین رقم خواهد خورد. چینی‌ها حاضر نشدند در خانه خودشان بنشینند و روسیه یا اتحادیه اروپا را برای رویارویی با امریکایی‌ها به آلاسکا بفرستند. متأسفانه گروهی از سنگ‌اندازان و مانع‌تراشان در مسیر دیپلماسی و سیاست خارجی، بعضا کسانی هستند که خودشان حاضر به رعایت قوانین و قواعد جاری در کشور نیستند و گهگاه به جای قرار گرفتن در خط ملت و منافع ملی، تمنای عبور از خطوط ویژه و داشتن منافع ویژه دارند. خط ملت این است که همه ما به فکر برداشته‌شدن تحریم‌ها و فشارهایی باشیم که باعث آزار و مشکل ملت ایران شده است. این ادعا به معنای آن نیست که در مدیریت اجرایی کشور مشکلی وجود ندارد، اما یکی از مشکلات بزرگ، تحریم است. وظیفه دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشور، حل مساله تحریم‌هاست. وظیفه دستگاه دیپلماسی که حل گرانی و صف مرغ نیست. دستگاه‌های تخصصی زیادی در کشور درگیر مسائل معیشتی و اقتصادی هستند، که قطعا هر کدام باید در حوزه خودشان به اجرای صحیح مسوولیت‌ها و وظایف بپردازند تا مشکلات موجود حل شود.

اساسا روابط بین‌الملل بر اساس اعتماد شکل نمی‌گیرند، بلکه بر مبنای منافع است. تهران اگر می‌خواهد بر اساس منافع ملی در پرونده هسته‌ای و برجام اقدام کند، باید بداند که در این پرونده طرف اصلی دعاوی ایران، امریکاست. در چنین شرایطی ایران باید از حرکات نمایشی در چنین موضوع حساسی اجتناب کند. ایران باید آمادگی کامل داشته‌باشد که استدلال‌ها و ادعاهای امریکای تحت رهبری جو بایدن را پوچ کنیم. جمهوری اسلامی ایران موفق شد که ادعاهای دولت دونالد ترامپ را با مقاومت پوچ کند. اگر فرض کنیم که همان تحریم‌ها با همان روش ادامه پیدا کند، قطعا با همان روش هم می‌توان این اقدام‌ها را بار دیگر بی‌اثر و پوچ کرد، اما تغییر دولت در امریکا باعث شده است که روش امریکا تغییر کند. جو بایدن روشی را در پیش گرفته است که تحریم‌هایی را که وجود دارد، بار دیگر با اهرم چندجانبه‌گرایی احیا کند. آنها تلاش می‌کنند که استدلال کنند که برای بازگشت به تعهد تلاش کردند و تا پای میز گفت‌وگو آمدند، ادعا می‌کنند که پیشنهاد داده‌اند در صورت بازگشت ایران به تعهداتش، تحریم‌ها را بر می‌دارند و ادله دیپلمات‌پسندی در مورد تلاش‌های خودشان و انداختن تقصیر بر گردن ایران تامین می‌کنند. در چنین شرایط این ریسک وجود دارد که با پیوستن تعداد بیشتری از کشورها به امریکا، تحریم‌های یک‌جانبه دولت پیشین امریکا، حالا در دولت جدید با استفاده از اهرم چندجانبه‌گرایی، بسیار شدید‌تر استمرار پیدا کند. این یک تهدید است که دیپلمات‌های ایرانی باید تلاش کنند از این اتفاق جلوگیری کنند و اجازه ندهند ایرانی‌ها متهم شوند که آمادگی حل مسائل و همکاری نداشتند.  باید توجه کرد که در مذاکرات جاری میان ایران و 1+4 در وین، پناه بردن به چین، روسیه، سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا نمی‌تواند سبب‌ساز این شود که حقانیت ایران در مقابل امریکا ثابت شود. باید تلاش کنیم که استدلال‌ها و زمینه‌‌سازی‌های امریکا را به صفر برسانیم. من قبول نمی‌کنم که ایستادن در مقابل طرف دعوا و مطرح کردن مستقیم شکایت، فریب یا تله باشد. اینکه در مقابل طرف خطاکار، نقض‌کننده اصول و معاهدات، بگوییم که خلاف کرده است و این خلاف واضح را در مقابل چشمان دیگر اعضای معاهده انجام داده است، من تصور نمی‌کنم که اساسا کار اشتباهی باشد. امروز ایران صاحب حق است و میز مذاکره محل اعتراض و احقاق حق. در کمتر از یک ماه گذشته، شاهد بودیم که در نشست آلاسکا میان مقام‌های سیاست خارجی و امنیت ملی چین و امریکا، گفت‌وگوی صریح و مستقیمی میان چین و امریکا رخ داد. در دیداری که در آلاسکا انجام شد، طرف امریکایی با لحن تهاجمی و اتهام‌های نامربوط اظهاراتش را آغاز کرد، اما طرف چینی ساکت نماند و همانجا در مقابل دوربین‌های خبرنگاران به اظهارات وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور امریکا پاسخ داد. به واقع چینی‌ها با حضور در نشست و پاسخ‌گویی صریح و مستقیم، آبروی طرف امریکایی را بردند. آیا ایرانی‌ها نمی‌توانند آبروی طرف امریکایی را در وین ببرند؟

انقدر دست ایران پر است و استدلال‌های ایران واضح و روشن است، که قطعا به سادگی می‌توان آبروی امریکا را در گفت‌وگوی صریح و مستقیم در وین برد، در‌واقع اگر نتوانیم این کار را بکنیم، ایراد در اصل گفت‌وگوی رودررو و صریح نیست، بلکه ایراد در نمایندگان دستگاه دیپلماسی است، که البته من معتقدم نمایندگان ما کاملا توانمند هستند و حتما توانایی دارند که موضع به حق ما را ثابت کنند. این دیپلمات‌ها هم در رسیدن به برجام و هم در منزوی کردن امریکا بعد از خروج این کشور از برجام، موفق بودند و قطعا در دفاع از منافع مردم ایران در محکوم کردن اقدام‌های امریکا هم موفق خواهند بود و اگر فرصت فراهم شود، تجربه تلخ آلاسکا در مقابل چین، این‌بار برای امریکا در مقابل ایران در وین رقم خواهد خورد. چینی‌ها حاضر نشدند در خانه خودشان بنشینند و روسیه یا اتحادیه اروپا را برای رویارویی با امریکایی‌ها به آلاسکا بفرستند. متأسفانه گروهی از سنگ‌اندازان و مانع‌تراشان در مسیر دیپلماسی و سیاست خارجی، بعضا کسانی هستند که خودشان حاضر به رعایت قوانین و قواعد جاری در کشور نیستند و گهگاه به جای قرار گرفتن در خط ملت و منافع ملی، تمنای عبور از خطوط ویژه و داشتن منافع ویژه دارند. خط ملت این است که همه ما به فکر برداشته‌شدن تحریم‌ها و فشارهایی باشیم که باعث آزار و مشکل ملت ایران شده است. این ادعا به معنای آن نیست که در مدیریت اجرایی کشور مشکلی وجود ندارد، اما یکی از مشکلات بزرگ، تحریم است. وظیفه دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشور، حل مساله تحریم‌هاست. وظیفه دستگاه دیپلماسی که حل گرانی و صف مرغ نیست. دستگاه‌های تخصصی زیادی در کشور درگیر مسائل معیشتی و اقتصادی هستند، که قطعا هر کدام باید در حوزه خودشان به اجرای صحیح مسوولیت‌ها و وظایف بپردازند تا مشکلات موجود حل شود.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar