آخرین خودرو/تولید ۱۲ مونتاژکار در مرداد امسال با افت ۷۳.۲ درصدی به ۳ هزار و ۹۸۸ دستگاه رسید؛ اختلال دریایی حالا ریسک تامین قطعات را برای مونتاژکاران بیشتر کرده است.
افت ۷۳ درصدی تولید مونتاژکاران
بررسی آمار تولید ۱۲ شرکت مونتاژکار در مرداد امسال نشان می دهد مجموع تولید این شرکت ها از ۱۴ هزار و ۸۷۹ دستگاه در مرداد ۱۴۰۴ به ۳ هزار و ۹۸۸ دستگاه در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. به این ترتیب تولید این گروه ۱۰ هزار و ۸۹۱ دستگاه کاهش پیدا کرده و افت ۷۳.۲ درصدی را ثبت کرده است.
این کاهش در حالی اتفاق افتاده که بیشتر شرکت های حاضر در این فهرست با افت تولید روبه رو شده اند. از میان ۱۲ شرکت، تولید ۹ شرکت کاهش داشته و تنها سه شرکت توانسته اند تولید خود را افزایش دهند. البته از این آمار نمی توان نتیجه گرفت که تمام افت تولید مرداد مستقیما ناشی از اختلال در حمل دریایی بوده است. عوامل مختلفی می توانند روی تولید خودرو اثر بگذارند. با این حال، وضعیت حمل و نقل دریایی در شرایط فعلی یک ریسک جدی برای ادامه تولید مونتاژکاران ایجاد کرده است؛ چرا که مدل تولید این شرکت ها وابستگی بیشتری به تامین قطعات از خارج دارد.
چرا حمل دریایی برای مونتاژکاران مهم است؟
بخش قابل توجهی از خودروهای مونتاژی با قطعات وارداتی تولید می شوند و خودرو در داخل کشور مونتاژ می شود. بنابراین برای این شرکت ها فقط داشتن خط تولید کافی نیست؛ قطعه باید به موقع به کارخانه برسد. در حالت عادی، بخش زیادی از این قطعات از مسیرهای دریایی وارد کشور می شود. هر اختلال در این مسیر می تواند زمان رسیدن قطعه را افزایش دهد و برنامه تامین کارخانه را به هم بزند. این مسئله در مورد قطعاتی که موجودی انبار محدودی دارند اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین شرایطی، اگر قطعه در زمان مورد نیاز به کارخانه نرسد، خط تولید نمی تواند صرفا به دلیل آماده بودن خودرو یا نیروی انسانی به کار خود ادامه دهد. نبود حتی یک قطعه مورد نیاز می تواند تولید یک خودرو را متوقف کند. بنابراین اثر اختلال دریایی لزوما به شکل توقف فوری کارخانه دیده نمی شود. ممکن است ابتدا زمان تامین قطعه بیشتر شود، بعد موجودی انبار کاهش پیدا کند و در مرحله بعد تولید یک یا چند محصول با مشکل روبه رو شود.
مونتاژکاران بر سر دو راهی
اگر مسیر دریایی با مشکل مواجه شود، مونتاژکاران عملا با دو انتخاب روبه رو هستند.
راه اول این است که منتظر رسیدن قطعات از مسیر اصلی بمانند. در این حالت اگر تاخیر طولانی شود، تولید و در ادامه تحویل خودروها تحت فشار قرار می گیرد.
راه دوم استفاده از مسیرهای جایگزین است. حمل زمینی یا هوایی می تواند بخشی از این مشکل را جبران کند، اما هزینه تامین قطعه را بالا می برد. در نتیجه شرکت ممکن است بتواند تولید را ادامه دهد، اما با هزینه بیشتری.
به همین دلیل مسئله فقط این نیست که قطعه به کارخانه می رسد یا نه. حتی اگر قطعه از مسیر جایگزین برسد، هزینه حمل بیشتر می تواند قیمت تمام شده خودرو را افزایش دهد. پس برای مونتاژکاران سه حالت قابل تصور است:
قطعه به موقع می رسد و تولید ادامه پیدا می کند
قطعه دیر می رسد و تولید و تحویل عقب می افتد
قطعه از مسیر گران تر می رسد و هزینه تولید افزایش پیدا می کند.
پیش فروش های قبلی؛ اهرم فشار بر مونتاژ کاران
این موضوع برای مونتاژکاران بزرگ اهمیت بیشتری دارد. بسیاری از این شرکت ها در ماه های گذشته خودروهای خود را به صورت پیش فروش یا با موعد تحویل مشخص عرضه کرده اند و برای ماه های آینده تعهد تحویل دارند. بخشی از آنها حتی با خودروهای معوقه نیز روبه رو هستند.
در چنین شرایطی، اگر تامین قطعه دچار مشکل شود، شرکت فقط با کاهش تولید آینده مواجه نیست. تعهداتی که قبلا به مشتری داده شده نیز باید اجرا شود. به بیان ساده، مونتاژکاری که خودرو را پیش فروش کرده است نمی تواند به دلیل مشکل تامین قطعه، تعهد تحویل خود را نادیده بگیرد. اگر قطعه نرسد، فاصله میان تولید واقعی و تعداد خودروهای متعهد شده بیشتر می شود و فشار روی تحویل افزایش پیدا می کند. در این میان، شرکت های بزرگ تر به دلیل حجم بالاتر فروش و تعهدات بیشتر، آسیب پذیرتر هستند. مونتاژکاران کوچک تر که خودروهای کمتری فروخته اند و تعهد تحویل محدودتری دارند، در صورت ایجاد مشکل در تامین قطعه فشار کمتری را تجربه می کنند.
اگر حمل گران شود، قیمت هم بالا می رود
مسیر دیگری که می تواند اثر اختلال دریایی را به بازار خودرو منتقل کند، افزایش هزینه تامین است. فرض کنیم یک شرکت برای ادامه تولید مجبور شود بخشی از قطعات را به جای مسیر دریایی با روش گران تری وارد کند. در این صورت هزینه لجستیک افزایش پیدا می کند. اگر این شرایط ادامه داشته باشد، هزینه نهایی تولید خودرو نیز بالا می رود. از طرف دیگر، اگر شرکت نتواند قطعه را تامین کند و تولید کاهش پیدا کند، عرضه خودروهای مونتاژی در بازار کمتر می شود. کاهش عرضه نیز می تواند فشار قیمتی ایجاد کند. بنابراین اختلال در حمل دریایی از دو مسیر می تواند روی قیمت خودرو اثر بگذارد یا هزینه تولید را بالا می برد، یا با کاهش تولید و عرضه، بازار را با کمبود بیشتری مواجه می کند.
فشار مونتاژی ها می تواند به خودروهای داخلی برسد
افزایش قیمت یا کاهش عرضه خودروهای مونتاژی یک اثر دیگر هم دارد. بخشی از مشتریان این خودروها بودجه مشخصی دارند و اگر قیمت خودروهای مونتاژی افزایش پیدا کند، ممکن است دیگر توان خرید آنها را نداشته باشند. در چنین شرایطی بخشی از تقاضا می تواند به سمت خودروهای داخلی منتقل شود؛ به ویژه خودروهایی که در محدوده قیمتی پایین تری قرار دارند. در نتیجه مشکل تامین قطعه برای مونتاژکاران لزوما در همان بخش باقی نمی ماند. کاهش عرضه یا افزایش قیمت خودروهای مونتاژی می تواند ترکیب تقاضا در بازار را نیز تغییر دهد و فشار بیشتری روی خودروهای داخلی ایجاد کند.
نیمه دوم سال؛ محل تعیین تکلیف مونتاژی ها
آمار مرداد را باید بیش از هر چیز یک هشدار جدی برای وضعیت تولید مونتاژکاران دانست. افت ۷۳.۲ درصدی تولید ۱۲ شرکت نشان می دهد این بخش با کاهش قابل توجه تولید مواجه شده است. در چنین شرایطی، ادامه اختلال در حمل دریایی در نیمه دوم سال می تواند مشکل تامین قطعات را جدی تر کند. هرچه زمان تامین طولانی تر شود، احتمال کاهش تولید و تاخیر در تحویل بیشتر خواهد شد. استفاده گسترده از مسیرهای جایگزین نیز می تواند هزینه تولید را بالا ببرد. البته نمی توان تمام افت تولید مرداد را به حمل دریایی نسبت داد. اما برای مونتاژکارانی که بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز خود را از خارج تامین می کنند، اختلال در مسیر ورود قطعه یک ریسک مستقیم و جدی است.در نهایت زنجیره اثرگذاری مشخص است:
اختلال در حمل دریایی، زمان یا هزینه تامین قطعه را بالا می برد؛ افزایش زمان تامین می تواند تولید را کاهش دهد و افزایش هزینه تامین می تواند قیمت تمام شده خودرو را بالا ببرد.
به همین دلیل، اگر این شرایط در نیمه دوم سال ادامه پیدا کند، مونتاژکاران بزرگ تر و شرکت هایی که داخلی سازی کمتری دارند، بیش از دیگران در معرض فشار تولید، تعهدات تحویل و افزایش هزینه قرار خواهند گرفت.
