شرق/متن پيش رو در شرق منتشر شده و بازنشر آن در آخرين خبر به معناي تاييدش نيست

محمدرضا خاتمي: اشکالي ندارد روحاني در محاکمه‌اي علني حرف‌هايش را بزند


 حسن روحاني بعد از پايان دوره رياست‌جمهوري‌اش رويه سکوت را در پيش گرفته و تاکنون هيچ سخني نگفته است و هر خبري که درباره اقدامات دوره او مي‌رسد يا تحليل است يا از زبان نزديکان او بيان مي‌شود. مشخصا تازه‌ترين بحث، خريد واکسن در دولت روحاني است. با روي‌کارآمدن دولت سيدابراهيم رئيسي و متعاقبش ورود انبوه واکسن کرونا به کشور شائبه آن به وجود آمد که تغيير دولت عامل اصلي اين موضوع بوده، اما با شروع واردات گفته شد اين حجم از واکسن در دوره دولت قبل خريداري شده است. اين سخن قدري در فضاي رقابت‌هاي سياسي گفته مي‌شد تا آنکه خود اصولگرايان و مشخصا خبرگزاري «فارس» اذعان کرد خريد واکسن در دولت روحاني انجام شده است. اين خبرگزاري نوشت: «اواسط پاييز ۹۹ که زمزمه‌هاي صدور مجوز واکسن‌ها قوت گرفت، ايران هم مذاکرات جدي خود را براي خريد واکسن آغاز کرد. تا پيش از آن، اغلب واکسن‌ها در مرحله کارآزمايي باليني بودند و توليدکنندگان مي‌گفتند کساني را در اولويت خريد قرار مي‌دهند که اولا کشورشان در مرحله کارآزمايي باليني واکسن شرکت کرده باشد و ثانيا چند ميليون دُز واکسن (تأييدنشده) را پيش‌خريد کرده و هزينه آن را پرداخت کنند. اما سياست ايران اين بود که از تبديل‌شدن به موش آزمايشگاهي واکسن‌سازها خودداري کند. واکسن‌ها فقط پس از ارائه سند فني معتبر (CTD: Common Technical Document) و تأييد آن توسط ايران مي‌توانستند وارد کشور شوند... ايران در دي‌ماه ۱۶.۸ ميليون دُز واکسن از کواکس خريد و علي‌رغم همه مشکلات تحريم و سختي‌هاي جابه‌جايي پول، مبلغ آن را هم واريز کرد.

کواکس متعهد شده بود که ۴.۲ ميليون دُز از اين واکسن را تا آخر فوريه (۱۰ اسفند) به ايران برساند. طبق سند ملي واکسيناسيون، ايران تا پايان ۱۳۹۹ به ۲.۶ ميليون دُز واکسن احتياج داشت و با اين حساب، فاز اول واکسيناسيون، بدون هيچ مشکلي انجام مي‌شد. با اين حال، ايران به اين واکسن‌ها بسنده نکرد. به فاصله يک ماه از خريد کواکس‌، ايران در ۱۶ بهمن خبر از خريد دو ميليون دُز واکسن اسپوتنيک پنج روسيه را داد. قرار بود اين واکسن‌ها هم تا پيش از نوروز وارد کشور شود. در ۲۶ فروردين ۱۴۰۰ قرارداد ديگري نيز با روسيه بسته شد؛ واردات ۶۰ ميليون دُز واکسن با وعده تحويل از خرداد تا آذر. خريد بعدي ايران از هند و در اسفند‌ماه بود. يک شرکت خصوصي که به‌نوعي نماينده «بهارات» در ايران محسوب مي‌شد، قرارداد خريد دو ميليون دُز واکسن را امضا کرد و بلافاصله مبلغ ۵۰۰ هزار دُز آن را نيز پرداخت کرد. بهارات قرار بود در بهار به ايران برسد. چين يکي از بزرگ‌ترين صادرکنندگان واکسن بود که بخش عمده‌اي از نياز دنيا را تأمين مي‌کرد. مذاکرات با چين هم از آذرماه جريان داشت و در نهايت در بهار به قرارداد خريد ۳۰ ميليون دُز واکسن ختم شد؛ ۱۰ ميليون دُز در بهار ۱۴۰۰ و مابقي تا پايان پاييز. به اين ترتيب، ايران تا قبل از ارائه مجوز توليد واکسن داخلي (۲۴ خرداد ۱۴۰۰)، قرارداد خريد حداقل ۱۱۰ ميليون دُز واکسن را بسته بود که قرار بود به‌تدريج تا پايان پاييز (پايان سال ۲۰۲۱ ميلادي) وارد کشور شود. اين در حالي بود که طبق سند ملي واکسيناسيون، ايران تا پايان پاييز ۶۵ ميليون دُز و تا پايان سال به ۱۲۰ ميليون دُز واکسن احتياج داشت».


حالا محمدرضا خاتمي هم در گفت‌وگويي کلاب‌هاوسي گفته است: «از جهانگيري مستقيما شنيدم که تمام واکسن‌ها در دولت سابق پيش‌خريد شدند؛ به‌جز پنج ميليون دُز واکسن‌ که دوستان (دولت جديد) آن را از کارخانه‌اي در امارات به جاي 9 دلار، 14 دلار خريده‌اند». اثبات اين موضوع و البته ادامه مذاکرات و تأکيد اصولگرايان بر به‌نتيجه‌رسيدن برجام در حالي است که گويا هنوز مسئله محاکمه روحاني بحث اول طيف‌هايي از اصولگرايان است؛ مشخصا محمدحسن آصفري، نماينده اراک در توييتي نوشت: «با رسيدن انبوه واکسن از ساير کشورها مشخص شد ما تحريم پرزيدنت روحاني و تيم اقتصادي‌اش بوديم، نه آمريکا. قوه قضائيه زودتر دست‌به‌کار شود تا مرغ از قفس نپريده».


پيش‌تر هم جواد نيک‌بين، نماينده کاشمر گفته بود: «صبر مردم در حال لبريزشدن است، رئيس قوه قضائيه پرونده‌هاي بزرگي را در کشور بررسي کرده و شجاعانه به اتمام رساندند، نياز است پرونده تخلفاتي که در همين مجلس و کميسيون اصل 90 مورد بررسي قرار گرفته و به قوه قضائيه ارسال شده است، بررسي شود. يا فيلم گاندو دروغ است يا راست، چنانچه دروغ است مي‌طلبد از پخش آن جلوگيري شود و اگر واقعيت دارد محاکمه روحاني بايد شروع شود».


اين سخنان و مشخصا موضع آصفري درباره محاکمه روحاني نشان مي‌دهد درخواست‌کنندگان محاکمه يا از آنچه در عالم سياست رخ داده است، بي‌خبرند و حتي گزارش خبرگزاري اصولگراي «فارس» را هم نخوانده‌اند تا بدانند که بيشتر واکسن‌هاي کنوني در دوره روحاني خريداري شده يا آنکه با بهره‌گيري از واکسن‌هاي واردشده سعي مي‌کنند در فضايي سياست‌زده به قوه قضائيه فشار وارد کنند تا روحاني محاکمه شود يا دست‌کم اگر محاکمه نشد، گناه ناکرده بر دوش او قرار گيرد. محمدرضا خاتمي درباره محاکمه روحاني هم در همان گفت‌وگوي کلاب‌هاوسي گفته است: «چه اشکالي دارد، در يک محاکمه علني دادگاه برگزار شود و آقاي روحاني بتواند حرف‌هايش را بزند. اين، اتفاق خوبي است؛ اگر همه کساني که مانند آقاي روحاني در مسئوليت بوده‌اند در دادگاه حضور يابند».


علاوه ‌بر واکسن، از موضوعات ديگري که مبناي درخواست اصولگرايان براي محاکمه روحاني قرار دارد، بحث برجام است؛ مسئله‌اي که حالا در دولت سيد‌ابراهيم رئيسي حتي با شدت بيشتر از دولت قبل در حال پيگيري است.
براي مثال همين چند وقت پيش بود که کميسيون اصل 90 مجلس گفت 500 هزار نفر از دانشجويان، طلاب و اقشار مختلف مردم با امضاي نامه‌اي از حسن روحاني به اين کميسيون شکايت کرده‌اند که يکي از بندهاي آن شکايت اين بود: «فريب ملت در خصوص لغو قطعي تمام تحريم‌ها و انعقاد قرارداد خسارت‌بار برجام و نابودي صنعت هسته‌اي کشور و همچنين عدم انجام وعده‌هاي اقتصادي انتخاباتي».


اين در حالي است که اتفاقا در مقطع کنوني اصولگراياني که برجام را سند خيانت ملي مي‌دانستند، مدافع آن شده‌اند. براي مثال به ياد داريم روزگاري تعدادي از نمايندگان نزديک به جبهه پايداري پشت تريبون مجلس دهم برجام را به آتش مي‌کشيدند و مجتبي ذوالنوري در آن قضيه نقش اصلي را داشت. او حتي گفته بود مجلس آمادگي خروج از NPT را دارد و در بهمن 97 هم محوريت جمع‌آوري امضا براي استيضاح حسن روحاني با تأکيد بر ناکارآمدي برجام را بر عهده داشت. حالا او در گفت‌وگويي با خبرگزاري «ميزان» گفته است: «دولت جديد مدعي ادامه برجام است... برجام في‌نفسه تا زماني که موافقت‌نامه هست مشکلي ندارد و مشکل نگاه به برجام است و امروز طرف‌هاي غربي تلاش مي‌کنند که به برجام برگردند البته ما موافقيم که آمريکايي‌ها به برجام برگردند». يا مثلا جواد کريمي‌قدوسي هم دچار همين چرخش نگاه شده است. او در سال 95 در گفت‌وگو با خبرگزاري «فارس» گفته بود: «تلاش مقامات آمريکايي بر اين بود که بايد توافقي صورت بگيرد تا باعث افزايش ضريب امنيت رژيم صهيونيستي شود و اظهار نگراني‌ آنها نيز بيشتر روي قدرت هسته‌اي جمهوري اسلامي بود. امروز که صحبت از تغيير و تحول در اجراي برجام از سوي حزب حاکم در آمريکا (جمهوي‌خواهان) مطرح مي‌شود، رژيم صهيونيستي مشت بسته خود را باز کرده و حامي سرسخت برجام شده است».


او حالا در گفت‌وگو با «ايلنا» مي‌گويد: «اکنون متن مذاکره متن برجام است، هماني که در برجام آمده نه يک پاراگراف کمتر يا بيشتر؛ اين متن مذاکره است. اما آمريکايي‌ها و اروپايي‌ها در چند دوره مذاکره که از فروردين تاکنون اينها رفتند و آمدند، ماوراي متن برجام از ايران مطالبه موضوعاتي کردند که خط قرمزهاي جمهوري اسلامي آنجاست».
با بررسي تغيير مواضع اصولگرايان مي‌توان دريافت که موضوع برجام يا حتي واکسن براي به‌محاکمه‌کشاندن روحاني جز سياسي‌کاري براي تخريب رقيب نيست و گويي آنها هنوز در ايام انتخابات به سر مي‌برند؛ چه آنکه فراي اين سياست‌کاري‌ها دولت کنوني هم همان دغدغه‌هايي را پيگيري مي‌کند که در دولت قبل هم وجود داشت.
 

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar