خودرو بانک/ با نگاهي به آمار رسمي ميتوان دريافات که 75 درصد جمعيت کشور کمتر از 35 سال سن دارند و بنابراين در شرايط فعلي، جمعيت ايران جوان و پويا تقلي ميشود، خودروسازان کشور نيز با دقت نظر در اين زمينه موفق شدهاند تا بيربطترين خودروهاي جهان را براي مشترياني جوان تدارک ببينند و انبوهي از خودروهاي اقتصادي، ضعيف و گران را راهي بازار کنند. اين وضعيت باعث شده تا علاقمندان دو آتشه خودرو و هيجان خود دست به کار شوند تا با استفاده از روشهاي تيونينگ، خودروهاي مورد علاقه خود را خلق کنند و البته که چنين کاري در شرايط اقتصادي کشور به هيچ عنوان ساده نيست، اما در اين مقاله از خودروبانک قصد داريم تا يکي از معدود انتخابهاي موجود براي تيونينگ اصولي و فني در ايران را مورد بررسي قرار دهيم.
چرا پژو 206 صندوقدار؟
با نگاهي واقعبينانه ميتوان گفت که از ميان خودروهاي توليدي کشور، تقريباً هيچ يک از مشخصات مناسب براي ارتقاء و تيونينگ برخوردار نيستند، ساختار ديفرانسيل جلو، مشخصات اقتصادي، ضعف کيفيت و ايمني نامناسب باعث ميشود تا اساساً سريع راندن با چنين خودروهايي خطرناک و کُشنده باشد، اما اگر قرار به انتخاب ميان بد و بدتر باشد، ميتوان با کمي اغماض گفت که پلت فرم پژو 206 به سبب طراحي به روزتر (حداقل نسبت به پرايد و پژو 405) و ايمني بالاتر از مشخصات فني بهتري نسبت به سايرين برخودار است. از ميان تمامي مدلهاي خانواده پژو 206 نيز، مدلهاي تيپ پنج و صندوقدار V8 به سبب برخورداري از ترمزهاي چهارچرخ ديسک و فنربندي بهبود يافته (مشترک با مدلهاي RC) از عملکردي بهتر نسبت به سايرين برخوردارند و بنابراين انتخاب صحيحتري براي ارتقاء و تيونينگ محسوب ميشوند.
فرمول تقويت و تيونينگ پژو 206
تيونينگ خودرو حد و مرز نميشناسد و در بسياري موارد ميتوان به لطف توربوشارژر، قدرتهاي عجيب و غريب را از يک پيشرانه کمحجم استخراج کرد، اما با توجه به شرايط کشورمان و شرايط اقتصادي، ايجاد فشار زياد بر روي موتور منطقي به نظر نميرسد و از اين رو توصيه ميکنيم که دور توربو کردن پيشرانه خودروهاي داخلي را خط بکشيد و به فکر روشهاي کم دردسرتري باشيد. در اين راستا، نخستين گام ميتواند تعويض مجموعه اگزوز فابريک با مسير اگزوز کم اصطکاک تمام استيل باشد که براي پژو 206 با برندهاي مختلفي در بازار وجود دارند، براي مثال مدل ترکيهاي سوپر اسپرينت که سابق بر اين با رقمي در حدود 5 ميليون تومان قابل خريد بود حالا بيش از 12 ميليون تومان قيمت دارد و ظاهراً براي مجموعه اگزوز حرفهاي ايراني EngineArts نيز بايد رقمي در حدود 6 ميليون تومان را کنار گذاشت.
اين کار ميتواند باعث افزايش حدود 10 الي 15 اسب بخار قدرت موتور شود اما قابل ذکر است که تعويض مسير اگزوز معمولاً با حذف شدن کاتاليزورها همراه است که ممکن است براي اخذ معاينه فني دردسرساز شود. گام بعدي ميتواند اصطلاح مسير ورودي هوا به پيشرانه (intake) باشد. در اين مورد نيز برندهاي متفاوتي خارجي و ايراني (تورنادو) براي موتور TU5پژو 206 وجود دارد و ميتواند حدود 5 اسب بخار توان را به پيشرانه اضافه کند، اما مهم است بدانيد که مسير ورودي هواي پيشرانه، يک ساختار آيروديناميکي مهم و پيچيده محسوب ميشود و اصلاح اين بخش به شکلي که در تمامي دور موتورها بهتر از قطعه فابريک و کارخانهاي عمل کند چندان ساده نيست. گام بعدي ميتواند برنامهريزي مجدد ECU باشد که البته اين مورد را در خصوص تمامي خودروها پيشنهاد نميکنيم، چرا که در اين حالت برنامه عادي موتور با يک برنامه پر ريسکتر جايگزين ميشود و پيشرانه بيش از پيش به کيفيت بنزين و مواردي از اين دست حساس خواهد شد. شايد برايتان اين سوال مطرح شود که تغيير برنامه ECU از چه طريقي ميتواند باعث افزايش قدرت پيشرانه شود؟
پاسخ را بايد در ميزان پاشش بنزين و زمان جرقهزني جستجو کرد؛ در واقع برنامههاي فابريک کارخانهاي به شکلي نوشته ميشوند که خودرو حداقل مصرف سوخت و آلايندگي با بيشترين دوام را داشته باشد، اما در صورت پاشش سوخت بيشتر و جرقهزني در بازه زماني سريعتر، ميتوان شدت انفجار را افزايش داد که باعث افزايش قدرت موتور ميشود، اما اينکار در مقابل ميتواند به کاهش دوام پيشرانه، افزايش دماي کارکرد موتور و مسائلي از اين دست منجر شود.
تا اينجاي کار ميتوان گفت که بسياري از پروژههاي تيونينگ اصطلاحاً پايه (استيجيک) که با هزينههاي کم انجام ميشوند، با چنين فرمولي انجام ميپذيرند. اما اگر خواهان قدرت بيشتر باشيد، تعويض اجزاي فني گران قيمت نيز به ليست فوق افزوده ميشود. براي مثال ميتوان به تعويض ميل سوپاپ فابريک با ميل سوپاپ درجه بالاتر اشاره کرد که اين تغيير معمولاً باعث برهم خوردن تنظيم موتور در دورموتورهاي پايين ميشود اما در عوض قدرت موتور را در دورموتورهاي بالا افزايش ميدهد. درست به همين دليل است که موتورهاي مسابقهاي ميتوانند در دورموتورهاي فوقالعاده بالا قدرت زيادي را ارائه دهند و چنين موتورهايي به دليل دور آرام نامنظم، قابليت استفاده شهري را نيز از دست ميدهند. البته ماجراي ميل سوپاپهاي افترمارکت که براي تقويت استفاده ميشود لزوماً به مسابقهاي شدن پيشرانه منجر نخواهد شد و ميتوان از ميل سوپاپهايي استفاده کرد که براي کاربرد شهري خودرو نيز مناسب باشند.
در خصوص پيشرانه TU5 پژو، قدم بعدي و پرخرجتر ميتواند استفاده از پيستونهاي تراکم بالا و جايگزيني آنها با پيستونهاي فابريک باشد. اين کار باعث افزايش نسبت تراکم و افزايش شدت انفجار سوخت در محفظه احتراق ميشود که به توليد قدرت بيشتر منجر ميشود، اما هزينه بالاي تعويض پيستون و افزايش حساسيت بيشتر پيشرانه نسبت به کيفيت بنزين از جمله نکاتي است که در مورد اين شيوه تيونينگ بايد مد نظر قرار دهيد.
در خصوص گيربکس فابريک پژو 206 تيپ پنج و صندوقدار V8 نيز امکان ارتقاء و تيونينگ وجود دارد بدين شکل که گيربکس فابريک با نمونهاي مجهز به دندههاي سنگينتر عوض ميشود و اين کار باعث بهبود شتابگيري خواهد شد. اين کار نيز ضررهاي مخصوص به خود را دارد، به شکلي که در اين حالت ضريبهاي سبک نيز سنگينتر ميشود که به افزايش صدا و مصرف سوخت در رانندگي جادهاي منجر خواهد شد. بنابراين استفاده از گيربکس اصطلاحاً دنده ريز، بيشتر مناسب خودروهاي شهري و مسابقهاي است.
در خصوص افزايش هندلينگ پژو 206 هم يک راهکار ميتواند نصب اکسل مخصوص مدلهاي صندوقدار بر روي مدلهاي هاچبک باشد، اما در خصوص نسخههاي صندوق دار که به شکل فابريک از اکسل عقب نيمه مستقل مشابه با مدلهاي RC بهره ميبرند، نيازي به تغييرات عمده وجود ندارد و تنها کمي کاهش ارتفاع و يا استفاده از مجموعه فنر و کمک فنر حرفهاي ميتواند تاثيرگذار باشد. طبيعتاً از نظر فني امکان تقويت ترمزها با استفاده از ديسکهاي بزرگتر سوراخدار نيز وجود دارد اما در اغلب موارد علاقمندان تغييري در ترمز ايجاد نميکنند، چرا که مشخصات و عملکرد ترمز فابريک خودرو مناسب به نظر ميرسد.
تجربه رانندگي با پژو 206 تيونينگ شده
نخست بايد روي اين مورد تاکيد کنيم که براي تخمين قدرت توليدي پيشرانههاي تيونينگ شده، جمع کردن تمام اعداد و ارقام حاصل از هر قطعه، نميتواند روش صحيحي باشد. چرا که براي مثال ممکن است تغيير سيستم اگزوز باعث افزايش 10 اسب بخاري پيشرانه در دور موتورهاي مياني شود و تغيير ميل سوپاپ، تنها قدرت در دور موتورهاي بالا را افزايش دهد. بنابراين ممکن است يک خودرو تيونينگ شده، اساساً از نمودار قدرت بهتري نسبت به يک خودرو فابريک برخودار باشد اما قله نمودار چندان تفاوت پررنگي با خودرو فابريک نداشته باشد. اما پژو 206 حاضر در اين آزمايش تقريباً به تمامي قطعات گفته شده مجهز است و با تخمينهاي تئوري و بررسي بر روي سيستم داينو در حدود 130 الي 140 اسب بخار قدرت توليد ميکند که افزايش قابل توجهي را نسبت به قدرت 105 اسب بخاري نسخه فابريک نشان ميدهد. از سوي ديگر تعويض گيربکس باعث شده تا گشتاور ارسالي به چرخها نيز افزايش يابد و از اين رو حالا 206 مورد نظر ما ميتواند در شتابگيري اوليه خودروهاي چست و چابکتري نظير مزدا 3 يا سراتو سايپا را به چالش بکشد.
بنابراين ميتوان گفت که نسبت به خودرو استاندارد تحويلي ايران خودرو با يک سدان جذابتر و نسبتاً سريع طرف هستيم که اتفاقاً از نظر امکانات رفاهي نيز ارتقاء پيدا کرده است و تجهيزاتي مانند کروز کنترل فابريک و ... را در ليست تجهيزات خود ارائه ميدهد. همانطورکه پيشتر گفته شد 206 صندوقدار از نظر مشخصات ديناميکي و هندلينگ نيز در سطح قابل قبولي قرار دارد، بنابراين تناسب کلي بين مشخصات شاسي و قدرت افزايش يافته پيشرانه تا حدي رعايت شده و احساس عدم امنيت و ناپايدار بودن خودرو به سرنشينان منتقل نميشود. صداي جذاب پيشرانه در کنار بکفايرهاي ريز خروجي از اگزوز در هنگام تعويض دندهها ميتواند از جمله ديگر جذابيت خاص رانندگي با چنين خودرويي باشد و در مجموع بايد رانندگي با اين بچه شير نسبتاً کهنسال را تجربهاي خوشايند در شرايط فعلي بازار خودرو کشورمان توصيف کرد.
هزينههاي تيونينگ
با توجه به اوضاع و احوال اين روزهاي واردات و نرخ ارز، اعلام عدد و رقم دقيق براي خريد و نصب قطعات تيونينگ به هيچ عنوان راحت نيست، اما با يک تخمين کلي ميتوان گفت که براي تيونينگ يک پژو 206 با قطعات مذکور بايد بودجهاي حداقل 10 ميليون توماني را کنار بگذاريد، مسلماً در صورت تمايل به نصب آپشنها و تيونينگ ظاهري (استفاده از رينگ و تاير اسپرت، گلگيرهاي RC و ...) اين رقم به راحتي تا مرز 20 ميليون تومان نيز افزايش خواهد يافت، بنابراين در مجموع شايد تيونينگ چنين خودرويي چندان هم اقتصادي تمام نشود اما ميتوان گفت که در شرايط فعلي که کمتر خودرو جذابي در بازه قيمتي زير 200 ميليون تومان عرضه ميشود، سوار شدن بر يک پژو توانمند و چابک براي علاقمندان از توجيه خاص خود برخودار است.
بازار