ايسنا/ «فرهنگ يعني دانايي، زيبايي و نيکويي؛ کشوري با فرهنگ است که در آن زيبايي حرف اول را بزند نه زدوبند و مافيابازي.»
حسين الهي قمشهاي، شامگاه گذشته در مراسم گراميداشت مقام معلم که با حضور اعضاي هيأت علمي دانشگاه فردوسي در دانشکده علوم اين دانشگاه برگزار شد، اظهار کرد: گنجهايي در عالم هست که هم هويداست، هم آشکار و هم در دسترس و هم مردم از کنارشان ميگذرند و ميروند. امروز ميخواهم از گنج دانايي و توانايي صحبت کنم.
وي با اشاره به اينکه «معلم کسي است که پيرو مکتب انبياست»، ادامه داد: خيلي حيرتآور است که مهمترين دعايي که خداوند در قرآن به پيامبر (ص) گفته انجام دهد، اين است که خدايا علم مرا زياد کن. فيلسوفان يونان همچون سقراط گفتهاند که علم اصل همه فضيلتهاست. اگر علم پيدا کرديد فضيلت ميآيد. برخي گفتهاند فضيلت در ترک فلان چيز است، اما سقراط گفته فضيلت در خود علم است.
اين استاد دانشگاه با طرح اين پرسش که «علم چيست؟»، عنوان کرد: علم يا تصور است يا تصديق. تصور يعني چيزي را فارغ از چيزهاي ديگر در ذهن مجسم کنيم، اما قضاوت بين دو چيز انجام نميدهيم. تصديق يعني دو تصور را مطرح ميکنيم و بين آن دو يک حکم ميگذاريم.
الهي قمشهاي يادآور شد: در قرآن آمده همه اسمها به آدم آموخته شده است. الان هم دارد ميآموزد و روز به روز بيشتر ميشود. آدميزاد بر تخت پادشاهي علم نشسته است. مولانا در مورد علم يکي از بهترين تعريفها را کرده که «خاتم ملک سليمان است علم / جمله عالم، صورت و جان است علم.» سليمان وقتي خاتم خود را نشان ميداده تمام نيروهاي عالم صف ميکشيدند. علم چنين مقامي دارد.
وي افزود: ما بايد به آدميزاد بودن خود افتخار کنيم، بايد جشن آدميزاد بگيريم؛ يعني ببينيد آدميزاد چقدر رشد کرده، فهم و آگاهي او افزايش يافته و چقدر تسهيلات فراهم کرده است. من توصيه ميکنم ما قدر خود را بدانيم.
اين پژوهشگر تشريح کرد: گوته گفته هر روز چهار کار را انجام دهيد. يکي از اين کارها آن است که هر روز يک شعر خوب بخوانيم. دوم اينکه هر روز يک قطعه موسيقي خوب گوش کنيم. انجام اين کارها در حال حاضر نسبت به زمان گوته بسيار راحتتر شده، زيرا ما زير انگشتانمان آهنگهاي تراز اول و شعرهاي خوب را به راحتي ميتوانيم در اختيار داشته باشيم.
الهي قمشهاي با بيان اينکه «ما وارث همه ارزشهاي دانايي، زيبايي و نيکويي هستيم»، بيان کرد: اين سه مورد مهمترين ارزشهاست. در آلمان بالاسر ساختمان ميدان گوته نوشته شده بود «حقيقت، زيبايي، دانايي.» اين سه کلمه است که آمريکا را آمريکا و اروپا را اروپا و ايران را ايران ميکند. فرهنگ يعني همين سه کلمه. کشوري با فرهنگ است که در آن زيبايي حرف اول را بزند نه زدوبند و مافيا بازي. اين سه مورد با هم ارتباط دارند، يعني هرچه زيباست، نيکوست. هرچه نيکوست، زيباست و هرچه حقيقت دارد هم زيباست. قرآن مظهر زيبايي و حقيقت است.
وي تصريح کرد: به دخترها و پسرهاي جوان ميگويم چهار زبان را بايد خوب ياد بگيريد. اولين زبان فارسي است، زيرا زبان مادري است. دومين زبان عربي است، زيرا مکمل و متمم فارسي است. براي پيوندهاي جهاني بايد زبان انگليسي و براي زيبايي و شيک بودن هم بايد زبان فرانسه را ياد بگيريم.
اين مترجم گفت: مردم همه دنبال شادي ميگردند. اما از کجا ميشود اين شادي را بهدست آورد؟ شادي چيزي نيست که شکارمان شود. ما بايد کاري کنيم که شادي سراغمان بيايد. شادي، پاداش انجام وظيفه است. پاداش فضيلت است. وقتي کار خوب کرديد، شادي سراغتان ميآيد. اگر خطِ زيبايي و نيکويي را دنبال کنيم پير نميشويم.
الهي قمشهاي اظهار کرد: اگر بخواهيم از تمام برکات استفاده کنيم، يک راهش اين است که هفت روز هفته را به يکي از اينها يعني دانايي، زيبايي و نيکويي اختصاص دهيم. هفت هنر داريم و ميتوانيم هر روز را به يکي از آنها اختصاص دهيم؛ مثلاً شنبه را به هنر معماري اختصاص دهيم. معماري در سرنوشت ما تأثير دارد. در تهران که اجازه دادند هر کسي هر چيزي بسازد. اينجا هم احتمالاً جاهايي وجود دارد که نظام و هارموني ندارد. اين معماريها روي انسان تأثير ميگذارند.
وي با اشاره به اينکه «وقتي مصاحبِ زيبايي بوديم تأثيرات را آهسته آهسته ميبينيم»، توضيح داد: يکي از چيزهايي که زن و مرد از خوبي برخوردار ميشوند اين است که خوبي، باعث زيبايي ميشود. اکر کار بد انجام دهيم آرام آرام چهرهمان زشت ميشود و مردم ميفهمند. هرچه انسان پاکتر و شفافتر باشد زيباتر است. تا سن ۹۵ سالگي ميتوانيد زيباييتان را حفظ کنيد و خوبي ميتواند مارک ثابتي از زيبايي و دانايي براي شما بگذارد.
الهي قمشهاي ادامه داد: پدر مرحومم ميگفت فردوسي يک سروگردن از همه شعرا بالاتر است و در هر زمينهاي يک بيت ساخته و اشرف معاني را در آن آورده است. فردوسي در همان ابتدا و بدون معطلي با لفظ ما را وارد معني ميکند. خلاصه شاهنامه جنگ آدمي با ديو است.
وي ادامه داد: خواجه طوسي که اخلاق ناصري را نوشته و شايد جزو معدود افرادي است که به اخلاق به چشم پزشکي نگاه کرده است. او هر صفت اخلاقي را به عنوان بيماري تلقي کرده و راه معالجه را داده است.
بازار