پدال/ در این نوشتار به بررسی ویژگی‌های ظاهری خاطره‌انگیز و جذاب در خودروهای دهه ۹۰ میلادی می‌پردازیم که دیگر در صنعت خودروسازی تکرار نشدند.

دهه ۹۰ میلادی دوران گذار در صنعت خودروسازی جهان بود. روزهای بدنه‌های زاویه‌دار و چراغ‌های مربعی در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ به خط پایان رسیده بود و فرم‌های منحنی‌تر و مدرن‌تری جایگزین آن‌ها می‌شدند. در این میان، برخی از خودروها ویژگی‌های ظاهری منحصربه‌فردی را به نمایش گذاشتند که یا در همان دوران متولد شدند یا پرونده‌شان در همان سال‌ها بسته شد. در میان تمام المان‌های قدیمی که آمدند و رفتند، بعضی از آن‌ها حس نوستالژیک‌تری دارند. اگرچه چیزهایی مثل چراغ‌های مخفی و مجسمه‌های روی کاپوت را همه به یاد دارند اما کلی ویژگی ظریف‌تر دیگر هم از آن دوران به‌جامانده که شاید فراموششان کرده باشیم اما وقتی به یادشان می‌افتیم دل‌تنگشان می‌شویم. در ادامه فهرستی از ۹ ترند طراحی خودرو در دهه ۹۰ را بررسی می‌کنیم که هرگز نباید از دنیای ماشین‌ها حذف می‌شدند.

چراغ‌های مخفی

چراغ‌های مخفی اختراع دهه ۹۰ نبودند و ریشه این چراغ‌ها به اواخر دهه ۳۰ میلادی و خودروی آمریکایی کورد برمی‌گشت اما تا اواسط دهه ۶۰ و عرضه شورلت کوروت نسل C2 خبری از فراگیر شدنشان نبود. با آغاز دهه ۸۰ اما این چراغ‌ها بسیار موردتوجه قرار گرفتند و در دهه ۹۰ به اوج محبوبیت رسیدند تا جایی که به امضای اصلی ظاهر خودروهای اسپرت تبدیل شدند. متأسفانه قوانین جدید ایمنی برای حفاظت از عابران پیاده و حذف لبه‌های تیز بدنه، در اواخر دهه ۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ پرونده این چراغ‌های جذاب را برای همیشه بست.

طرح دورنگ بدنه

امروزه رنگ بدنه خودروها یکدست و تک‌رنگ شده است اما چند دهه قبل اوضاع فرق داشت. طرح‌های دورنگ که از دهه ۵۰ باب شدند، راهی خلاقانه برای خودنمایی خطوط بدنه ماشین‌ها به شمار می‌رفتند. این سبک در طول سال‌ها فرازونشیب زیادی داشت و در جریان دهه ۹۰ به اوج شکوفایی خود رسید. با ورود به دهه ۲۰۰۰ و گرایش خریداران به سمت رنگ‌های خنثی و ساده‌تر اما خودروسازان به‌تدریج قید طرح‌های دورنگ را زدند.

سقف تی‌تاپ

سقف‌های پرطرفدار تی‌تاپ از آن دسته ویژگی‌هایی هستند که امروز حسابی جایشان خالی است. در گذشته، سقف‌های تی‌تاپ به سرنشینان اجازه می‌دادند بدون سروکله زدن با سقف‌های پارچه‌ای و دردسرساز کروک، از هوای آزاد لذت ببرند. ماشین‌های عضلانی این فرم را سر زبان‌ها انداختند و مدل‌هایی مثل نیسان 300ZX هم از آن استفاده کردند. با وجود اینکه این سقف‌ها گاهی نم پس می‌دادند اما امکان برداشتن تکه‌هایی از سقف با کشیدن یک اهرم، حس آزادی دل‌چسبی به رانندگی می‌داد و روزهای آفتابی را خاطره‌انگیز می‌کرد. این روزها اما دیگر خبری از سقف‌های تی‌تاپ نیست.

مجسمه روی کاپوت

چند دهه پیش اگر خودرویی مجسمه روی کاپوت داشت، همه می‌دانستند که راننده آن آدم مهمی است. این مجسمه‌ها مثل چراغ‌های مخفی، چیز جدیدی در دهه ۹۰ نبودند و ریشه‌شان به درپوش رادیاتورهای تزیینی در روزهای آغازین خودروسازی برمی‌گشت اما زمانی که رادیاتورها به زیر کاپوت منتقل شدند، مجسمه‌های تزئینی همچنان سر جای خود باقی ماندند. با رسیدن به دهه ۹۰، ماشین‌های زیادی این مجسمه‌ها را داشتند تا خریداران به دنیا نشان دهند سوار چه خودرویی شده‌اند و به آن افتخار کنند. در ایالات‌متحده اما قوانین ایمنی عابران پیاده این مجسمه‌ها را از بین برد و حالا به‌ندرت می‌توانید آن‌ها را روی خودروها دید.

باله‌های دوطبقه

باله‌های دوطبقه‌ترند کمی خاص‌تری در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ بودند اما تأثیر بزرگی روی دنیای خودرو به‌ویژه در میان ماشین‌بازها گذاشتند. در اصل باله دوطبقه یعنی یک باله درون بال دیگر که مشهورترین نمونه‌های آن روی پورشه 964 و فورد اسکورت RS کاسورث دیده شد. حتی باله‌های سه‌طبقه هم وجود داشتند که معمولاً روی اسکورت‌های داغ دیده می‌شدند. هرچند این باله‌ها عملاً داون‌فورس زیادی تولید نمی‌کردند و بیشتر جنبه تزیینی داشتند اما جذابیت ظاهری فوق‌العادهٔ آن‌ها قابل کتمان نبود.

پنل‌های طرح چوب بدنه

زمانی پوشاندن کناره‌های بدنه خودروها، شاسی‌بلندها و استیشن‌ها با برچسب‌ها و ورقه‌های طرح چوب، کار بسیار باحالی بود. این ظاهر چوبی برای نخستین بار در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ محبوب شد و در طول قرن ادامه پیدا کرد. بااین‌حال، آخرین خودنمایی این ویژگی طراحی در اواسط تا اواخر دهه ۹۰ اتفاق افتاد؛ زمانی که آخرین نسل استیشن‌های چوبی راهی بازار شدند. تنها خودرویی که این سنت را وارد هزاره جدید کرد، کرایسلر PT کروزر بود که با پکیج ظاهری طرح چوب قابل سفارش بود.

صندلی‌های نیمکتی جلو

صندلی‌های نیمکتی یا یک‌تکه جلو یکی از خاطره‌انگیزترین ویژگی‌های خودروهای چند دهه پیش هستند که این روزها کاملاً منقرض شده‌اند. دهه ۹۰ آخرین سنگر استفاده گسترده از صندلی‌های نیمکتی بود. این سبک صندلی، چیدمان استاندارد ردیف جلو در مدل‌های بازار آمریکا به شمار می‌رفت و تقریباً در هر کلاسی چند مدل با صندلی نیمکتی پیدا می‌شد. تقریباً همه این خودروها یک کنسول میانی تاشو هم داشتند تا هر زمان که به صندلی وسط نیازی نیست، سرنشینان از زیرآرنجی و جالیوانی بهره‌مند شوند. امروزه اما این صندلی‌ها جای خود را به کنسول‌های میانی ثابت داده‌اند و تنها در نسخه‌های پایه برخی وانت‌های بزرگ می‌توان نمونه‌های تاشوی آن‌ها را دید.

رینگ‌های سه‌پره

در اواخر دهه ۸۰ و طی دهه ۹۰ میلادی، رینگ‌های سه‌پره به‌عنوان اوج طراحی پرفورمنس شناخته می‌شدند. ریشه این طراحی به مسابقات اتومبیل‌رانی برمی‌گشت؛ جایی که رینگ‌های سه‌پره به کاهش مقاومت غلتشی و حفظ سرعت کمک می‌کردند و به خودروهای مسابقه‌ای اجازه می‌دادند به حداکثر سرعت بالاتری برسند. همان‌طور که مرسوم است، هر چیزی که در پیست مسابقه جواب بدهد راهی بازار خودروهای خیابانی می‌شود و رینگ‌های سه‌پره نیز چنین سرنوشتی داشتند اما با پایان دهه ۹۰ به دست فراموشی سپرده شدند.

صفحه آمپر آنالوگ

آخرین مورد در این فهرست، یکی از جذاب‌ترین بخش‌های خودروهای کلاسیک یعنی صفحه آمپرهای آنالوگ است. تماشای بالا و پایین رفتن عقربه‌های مکانیکی هم‌زمان با تغییر دنده‌ها و افزایش دور موتور، حس و حالی دارد که با صفحه‌نمایش‌های دیجیتالی مدرن هرگز تجربه نخواهد شد. در دنیایی که نمایشگرهای کامپیوتری و جلوآمپرهای دیجیتالی همه‌گیر شده‌اند، هیچ‌چیز جای صفحه آمپرهای سنتی با لامپ‌های کوچک سبزرنگ پشت آن را نمی‌گیرد.

واقعیت تلخ
برخی از ویژگی‌های این فهرست هرگز به دنیای خودرو بازنخواهند گشت زیرا به دلیل قوانین فعلی ایمنی خودروها، امکان استفاده از آن‌ها وجود ندارد. المان‌هایی مثل چراغ‌های مخفی و مجسمه‌های روی کاپوت به خاطر استانداردهای ایمنی عابران پیاده دیگر با شکل کلاسیک خود بازنخواهند گشت. صفحه آمپرهای آنالوگ نیز به‌جز در خودروهای خاص، به‌مرور جای خود را به نمایشگرها خواهند داد زیرا نصب یک صفحه برنامه‌ریزی‌شده بسیار ساده‌تر از سیم‌کشی‌های پیچیده، سنسورهای دما و دسته‌سیم‌های سنگین در صفحه آمپرهای سنتی است. صندلی‌های نیمکتی نیز قربانی تغییرات قوانین ایمنی شده‌اند.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خودرو» بپیوندید
instagram.com/akharinkhodro.ir