خراسان/ عدهاي معتقدند اين روزها ذائقه افراد به سمت خواندن متنهاي کوتاه و کتابهاي کم حجم متمايل شده است و کتابهاي قطور، زياد طرفدار ندارند اما شايد اين نکته درباره داستان و ادبيات خيلي مصداق نداشته باشد. به اين دليل که رمانهاي طولاني و حتي چند جلدي هنوز هم مخاطب دارند و تجديد چاپ ميشوند. چند روز پيش محمود دولتآبادي در گفتوگويي با ايبنا به اين نکته اشاره کرده بود که هوشنگ گلشيري يکي از منتقدان اصلي طولاني بودن رمان «کليدر» بوده است اما خودش اعتقاد دارد همه داستانها با «يکي بود يکي نبود» شروع ميشوند و اگر آثارش کوتاه يا بلند است، به سبب مضمونشان است. در اين مطلب رمانهاي چند جلدي و مهمِ ادبيات معاصر فارسي از سه نويسنده اين دوره را که هنوز هم تجديد چاپ ميشوند، مرور کردهايم.
محمود دولتآبادي
براي دولتآبادي فرقي نميکند داستاني که مينويسد کوتاه است يا بلند؛ او همانطور که داستانهاي کوتاه «آهوي بخت من گُزَل» و «شب و روز يوسف» را نوشته است، «کليدر» 10 جلدي و «روزگار سپري شده مردم سالخورده» سه جلدي را هم در کارنامه دارد. نوشتن کليدر که دومين رمان بلند جهان هم هست، 15 سال زمان برده و در فاصله سالهاي 1357 تا 1363 منتشر شده و هنوز هم پس از سالها تجديد چاپ ميشود. «روزگار سپري شده مردم سالخورده» هم در طول 12 سال نوشته و از سال 1369 هم به بعد به ترتيب با نامهاي «اقليم باد»، «برزخ خس» و «پايان جغد» منتشر شده است.
احمد محمود
خالق «همسايهها» و «زمين سوخته» داستان هاي طولاني و چند جلدي هم نوشته است.احمد محمود، يکي از نويسندگان تأثيرگذار ادبيات معاصر، رمان سه جلدي «مدار صفر درجه» را که روايتي از زندگي پر درد و رنج مردم جنوب است، نوشت. اين رمان در سال 1372 منتشر شد. سالها بعد حسن فتحي با ساخت سريالي به همين نام، انتقاد فرزند احمد محمود را برانگيخت. او گفته بود: «آقاي فتحي براي سريال «مدار صفردرجه» اسم کتاب احمد محمود را برداشت و با اين کارش به اثر ايشان لطمه زيادي وارد کرد». در حالي که آن سريال فقط نامش را از رمان محمود گرفته بود. ديگر اثر بلند احمد محمود که آخرين کتابش هم هست، «درخت انجير معابد» دو جلدي است. اين رمان در سال 79 منتشر شد و حالا به چاپ دوازدهم رسيده است. موضوع داستان درختي به نام انجير معابد است که در جنوب ايران رشد ميکند و ريشههاي هوايي دارد.
نادر ابراهيمي
شايد خيليها نادر ابراهيمي را با «يک عاشقانه آرام» و «بار ديگر شهري که دوست ميداشتم» بشناسند اما اين نويسنده معاصر رمان هفت جلدي «آتش بدون دود» را هم در فهرست آثارش دارد. جالب اين که خودش در سال 1353 يک مجموعه تلويزيوني بر اساس جلد اول اين رمان ساخت که بازيگراني مانند اکبر زنجانپور، محمدعلي کشاورز و محمد گرگين در آن ايفاي نقش کردند. 30 سال از عمر نادر ابراهيمي صرف نوشتن «آتش بدون دود» شد. سه جلد اول اين رمان که داستانش در ترکمن صحرا ميگذرد، پيش از انقلاب و چهار جلد بعدي پس از انقلاب منتشر شد.
بازار