عصر ایران/ نشستن روی صندلی خودرویی که نه راننده ای دارد، نه فرمانی و نه حتی پدال گاز و ترمزی، حس و حالی شبیه به سوار شدن بر چرخ و فلک شهربازی را تداعی می کند. پس از بستن کمربند ایمنی و فشردن گزینه «شروع عملیات» روی نمایشگر نصب شده روی دیواره کابین، خودروی سفارشی شرکت زوکس (Zoox) بدون مداخله هیچ انسانی، حرکت خود را به سمت مقصد آغاز می کند.

این رویداد، نقطه عطفی در تاریخ حمل و نقل هوشمند است؛ شرکت زوکس که از سال 2014 تاسیس شده و تحت مالکیت آمازون قرار دارد، رسما سرویس دهی تجاری و دریافت کرایه از مسافران را در خیابان های لاس وگاس کلید زده است.

آغاز عملیات تجاری پس از 11 ماه تست رایگان
زوکس تقریبا 11 ماه پس از آغاز آزمایش های رایگان برای عموم مردم (که از سپتامبر سال گذشته شروع شده بود)، مرحله آزمایشی را پشت سر گذاشت و وارد فاز تجاری پولی شد. با این گام، زوکس تبدیل به اولین شرکت در جهان شد که خودروهایی کاملا فاقد ابزارهای کنترل دستی مانند فرمان و پدال را برای ارائه خدمات پولی و تجاری به کار می گیرد.

در حال حاضر، حدود 50 دستگاه خودروی زوکس در سطح لاس وگاس فعال هستند. البته نقاط سوار و پیاده شدن مسافران همچنان محدود به هتل های خاص و جاذبه های گردشگری اصلی شهر است.

مقایسه نرخ کرایه زوکس با اوبر و لیفت
در بررسی های انجام شده، هزینه یک سفر 15 دقیقه ای با زوکس از هتل معروف «بلاژیو» تا هتل «ماندالی بی» برابر با 18.9 دلار بوده است.

این نرخ نشان می دهد که قیمت خدمات زوکس اندکی از سرویس های آنلاین رقیب گران تر است:
اوبر: حداقل نرخ برای مسیر مشابه: 13.71 دلار
لیفت: حداقل نرخ برای مسیر مشابه: 17.94 دلار

با این حال، هدف گذاری کلان زوکس این است که ساختار قیمت گذاری خود را در سطح رقابتی و هم تراز با کلاس کامفورت سایر تاکسی های اینترنتی نگه دارد. محاسبه کرایه بر اساس نرخ پایه به علاوه مسافت و زمان طی شده صورت می گیرد و هزینه های احتمالی مقصد (مانند ورودی فرودگاه ها یا رویدادهای خاص) نیز پیش از تایید نهایی سفر، به صورت شفاف به مسافر نشان داده می شود.

ویژگی های منحصر به فرد و تجربه کاربری درون کابین
خودروهای زوکس بر خلاف سایر روبوتاکسی های موجود در جاده ها، از پایه به عنوان تاکسی خودران طراحی شده اند و خودروهای معمولی دستکاری شده نیستند.

ویژگی ساختاری	توضیحات و عملکرد
طراحی کپسولی	بدنه متقارن و بدون ابتدا و انتهای مشخص به معنای سنتی
حرمت دوطرفه	قابلیت حرکت به جلو و عقب بدون نیاز به دور زدن
چیدمان صندلی ها	صندلی های کابین روبروی یکدیگر قرار گرفته اند
کنترل کاملاً خودکار	حذف کامل فرمان، پدال گاز، پدال ترمز و صندلی راننده

چالش ها و نقاط ضعف تجربه سواری
با وجود فناوری پیشرفته، فرم متفاوت این وسیله نقلیه در مقایسه با خودروهای سنتی، نقاط ضعفی را نیز برای مسافران به همراه دارد:
احساس بیشتر ضربات جاده: به دلیل کف پایین بودن شاسی خودرو، ناهمواری ها و ضربات سطح آسفالت با شدت بیشتری به کابین منتقل می شوند.
جهت نشستن مسافران: از آنجایی که 4 صندلی کابین روبروی هم هستند، دو نفر از مسافران مجبورند پشت به جهت حرکت خودرو بنشینند که برای برخی خوشایند نیست.
فقدان صندوق عقب مجزا: نبود فضای اختصاصی برای بار، حمل چمدان های بزرگ و وسایل حجم دار را با چالش مواجه می کند.

مجوز تاریخی NHTSA و استانداردهای ایمنی
شرکت زوکس ماه گذشته موفق شد مجوز معافیت بی سابقه ای را از اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه های آمریکا (NHTSA) دریافت کند. این مجوز اجازه عرضه تجاری سالانه 2500 دستگاه خودرو را به مدت دو سال صادر می کند. فعالیت های زوکس در این مدت تحت نظارت های تشدیدیافته این سازمان قرار دارد و هم زمان NHTSA در حال دریافت نظرات عمومی برای به روزرسانی مقررات خودروهای خودران است.

مسئولان زوکس در یادداشتی در وبلاگ رسمی خود تاکید کردند:

"ما همواره باور داشته ایم که ساخت یک روبوتاکسی اختصاصی از پایه، بهترین راهکار برای حل چالش های فناوری خودمختار است. توسعه خودرویی کاملا متفاوت که تماما در ایالات متحده آمریکا طراحی و مونتاژ شده، نیازمند تعاملی دقیق با NHTSA پیرامون استانداردهای قدیمی ایمنی وسایل نقلیه فدرال بوده است. با ادغام روزافزون زوکس در زندگی روزمره مسافران، روشن است که این رویکرد هم از نظر ایمنی و هم از جهت تجربه کاربری، آینده قطعی صنعت است."

وضعیت پوشش شهری و برنامه توسعه زوکس
خدمات زوکس در حال حاضر در دو شهر اصلی ارائه می شود:
سان فرانسیسکو: ارائه خدمات به مسافران همچنان تا اطلاع ثانوی کاملا رایگان است.
لاس وگاس: ارائه خدمات به صورت تجاری و پولی جریان دارد.

طبق اطلاعات منتشرشده در وب سایت رسمی زوکس، این شرکت به زودی خدمات خود را در شهرهای آستین (تگزاس) و میامی نیز راه اندازی خواهد کرد. زوکس تاکنون به بیش از نیم میلیون مسافر سرویس دهی کرده و بیش از 500 هزار نفر دیگر نیز در فهرست انتظار آن ثبت نام کرده اند.

رقابت داغ در بازار روبوتاکسی ها؛ وایمو، تسلا و ورود به آسیا
صنعت خودروهای خودران روز به روز داغ تر می شود و افزون بر شرکت ها، ظاهر و ساختار خودروها نیز در حال تنوع است:

ویمو (Waymo) - متعلق به آلفابت/گوگل
ویمو در حال حاضر پیشتاز مسابقه روبوتاکسی ها است و در بیش از 10 شهر بزرگ سرویس پولی ارائه می دهد. تفاوت اصلی ویمو و زوکس در این است که ویمو خودروهای موجود در بازار را به حسگرها و دوربین های مختلف مجهز می کند.

با این حال، ویمو نیز به سمت خودروهای اختصاصی حرکت کرده است. مدل جدید این شرکت به نام اوجای (Ojai) که با همکاری شرکت زیکر از زیرمجموعه های جیلی چین توسعه یافته، یک روبوتاکسی اختصاصی با فضای داخلی گسترده تر است. اگرچه نمونه های آزمایشی فعلی اوجای برای الزامات قانونی هنوز فرمان دارند، اما ساختار آن به گونه ای است که امکان حذف کامل صندلی راننده را در آینده فراهم می کند.

نکته حائز اهمیت این است که ویمو توسعه بین المللی خود را نیز آغاز کرده است. این شرکت ماه گذشته زیرمجموعه محلی خود با نام ویمو کوریا (Waymo Korea) را در شهر سئول کره جنوبی ثبت کرد. اگرچه هنوز مجوزهای رسمی عملیاتی در کره دریافت نشده، اما کارشناسان معتقدند ویمو در گام اول بر ساخت نقشه جاده ها، جمع آوری داده ها و گسترش همکاری با هیوندای موتور تمرکز خواهد کرد.

تسلا
روبوتاکسی های تسلا پس از راه اندازی اولیه در شهر آستین در سال 2025، با گزارش های متعددی از اختلالات فنی و نگرانی های ایمنی مواجه شدند و در حال حاضر در این رقابت از وایمو و زوکس عقب افتاده اند.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خودرو» بپیوندید
instagram.com/akharinkhodro.ir