«افسانه شجاعان»؛ سفری ‌فانتزی به چین کهن

جام جم/ پس از نمايش موفقيت‌آميز تعدادي از مجموعه‌هاي درام تاريخي کره، حالا نوبت ماجراجويي‌هاي چيني‌هاست که تماشاگران تلويزيوني در ايران را سرگرم کنند. «افسانه شجاعان» که اين روزها از شبکه‌ نمايش پخش مي‌شود يکي از درام‌هاي موفق تلويزيون چيني است که داستان هيجان‌انگيز خود را به زبان اکشن، ماجراجويانه و فانتزي تعريف مي‌کند. اين محصول سال 2001 چين، در عين حال از يکي از رسم‌هاي سنتي و محبوب مردم چين هم بهره گرفته است. منظور ورزش کاراته و هنرهاي رزمي است که مردم جهان، چيني‌ها را به واسطه آن مي‌شناسند و به نوعي هويت آنها به حساب مي‌آيد. معمولا وقتي صحبت از هنرهاي رزمي مي‌شود، تماشاگران بلافاصله نام بازيگران مطرحي مثل جت لي يا جکي چان را به خاطر مي‌آورند. اما افسانه شجاعان بازيگران ديگري دارد و هنرنمايي‌هاي رزمي آنان دست‌کمي از شيرين‌کاري‌ها و حرکات محيرالعقول اين بازيگران رزمي کار ندارد. شبکه دولتي CCTV تهيه‌کننده اصلي اين اکشن فانتزي رزمي است و آن را در 40 اپيزود تهيه کرده است. شکل و شمايل مجموعه‌هاي چيني از نظر نوع ساخت، بيشتر شبيه مجموعه‌هاي کره‌اي است تا آمريکايي‌ و اروپايي. به همين دليل‌ شامل چند فصل نمي‌شوند و از ابتداي کار‌مشخص است که در چند قسمت تهيه و توليد خواهند شد. کشور چين ادبياتي قوي دارد و بسياري از محصولات تلويزيوني و سينمايي اين کشور، براي فيلمنامه‌هاي خود سراغ اين منبع غني مي‌روند. در عين حال، افسانه‌هاي سنتي هم محبوبيت زيادي در بين مردم عادي دارند. فيلمنامه افسانه شجاعان هم داستان خود را وامدار يک کتاب پرخواننده به همين نام اثر لوئيس چا مي‌داند. اين نويسنده و مقاله‌نويس که اکنون 91 سال دارد، در کار نگارش فيلمنامه مجموعه با هوآنگ جيان زونگ همکاري کرد. هوآنگ جيان زونگ در عين حال کارگردان مجموعه هم هست. او اين درام اکشن را با همکاري يوآن بين کارگرداني کرد. لي يا پنگ و ژو کوئينگ دو بازيگر اصلي افسانه شجاعان هستند. تهيه‌کنندگان مجموعه در سال 2005 آن را به صورت يک DVD چهار قسمتي در آمريکا وارد يا منتشر کردند. داستان مجموعه در دوران حکومت خانواده سونگ اتفاق مي‌افتد. يک خانواده مغولي پسربچه‌اي به نام هان را بزرگ مي‌کنند. اين پسربچه‌‌ بعدها به يکي از قهرمانان ملي و افسانه‌اي چين تبديل مي‌شود و به او لقب شمشيرزن را مي‌دهند. در قسمت‌هاي مختلف مجموعه، اتفاقات متعدد و متفاوتي براي شخصيت اصلي داستان رخ مي‌دهد که او را وارد يکسري ماجراجويي مي‌کند و به صورت طبيعي، او از هنرهاي خود در زمينه دفاع شخصي استفاده کرده و به مصاف آدم‌هاي بد قصه مي‌رود. منتقدان هنري آسيايي عقيده دارند مجموعه افسانه شجاعان تا حد زيادي تحت تاثير فيلم سينمايي «شمشيرزن» ساخته شده است. اين محصول مشترک هنگ‌کنگ و تايوان در سال 1990 توليد و در زمان نمايش عمومي،‌ با استقبال بالاي تماشاگران روبه‌رو شد. کينگ هو و سيوتونگ چينگ کارگردانان اين فيلم پرفروش بودند. فيلمنامه شمشيرزن هم براساس داستان کتاب لوئيس چا ساخته شد، اما تهيه‌کنندگان مجموعه الهام گرفتن از اين فيلم سينمايي را رد کردند و از افسانه شجاعان به عنوان يک کار اصيل و غيراقتباسي اسم بردند. به گفته اهل فن،‌ اگر اين مجموعه در حال حاضر (و در شرايط متفاوت اجتماعي و سياسي معاصر چين) ساخته مي‌شد، با تفاوت‌هاي بسيار زيادي روبه‌رو و همراه بود. کشور چين از سال 2001 (که اين مجموعه توليد شد) تا به حال، تغييرات اساسي و عمده‌اي کرده است و اين تغييرات شگرف، تاثير مستقيم خود را روي محصولات دو صنعت تلويزيون و سينماي کشور گذاشته است. هوآنگ جيان ژونگ کارگردان مجموعه در گفت‌وگويي اعلام کرد اگر دوباره آن را مي‌ساخت، عناصر و عواملي را در آن داخل مي‌کرد که سال 2001 ممنوع بود و برنامه‌سازان تلويزيوني اجازه يا امکان ورود به آن را نداشتند. واقعيت اين است که اداره سانسور چين در سال‌هاي اخير و همزمان با باز شدن درهاي کشور به جهان خارج و غرب، سختگيري‌هاي خود روي محصولات فرهنگي و هنري را کم کرده است. لي ياپنگ بازيگر اصلي افسانه شجاعان که در حال حاضر 43 سال سن دارد، کار بازيگري را با حضور در مجموعه‌هاي تلويزيوني شبکه CCTV شروع کرد. جالب است که او در ابتداي کار همزمان در دو مجموعه ظاهر شد و نکته جالب‌تر اين که هر دوي آنها، اقتباسي تصويري از داستان‌هاي لوئيس چا بودند. افسانه شجاعان اولين کار تلويزيوني اين بازيگر به حساب مي‌آيد. مجموعه ديگر او «افسانه قهرمانان کوندور» در سال 2003 روي آنتن رفت. لي ياپنگ در کنار بازيگري، حضور فعالي در فعاليت‌هاي انسان‌دوستانه و اجتماعي دارد. به همين دليل، رسانه‌هاي گروهي چين هميشه توجه ويژه‌اي به او داشته‌اند. وي در سال 2006 به کمک همسر بازيگرش فاي وونگ، بنياد فرشته‌هاي خندان را راه‌اندازي کرد. اين بنياد خيريه به کار براي کودکان بيمار اختصاص دارد. بيماري فرزند خود اين بازيگر، يکي از دلايل اصلي راه‌اندازي اين بنياد بوده است. لي ياپنگ در سال 2010 اعلام بازنشستگي کرد و پس از آن در مجموعه تلويزيوني تازه‌‌اي ظاهر نشد. وي در سال‌هاي فعاليت هنري خود، فقط در شش مجموعه تلويزيوني بازي کرد که آخرين آنها سال 2005 ساخته شد. او سال 2010 فيلم رومانتيک «لحظه ابدي» را بازي کرد و همزمان با اکران عمومي آن، رسما از دنياي بازيگري خداحافظي کرد.