چرا موتور خودرویتان در سربالایی صدای «چق چق» می‌دهد؟

خبرآنلاين/ شايد شما نيز يکبار با اين مورد مواجه شده باشيد که موتور خودرو در هنگامي که در يک مسير سربالايي قرار داريد شروع به توليد صداي چق چق کند (صدايي شبيه به برخورد آرام قاشق و چنگال به يکديگر) و تا پدال گاز را رها مي کنيد اين صدا بر طرف مي شود و هنگامي که دوباره پاي خود را روي پدال گاز قرار مي دهيد اين صدا به گوش مي رسد. اين صدا مشکلي است که که مکانيک ها آن را ناک يا ضربه مي نامند. ناک به حالتي گفته مي شود که در آن مخلوط سوخت و هواي موجود در سيلندر زودتر از زمان جرقه زني شمع منفجر مي شود. اين حالت معمولا در هنگام حرکت در حالت اصطلاحا دنده مُرده به وجود مي آيد. وضعيت دنده مُرده مربوط به حالتي است که با انتخاب دنده اشتباه (بيش از حد سبک) راننده قصد شتاب گيري دارد و نامناسب بودن دنده در اين وضعيت، منجر به تعلل پيشرانه در دور گرفتن و طولاني شدن پروسه احتراق مي شود. در ادامه مي خواهيم به اين مساله بيشتر بپردازيم اما بايد بدانيد که اگر موتوري مدت زمان زيادي را در وضعيت ناک کار کند اين امر مي تواند سبب آسيب ديدن قطعات داخلي موتور شود. ناک چيست؟ موتورهاي احتراق داخلي به اين شکل کار مي کنند که مخلوط سوخت و هواي وارد شده به سيلندر در محفظه احتراق توسط شمع مشتعل مي شود و اين انفجار سبب پايين رفتن پيستون شده و نيروي موتور توليد مي شود و در ادامه به چرخ ها انتقال پيدا مي کند. مشکل ناک زماني بروز مي کند که موتور بسيار گرم باشد و دماي محفظه ي احتراق آن قدر بالا برود که مخلوط سوخت و هواي وارد شده بر اثر همين حرارت و زودتر از زمان جرقه زني شمع ها مشتعل شود. به گفته ي يکي از نمايندگي هاي تويوتا معمولا ناک زماني اتفاق مي افتد که خود شمع نيز مي خواهد جرقه بزند و به اين ترتيب دو احتراق با هم در داخل محفظه ي احتراق ايجاد مي شوند و با يکديگر تداخل مي کنند، چنين موردي فشار و تنش زيادي را به موتور وارد مي کند که صداي آن را مي توان از بيرون نيز شنيد. مشکل اصلي اينجاست برخورد اين دو احتراق با يکديگر آنقدر به موتور فشار وارد مي کند که در نهايت مي تواند سبب آسيب ديدن پيستون ها نيز شود. اين اتفاق دماي پيستون ها را نيز به شدت بالا مي برد. شايد برايتان جالب باشد اما ناک داشتن موتور براي مدت زمان طولاني حتي ممکن است منجر به سوراخ شدن پيستون شود که اگر چنين اتفاقي بيافتد هزينه ي زيادي را بايد براي تعمير موتور پرداخت کرد. يکي از اصلي ترين دلايل بروز ناک در موتور اکتان نامناسب سوخت است. کارخانه هاي سازنده معمولا اکتان مناسب سوخت را براي موتور خودرو در دفترچه ي راهنماي مشتري قيد مي کنند. همانطور که مي دانيد اکتان بالاتر به معني مقاومت بالاتر سوخت در برابر اشتعال است بنابراين اگر سوختي اکتان پاييني داشته باشد زودتر مشتعل خواهد شد و اين براي موتوري که دما و ضريب تراکم بالايي دارد مورد خوبي نيست. بنابراين همواره سعي کنيد از سوختي که کارخانه ي سازنده براي خودرو پيشنهاد کرده است استفاده کنيد. در صورت عدم دسترسي به سوخت با اکتان مناسب مي توان از مکمل هاي اکتان افزا نيز استفاده کرد هرچند که اين مورد نيز گاها مشکلات مربوط به خود را دارد. مورد بعدي که مي تواند سبب بروز ناک در موتور شود وجود جرم در سرسيلندر است. زماني که مخلوط سوخت و هوا مشتعل مي شود يک فرآيند شيميايي اتفاق مي‌افتد که در طي آن CO2 تبديل به H2O مي شود. در اين پروسه مقداري گازهاي ديگر و نيز دوده هم توليد مي شود که البته بيشتر آنها از اگزوز خودرو خارج مي شوند. با اين وجود مقدار بسيار کمي از اين دوده ها از سيلندر خارج نشده و در بخش بالايي سيلندر يعني درست در محفظه ي احتراق ايجاد جرم مي کنند که به آنها دوده گرفتن موتور و يا جرم گرفتگي گفته مي شود. اين لايه هاي جرم که از جنس کربن هستند در دماهاي بالاي موتور گداخته شده و مي توانند سبب مشتعل شدن بنزين و يا گازوئيل متراکم شده در موتور شوند و آن را زودتر از شمع ها منفجر کنند. برطرف کردن جرم گرفتگي موتور نيز موردي است که بايد توسط مکانيک خبره انجام شود و يک کار تخصصي به حساب مي آيد. سومين دليلي که مي تواند سبب بروز ناک در موتور خودرو شود استفاده از شمع هاي نا مناسب است. اگر شما از شمعي که با طراحي موتور خودرويستان سازگاري ندارد استفاده کنيد در اين صورت اين شمع مي تواند سيکل احتراق موتور را دچار اختلال کرده و ايجاد ناک کند. راه بر طرف کردن اين مشکل نيز باز کردن اين شمع ها و جايگزين کردن آن ها با نمونه ي استاندارد کارخانه است. در بيشتر موارد استفاده از بنزين مرغوب مي تواند ناک موتور خودروي شما را از بين ببرد اما اگر با وجود سوخت مناسب همچنان موتور خودرو ناک داشته باشد لازم است تا به يک مکانيک مجرب مراجعه کنيد تا خودرو را عيب يابي کند. مي توان گفت که موتورهاي توربو اساسا بيشتر از موتور هاي تنفس طبيعي به کيفيت سوخت و مسائل ناشي از آن حساس هستند و به دليل فشار احتراق بالاتر (ناشي از وجود توربو) در صورت مناسب نبودن سوخت، احتمال آسيب ديدگي اين موتورها به مراتب بيشتر است. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد