صوت/فردوسی‌خوانی- قسمت ویژه: درباره‌ی شاهنامه و تاریخ (بخش اول)

آخرين خبر/فردوسي خواني عبارت از خواندن اشعار شاهنامه فردوسي به آواز مخصوص است. فردوسي خواني در دو مجلس مختلف اجرا مي‌شده‌است يکي مجالس خوانين و اشراف و ديگري در قهوه‌خانه‌ها. فردوسي خواني در مجالس خوانين به صورت نشسته و در قهوه‌خانه‌ها به صورت ايستاده اجرا مي‌شده‌است. فردوسي خواني هميشه به صورت انفرادي يا چند نفري اجرا مي‌شده و در اجراهاي اقوام لر همراه با ساز تال (کمانچه محلي خرم‌آباد) وبا سبک خاص خود همراه مي‌شود،اين فرهنگ در بين اقوام لر کاملاً از ميان نرفته‌است و در بين مردمان لر هنوز اگر چه کمرنگ‌تر از گذشته اما پابرجاست. در فرهنگ لري به شه نومه خوني معروف است.
فردوسي خواني با نقالي تفاوت دارد. در فردوسي خواني گفتار و رفتار اغراق‌آميز وجود ندارد و قصه‌گو با استفاده از لحن خودش داستان را بيان کرده و گاهي نيز از برخي حرکات براي رساندن معني بهره مي‌برد اما نقالي به نوعي نوعي اجراي نمايشي تک نفره‌است و اجرايش پيچيده‌تر از فردوسي خواني است.


با ما همراه شويد و لذت فردوسي‌خواني را تجربه کنيد....
سازنده: امير خادم، پژوهشگر ادبيات در دانشگاه تورنتو‎

---

بازار

---

فهرست منابع:
اين فهرست اکثراً متون انگليسي را شامل مي‌شود. البته چندتايي از اين آثار انگليسي به زبان فارسي هم ترجمه شده‌اند که آنها را هم ذکر کردم براي کساني که دوست دارند از ترجمه فارسي استفاده کنند.

Bonner, Michael. The Last Empire of Iran. Georgias P, 2020.

Bowersock, G. Empires in Collision in Late Antiquity. Brandeis UP, 2012.

Crone, Patricia. The Iranian Reception of Islam: The Non-Traditionalist Strands. Brill, 2016.

—, The Nativist Prophets of Early Islamic Iran. Cambridge, 2012.

Daryaee, Touraj, ed. The Oxford Handbook of Iranian History. Oxford UP, 2011.

—, Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. IB Tauris, 2009.

De Blois, François. “A New Look at Mazdak,” in Late Antiquity: Eastern Perspectives. Eds. Teresa Bernheimer and Adam J. Silverstein. Gibb Memorial Trust, 2012.

Dignas, Beate and Engelbert Winter. Rome and Persia in Late Antiquity: Neighbours and Rivals. Cambridge UP, 2007.

Fisher, Greg, ed. Arabs and Empires Before Islam. Oxford UP, 2015.

—, Between Empires: Arabs, Romans, and Sasanians in Late Antiquity. Oxford UP, 2011.

Gardner, Iain. The Founder of Manichaeism: Rethinking the Life of Mani. Cambridge UP, 2020.

Rezakhani, Khodadad. “Mazdakism, Manichaeism, and Zoroastrianism: In Search of Orthodoxy and Heterodxy in Late Antique Iran,” in Iranian Studies, ۴۸: ۲۰۱۵.

—. ReOrienting Sasanians: East Iran in Late Antiquity. Edinburgh UP, 2017.
—, “Shahnameh as a Historical Source, 1: The Türk and the Hephthalites,” in HollyFest: A Digital Festschrift, ۲۰۲۰.
Sauer, Eberdard, ed. Sasanian Persia: Between Rome and Steppes of Eurasia. Edinburgh UP, 2017.
Shaked, Shaul. Dualism in Transformation: Varieties of Religion in Sasanian Iran. U of London P, 1994.
Tardieu, Michel. Manichaeism. Trans. M.B. DeBevoise. U of Illinois P, 2008.

دريايي، تورج. امپراتوري ساساني. ترجمه از خشايار بهاري، نشر و پژوهش فرزان روز، ۱۳۹۳.
دريايي، تورج (ويراستار). تاريخ ايران پژوهش آکسفورد، ترجمه از شهربانو صارمي. نشر ققنوس،  1398.
شائول شاکد. تحول ثنويت: تنوع آراي ديني در عصر ساساني. ترجمه از سيد احمدرضا قائم‌مقامي. نشر ماهي، ۱۳۹۷.
کرون، پاتريشيا. پيامبران بومي در سده‌هاي آغازين اسلام: شورش‌هاي دهقاني و دين زرتشتي محلي. ترجمه از کاظم فيروزمند. نشر نامک، ۱۳۹۶.
غفوري، فرزين. سنجش منابع تاريخي شاهنامه در پادشاهي خسرو انوشيروان. انتشارات ميراث مکتوب، ۱۳۹۷.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar