آخرین خودرو/تعرفه معاینه فنی ۱۴۰۵ در سامانه سیمفا اعمال شده، اما همزمان روایت هایی درباره دور زدن آزمون و دستکاری خودرو، اعتبار این گواهی را با سوال هایی جدی روبه رو کرده است.
تعرفه معاینه فنی ۱۴۰۵ چقدر است؟
تعرفه های جدید معاینه فنی در سال ۱۴۰۵ توسط دولت تعیین شده و از مردادماه در سامانه یکپارچه ملی معاینه فنی، سیمفا، اعمال شده است. محمدمهدی رضازاده، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران، درباره ارقام منتشرشده قبلی توضیح داده که این مبالغ مربوط به پذیرش اولیه خودروهای سبک بنزینی و موتورسیکلت بوده و هزینه های مربوط به خدمات سیمفا در آنها محاسبه نشده است. این هزینه ها شامل نگهداری، پشتیبانی، امنیت شبکه، پیامک های اطلاع رسانی و خدمات مشابه است. مالیات بر ارزش افزوده نیز جداگانه محاسبه می شود و هزینه های مربوط به سیمفا باید به مبلغ اصلی معاینه فنی اضافه شود.
تعرفه معاینه فنی خودروهای سبک
تفاوت تعرفه بر اساس وزن خودرو و نوع معاینه فنی است. بنابراین خودروهای سنگین تر و خودروهایی که برای معاینه فنی برتر مراجعه می کنند، هزینه بیشتری پرداخت می کنند.
اگر خودرو رد شود، هزینه مراجعه مجدد چقدر است؟
خودروهایی که در فرآیند معاینه فنی ایراد داشته باشند، برای دریافت گواهی باید پس از رفع مشکل دوباره مورد بررسی قرار بگیرند. هزینه این مراجعه بر اساس تعداد آزمون های مورد نیاز تعیین شده است.
یعنی اگر خودرو پس از رفع ایراد نیاز به بررسی مجدد داشته باشد، هزینه آن کمتر از مراجعه اول است، اما تعداد آزمون های مورد نیاز روی مبلغ نهایی تاثیر دارد.
تعرفه معاینه فنی موتورسیکلت
برای موتورسیکلت نیز تعرفه جداگانه تعیین شده است. مراجعه مجدد موتورسیکلت برای بررسی دوباره، رایگان اعلام شده است.
تعرفه معاینه فنی خودروهای دوگانه سوز CNG
خودروهای مجهز به CNG نیز برای بازرسی تجهیزات و مخازن گاز، هزینه جداگانه پرداخت می کنند وبه نوعی میتوان گفت که سختترین و ویژه ترین معاینه فنی برای خودروهای دوگانه سوز است؛به همین دلیل این مبلغ بر اساس تعداد مخازن متفاوت است.
بحث اصلی فقط تعرفه نیست
افزایش یا تغییر تعرفه، تنها بخش ماجرا نیست. سوال مهم تر این است که گواهی معاینه فنی تا چه اندازه می تواند وضعیت واقعی یک خودرو را نشان دهد .برای خودروهای قدیمی، معاینه فنی اهمیت بیشتری دارد؛ چون افزایش سن خودرو معمولا با فرسودگی قطعات، افزایش آلایندگی و بالا رفتن مصرف سوخت همراه می شود .با این حال، برخی مالکان خودروهای قدیمی معتقدند در بعضی مراکز، به خصوص مراکز اطراف کلانشهرها، امکان عبور دادن خودروهای مشکل دار از فرآیند معاینه فنی بیشتر است. این موضوع به معنای متهم کردن همه مراکز یا کارکنان آنها نیست. همچنین برای ادعای دریافت وجه غیرقانونی یا اصطلاحا شیتیل، سند مکتوب و قابل استنادی در اختیار نیست. اما تکرار چنین روایت هایی میان مالکان خودرو، موضوعی است که از نظر نظارت بر فرآیند معاینه فنی قابل توجه است.
چطور ممکن است خودرو موقتا آماده آزمون شود؟
یکی دیگر از مسائلی که درباره خودروهای مشکل دار مطرح می شود، تغییر موقت شرایط خودرو برای عبور از آزمون است. برای مثال، اگر کاتالیست خودرو خراب یا مسدود شده باشد و آلایندگی از حد مجاز بالاتر برود، ممکن است بعضی افراد پیش از مراجعه به مرکز، شرایط کارکرد موتور را موقتا تغییر دهند. تغییر برخی پارامترها یا دستکاری عملکرد بعضی حسگرها می تواند باعث شود خودرو هنگام انجام تست شرایط متفاوتی داشته باشد. در نتیجه ممکن است خودرو در زمان آزمون نتیجه قابل قبول تری بگیرد، اما بعد از خروج از مرکز، دوباره به وضعیت قبلی برگردد. مشکل اینجاست که در چنین شرایطی، نتیجه معاینه فنی لزوما تصویر دقیقی از وضعیت واقعی خودرو در استفاده روزمره نیست.
معاینه فنی چه ارتباطی با سن فرسودگی دارد؟
یکی از سوال های مهم این است که اگر یک خودرو معاینه فنی معتبر داشته باشد، چرا باید به دلیل سن بالا فرسوده محسوب شود؟
دلیلش این است که معاینه فنی و فرسودگی یک مفهوم واحد نیستند. معاینه فنی بیشتر وضعیت خودرو را در زمان انجام آزمون بررسی می کند؛ اما در بحث فرسودگی، عواملی مثل عمر خودرو، فناوری موتور، میزان آلایندگی، مصرف سوخت و فاصله خودرو با استانداردهای جدید نیز اهمیت دارند. به همین دلیل ممکن است یک خودرو بتواند آزمون معاینه فنی را پشت سر بگذارد، اما همچنان به دلیل سن و فناوری قدیمی، در گروه خودروهای فرسوده قرار بگیرد. از طرف دیگر، اگر اعتبار فرآیند معاینه فنی به دلیل امکان دور زدن یا آماده سازی موقت خودرو زیر سوال برود، نمی توان صرف داشتن این گواهی را نشانه قطعی سلامت خودرو دانست.
چرا اعتبار معاینه فنی مهم است؟
معاینه فنی قرار است یک فیلتر برای خودروهای دارای نقص فنی و آلایندگی بالا باشد. اگر این فیلتر درست عمل نکند، خودرویی که در عمل آلاینده یا دارای مشکل فنی است، ممکن است همچنان مجوز تردد دریافت کند. این موضوع در بحث خودروهای فرسوده اهمیت بیشتری پیدا می کند. چون اگر قرار باشد معاینه فنی یکی از معیارهای ارزیابی خودرو باشد، نتیجه آن باید بر اساس وضعیت واقعی خودرو به دست بیاید، نه شرایطی که فقط برای چند دقیقه آزمون ایجاد شده است.
تعرفه ها در اختیار مراکز نیست
طبق اعلام مسئولان، تعرفه های معاینه فنی توسط دولت تعیین می شود و مبالغ در سامانه سیمفا به صورت سیستمی ثبت شده اند. بنابراین مراکز امکان تغییر نرخ رسمی خدمات را ندارند. در نهایت، در موضوع تعرفه معاینه فنی ۱۴۰5؛ فقط مسئله قیمت مهم نیست. بخش مهم تر، اعتماد به نتیجه این آزمون است؛ چون اگر قرار باشد معاینه فنی وضعیت واقعی خودرو را مشخص کند، سلامت و نظارت بر خود فرآیند آزمون به اندازه تعرفه آن اهمیت دارد.
