آخرین خودرو/مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، در گفت و گو با «آخرین خودرو» درباره تعرفه واردات خودرو، کسری بودجه دولت و اثر این تصمیم بر قیمت خودرو توضیح داد.
بلاتکلیفی در تعیین تعرفه
چرا هنوز تکلیف تعرفه واردات خودرو مشخص نشده است؟
به گزارش آخرین خودرو، مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، در گفت و گو با «آخرین خودرو» گفت وزارت صمت با افزایش تعرفه واردات خودرو مخالف است و نظر خود را نیز به صورت مکتوب اعلام کرده است. به گفته دادفر، جلسات درباره این موضوع حدود دو هفته ادامه داشته، اما در همین مدت قیمت خودرو در بازار به شدت افزایش پیدا کرده است. او معتقد است ادامه این بلاتکلیفی، بازار را بیشتر ملتهب کرده است. دادفر گفت: حتی اگر دولت در نهایت تعرفه ۷۰ یا ۱۰۰ درصدی را تصویب کند، قیمت ها پیش از اعلام تصمیم نهایی افزایش پیدا کرده اند. بنابراین ممکن است بخشی از قیمت های فعلی ناشی از هیجان و حباب بازار باشد و پس از مشخص شدن تصمیم دولت، بخشی از این افزایش قیمت اصلاح شود.
نقش وزارت صمت در تصمیم گیری
آیا وزارت صمت با افزایش تعرفه مخالف است؟
دادفر گفت وزارت صمت مخالفت خود را با افزایش تعرفه اعلام کرده و نماینده این وزارتخانه نیز در جلسات مربوط به تعرفه حضور داشته است. او تاکید کرد نظر وزارت صمت فقط در حد یک موضع شفاهی نبوده و به صورت رسمی و مکتوب ارائه شده است. به گفته دادفر، نامه مربوط به این موضوع با امضای آقای عاملی صادر شده است.دادفر درباره عاملی نیز گفت: او فردی منطقی، آگاه و مسلط به موضوع است، اما تصمیم نهایی درباره تعرفه فقط در وزارت صمت گرفته نمی شود و در نهایت دولت باید درباره آن تصمیم بگیرد.
کسری بودجه دولت
آیا افزایش تعرفه خودرو برای جبران کسری بودجه مطرح شده است؟
دادفر معتقد است یکی از دلایل اصلی مطرح شدن افزایش تعرفه خودرو، نیاز دولت به درآمد بیشتر و جبران کسری بودجه است. او توضیح داد سازمان برنامه و بودجه مسئول برنامه ریزی درآمدها و هزینه های دولت است و وقتی دولت با کسری بودجه روبه رو می شود، طبیعی است که به دنبال منابع درآمدی جدید باشد. با این حال، دادفر می گوید:
سوال اصلی این است که چرا خودرو باید تا این حد یکی از مهم ترین محل های تامین این درآمد باشد؟
او به استدلال مطرح شده در جلسات کارشناسی اشاره کرد و گفت یک طرف ماجرا می پرسد اگر واردات خودرو انجام نشود و تعرفه هم افزایش پیدا نکند، دولت از چه محلی باید درآمد مورد نیاز خود را تامین کند. دادفر معتقد است این سوال باید پاسخ داده شود، اما پاسخ آن لزوما افزایش تعرفه خودرو نیست.
توزیع درآمد میان کالاها
آیا می توان درآمد دولت را از کالاهای وارداتی بیشتری تامین کرد؟
دادفر گفت: درآمد دولت فقط به واردات خودرو محدود نمی شود و می توان منابع درآمدی را میان کالاهای بیشتری توزیع کریعنی به جای ۱۰۰ درصد تعرفه برای روی یک کالا یک درصد تعرفه بر ۱۰۰ کالا اعمال کرد. او گفت: باید میزان واردات، ارزش کالا و حجم واردات بررسی شود تا مشخص شود هر گروه چه ظرفیتی برای تامین درآمد گمرکی دارد. به گفته دادفر، تعرفه باید بر اساس منطق علمی، ریاضی و محاسباتی تعیین شود. یعنی هم واردکننده انگیزه واردات داشته باشد، هم قدرت خرید مصرف کننده تا حد ممکن حفظ شود و هم دولت بتواند درآمد مورد نیاز خود را تامین کند. او تاکید کرد حتی در شرایط جنگی نیز مردم می خواهند به دولت و کشور کمک کنند، اما این کمک نباید به معنای افزایش ناگهانی تعرفه یک کالا تا ۱۰۰ درصد باشد.
کاهش هزینه های دولت
چرا دولت فقط به افزایش درآمد فکر می کند؟
دادفر در ادامه این سوال را مطرح کرد که اگر مشکل اصلی کسری بودجه است، چرا در کنار افزایش درآمد، کاهش هزینه های دولت جدی گرفته نمی شود؟
او گفت کاهش هزینه های دولت نباید به معنی اخراج گسترده کارکنان باشد. اگر دولت بخواهد تعداد زیادی از نیروهای خود را تعدیل کند، طبیعی است که با واکنش مجلس و جامعه روبه رو شود. به گفته دادفر، اولین راهکار نباید کاهش نیروی انسانی باشد. ابتدا باید هزینه های دولت بررسی شود و هزینه های غیرضروری کاهش پیدا کند. او همچنین به دارایی های دولت اشاره کرد و گفت ساختمان ها، کارخانه ها و اموال مختلفی در اختیار دولت است که می توان از آنها برای تامین منابع استفاده کرد. دادفر معتقد است قوانین مربوط به اصلاح ساختار دولت و نیروهای مازاد نیز وجود دارد، اما اجرای این قوانین باید با برنامه انجام شود و نباید ساده ترین راه یعنی کاهش نیروی انسانی انتخاب شود.
تعرفه بیشتر یا خروج ارز بیشتر؟
آیا افزایش واردات برای درآمد تعرفه ای، نیاز ارزی را بالا نمی برد؟
دادفر در این بخش به یکی از ایرادهای مطرح شده درباره افزایش واردات اشاره کرد. اگر قرار باشد حجم واردات برای افزایش درآمد تعرفه ای بیشتر شود، طبیعتا نیاز به ارز نیز افزایش پیدا می کند. این موضوع به ویژه در شرایطی که کشور برای واردات دارو و کالاهای اساسی نیز نیاز ارزی دارد، اهمیت بیشتری پیدا می کند. با این حال، دادفر معتقد است تصمیم درباره تعرفه را نمی توان فقط از زاویه ارز بررسی کرد. باید درآمد دولت، میزان واردات، قیمت کالا، وضعیت مصرف کننده و اثر تصمیم بر کل اقتصاد همزمان دیده شود.
گرانی خودرو و تورم
چرا افزایش قیمت خودرو می تواند روی کالاهای دیگر هم اثر بگذارد؟
دادفر معتقد است اثر افزایش قیمت خودرو به بازار خودرو محدود نمی شود. او گفت: خودرو در اقتصاد ایران علاوه بر وسیله حمل و نقل، نقش کالای سرمایه ای هم دارد. بنابراین وقتی قیمت خودرو افزایش پیدا می کند، هزینه حمل و نقل نیز بالا می رود و این افزایش هزینه می تواند به قیمت کالاها و خدمات دیگر منتقل شود. به گفته دادفر، به همین دلیل افزایش قیمت خودرو می تواند اثر تورمی داشته باشد و نباید آن را یک اتفاق جدا از سایر بخش های اقتصاد در نظر گرفت. او برای توضیح این ارتباط به نظریه ظروف مرتبطه اشاره کرد؛ یعنی بخش های مختلف اقتصاد به یکدیگر متصل هستند و تغییر در یک بخش می تواند بخش های دیگر را هم تحت تاثیر قرار دهد.
آزادی واردات و انتخاب مصرف کننده
آیا آزادتر شدن واردات می تواند بازار خودرو را آرام کند؟
دادفر یکی از راهکارهای کنترل بازار را افزایش عرضه و آزادی انتخاب مصرف کننده می داند. و گفت: اگر مردم بتوانند خودروی مورد نظر خود را انتخاب کنند و واردات نیز برای واردکنندگان تسهیل شود، بخشی از فاصله های غیرمنطقی قیمت در بازار کاهش پیدا می کند. دادفر به اختلاف قیمت خودروها در بازار اشاره کرد و گفت وقتی عرضه محدود باشد، ممکن است خودرویی که پنج میلیارد تومان قیمت دارد، به هشت میلیارد تومان برسد یا خودروی چهار میلیارد تومانی با قیمت شش میلیارد تومان معامله شود. از نگاه او، افزایش عرضه و ایجاد امکان انتخاب بیشتر برای مردم می تواند این فاصله ها را کاهش دهد و بازار را از التهاب خارج کند.
تعرفه پلکانی خودرو
چرا تعرفه خودرو باید براساس ارزش و نوع خودرو تعیین شود؟
دادفر معتقد است تعرفه خودرو نباید برای همه مدل ها یکسان باشد. به گفته او، ارزش خودرو، حجم موتور و میزان لوکس بودن باید در تعیین تعرفه تاثیر داشته باشد. او گفت: خودروهای اقتصادی باید تعرفه پایین تری داشته باشند و هرچه خودرو گران تر، لوکس تر و دارای موتور بزرگ تری باشد، تعرفه آن نیز افزایش پیدا کند. به گفته دادفر، این مدل باعث می شود خودروهای اقتصادی با قیمت منطقی تری وارد بازار شوند و در مقابل، خودروهای فوق لوکس سهم بیشتری در درآمدهای تعرفه ای دولت داشته باشند.
تعرفه گذاری خودروهای مختلف
تعرفه خودروها باید بر چه اساسی تعیین شود؟
دادفر در پاسخ به این موضوع به مثال لندکروزر هیبریدی اشاره کرد و گفت اگر این خودرو با تعرفه پایین وارد شود، ممکن است قیمت نهایی آن حدود ۳۰ میلیارد تومان باشد. او معتقد است خودروهای مختلف نباید با یک نرخ تعرفه ای واحد وارد شوند. به گفته دادفر، منطق تعرفه گذاری باید مشخص باشد؛ یعنی هرچه خودرو اقتصادی تر باشد، تعرفه آن کمتر و هرچه خودرو گران تر، لوکس تر و دارای حجم موتور بالاتر باشد، تعرفه بیشتری داشته باشد. او تاکید کرد نمی توان برای یک خودروی اقتصادی و یک خودروی فوق لوکس، نسخه یکسانی پیچید. خودروهای مورد نیاز بازار باید با تعرفه منطقی وارد شوند، اما برای خودروهای فوق لوکس می توان تعرفه بالاتری در نظر گرفت.از نگاه او، تعرفه خودرو باید براساس ارزش، حجم موتور و سطح لوکس بودن خودرو به صورت پلکانی تعیین شود تا هم واردات خودروهای اقتصادی برای مصرف کننده امکان پذیرتر باشد و هم دولت بتواند از خودروهای گران قیمت درآمد بیشتری کسب کند.
مخالفت با تعرفه یکسان
چرا تعیین یک نرخ برای تمام خودروها منطقی نیست؟
دادفر با تعیین یک نرخ واحد برای تمام خودروها مخالفت کرد و برای توضیح دیدگاه خود از یک مثال ساده استفاده کرد. او گفت: نمی شود به همه یک کت و شلوار با یک اندازه پوشاند و انتظار داشت برای همه مناسب باشد. به همین شکل، نمی توان برای خودروهای اقتصادی، میان رده و فوق لوکس یک نرخ تعرفه یکسان تعیین کرد.به گفته دادفر، تعرفه باید براساس شرایط واقعی هر خودرو و با محاسبه تعیین شود، نه اینکه صرفا یک نرخ مشخص برای همه مدل ها در نظر گرفته شود.
تصمیم نهایی دولت
در نهایت چه نرخی برای تعرفه خودرو تعیین می شود؟
دادفر در زمان انجام این گفت و گو گفت هنوز تصمیم نهایی دولت مشخص نشده و باید منتظر نتیجه جلسه دولت و هیات وزیران ماند. او تاکید کرد مسئله فقط عدد ۷۰ یا ۱۰۰ درصد نیست، بلکه نحوه طراحی نظام تعرفه ای اهمیت بیشتری دارد. از نگاه دادفر، اگر هدف دولت تامین درآمد است، این درآمد باید با یک مدل منطقی و محاسباتی تامین شود؛ مدلی که هم درآمد دولت را افزایش دهد، هم انگیزه واردات را از بین نبرد و هم فشار بیشتری به مصرف کننده وارد نکند.
تعرفه، استاندارد و اسقاط
چرا سیاست گذاری خودرو نباید فقط به تعرفه محدود شود؟
دادفر در بخش پایانی صحبت های خود به موضوعاتی مانند استاندارد آلایندگی، اسقاط خودرو و کیفیت سوخت اشاره کرد. او معتقد است سیاست گذاری در صنعت خودرو باید میان این بخش ها هماهنگ باشد. نمی توان در یک بخش برای دریافت درآمد یا اجرای قانون سختگیری کرد، اما در بخش دیگر همان منطق را کنار گذاشت.
دادفر در جمع بندی صحبت های خود گفت: راهکار این مسائل پیچیده نیست و باید از عقل و منطق اقتصادی استفاده کرد. به گفته او، بسیاری از راهکارها در دنیا وجود دارند و لازم نیست برای هر مسئله ای راه جدیدی اختراع شود. از نگاه دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، می توان هم درآمد دولت را تامین کرد و هم مانع ایجاد شوک جدید در بازار شد؛ به شرط آنکه تعرفه خودرو بر اساس ارزش خودرو، شرایط بازار و محاسبات اقتصادی تعیین شود.
اختلاف بر سر تعرفه خودرو ؛ کسری بودجه ای که به بازار شوک داد
1405/06/18 - 15:39
450
1405/06/18 - 15:39
