هنرمندانی که سینما را با حوزه هنری شروع کردند

سوره سينما/ تعدادي از فيلمسازان شاخص اين روزهاي سينماي ايران سال‌هاي جواني‌شان را در حوزه هنري گذرانده‌اند. بي شک در طول دهه هاي گذشته نظام هاي سياسي و حاکمان آنها به مقوله فرهنگ بعنوان يکي از نفوذپذيرترين و انسان سازترين عوامل در جهت تکامل حيات بشري توجه داشته اند و پايگاه هايي را براي تربيت و رشد و توليد فرهنگ بوجود آورده اند. نظام جمهوري اسلامي ايران نيز پس از تثبيت خود در پي انقلاب اسلامي ۱۳۵۷ با هدف گسترش انديشه هاي اسلامي و پايداري ارزش ها دست به اقداماتي فرهنگي و ايجاد پايگاه هايي براي پيشبرد مقاصد ارزشي خود کرد. در همين راستا در همان اوايل انقلاب اسلامي بود که کانون نهضت فرهنگ اسلامي بوجود آمد و پس از چند ماه به حوزه انديشه و هنر اسلامي تغيير نام داد و در اوايل دهه شصت با هدف حمايت از توليدات فرهنگي در زمينه هاي ادبي ، سينمايي و همچنين پرورش نيروهاي خلاق و متخصص به سازمان تبليغات اسلامي پيوست. در ميان فعاليت هاي بيشماري که در حدود سه دهه فعاليت حوزه هنري به چشم مي خورد ، تحرکات سازنده در زمينه هنر سينما است که در بخش ها و سطوح مختلف توليد و سينما داري و … سهم عمده اي را به خود اختصاص داده است. اين گزارش قصد دارد در مروري برگزيده به فعاليت هاي مهم حوزه هنري در سه دهه گذشته بپردازد که اين تقسيم بندي براساس توليدات مهم ، فيلمسازان ،تهيه کنندگان و بازيگراني که در اين آثار نقش داشته اند ، صورت مي گيرد. در بخش ابتدايي اين گزارش قصد داريم به کارگرداناني که در دهه ابتدايي حضور حوزه هنري در عرصه فرهنگ فعاليت هاي چشمگيري داشته اند بپردازيم. مجيد مجيدي شايد يکي از شناخته شده ترين سينماگراني که فعاليت هاي قابل توجهي با حوزه هنري داشته ، مجيد مجيدي است که او هم پس از گذران روزهاي جواني در عرصه بازيگري تئاتر ، راه را براي ورود به سينما هموار کرد و به نقش آفريني در فيلم هاي مختلفي پرداخت. نکته جالب در دوران بازيگري مجيدي اين است که از ۱۰ فيلم سينمايي که او در آنها به نقش آفريني پرداخته است ، ۹ اثر محصول حوزه هنري بوده و تنها يکي از اين فيلم ها خارج از حوزه هنري تهيه و توليد شده است. مجيدي در فيلمهاي سينمايي «توجيه» ، « استعاذه» ، «دو چشم بي سو» ، «بايکوت» ، «تير باران» ، « شنا در زمستان» ، «در جستجوي قهرمان» ، «قاصد» و «مرگ ديگري» به ايفاي نقش پرداخته که مي توان از او بعنوان يکي از ستاره هاي سينمايي که مسير خود را از حوزه هنري آغاز کرد و شناخته شد ، نام برد.مجيدي در ادامه فعاليت خود و پس از ساخت چند فيلم مستند و کوتاه در سال ۱۳۷۰با حمايت حوزه هنري و با ساخت فيلم سينمايي «بدوک» گامي جدي در عرصه فيلمسازي برداشت و علاوه بر درخشش در دوره دهم جشنواره بين المللي فيلم فجر و استقبال منتقدان ، در عرصه بين المللي نيز حضوري چشمگير داشت. اين اثر باعث تداوم کارگرداني اين هنرمند شد که در ادامه به موفقيت هاي بزرگتري دست يافت ،تا جايي که علاوه بر دريافت ۴ سيمرغ بلورين کارگرداني از جشنواره فيلم فجر براي فيلم هاي «باران» ، «بچه هاي آسمان» ، «بيد مجنون» و «آواز گنجشک ها » در جشنواره هاي مختلف خارجي نظير کن و برلين نيز درخشيد و اولين کارگرداني بود که نامزد دريافت جايزه اسکار شده بود. سير صعودي مجيدي در عرصه سينما و تثبيت جايگاه او در اين هنر بر کسي پوشيده نيست. او اکنون فيلم سينمايي « محمد (ص) » را ساخته که با برخورداري از عواملي حرفه اي و مراحل توليد عظيم ، از بزرگترين پروژه هاي ديني در تاريخ سينماي ما محسوب مي شود. محمد کاسبي محمد کاسبي يکي از شناخته شده ترين هنرمندان تئاتر ، سينما و تلويزيون است که همکاري بسياري با حوزه هنري داشته است. او فارغ التحصيل بازيگري و کارگرداني سينما و تئاتر از دانشکده هنرهاي دراماتيک است. وي فعاليت هنري را با تئاتر آغاز کرد. از ديگر فعاليت هاي جنبي او ميتوان به مسئول واحد نمايش هاي راديو، بنيانگذاري مرکز هنرهاي نمايشي وزارت ارشاد ، عضويت در شوراهاي فيلمنامه حوزه هنري، عضويت در شوراهاي بازبيني فيلم و نوار ويدئويي وزارت ارشاد، عضويت در گروه تخصصي نمايش شوراي انقلاب فرهنگي، عضويت گروه تخصصي نمايش فرهنگستان هنر، مسئوليت واحد تئاتر حوزه هنري، مسئوليت امور شهرستان هاي حوزه هنري اشاره کرد.علاو بر اين همکاري ها در سمت هاي اجرايي که در حوزه تئاتر و فيلمنامه بوده است او در کنار ايفاي نقش در محصولات بسياري از حوزه هنري ، با حمايت اين سازمان فيلم هاي «قاصد» و «خواب در زمستان» را نيز کارگرداني کرد.کاسبي که در بيش از ۲۵ فيلم سينمايي به ايفاي نقش پرداخته است ، در آثاري چون «حمله به اچ۳ » ، «بدوک» ، «بحران» ، «بايکوت» ، «زنگها » ، «استعاذه» «دو چشم بي سو» ، «توبه نصوح» و «مرگ ديگري» که از محصولات حوزه هنري است ، حضورهاي درخشاني داشته است. فرج الله سلحشور فرج الله سلحشور از آغازين روزهاي فعاليت حوزه هنري کار خود را به عنوان بازيگر آغاز کرد. او در فيلم هايي چون «توبه نصوح » مخملباف ، «گورکن» به کارگرداني محمدرضا هنرمند و فيلم سينمايي «ايوب پيامبر» که نخستين فيلم او در مقام کارگردان هم بود ايفاي نقش کرد و در آثار ديگري نيز که از محصولات حوزه هنري نبود به بازيگري پرداخت. اما اينجا آغاز ورود سلحشور به دنياي کارگرداني و در واقع قطع رابطه او با حوزه هنري بود. قطع ارتباط به اين معنا که ديگر آثاري را براي حوزه هنري در سينما نساخت و در اصل راه تلويزيون را پيش گرفت و در سال ۱۳۷۶ با ساخت سريال «اصحاب کهف» خود را در ميان مخاطبان تلويزيون مطرح کرد. سلحشور اين راه را ادامه داد و باز هم در مسير سريال سازي خود اين بار پروژه اي بزرگتر را براساس زندگي يوسف پيامبر ساخت که يکي از پرهزينه ترين آثار قرآني و ديني در صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران محسوب مي شود. سلحشور در سالهاي اخير نيز با تکيه بر همان تفکرات ديني و ارزشي خود با دوري از سينما يکي از منتقدان سرسخت شرايط فعلي هنر هفتم است و خود مشغول تحقيق و نگارش فيلمنامه اي براساس زندگي حضرت موسي (ع) است که قرار است در قالب حدود بيش از ۷۰ قسمت از سيماي جمهوري اسلامي پخش شود. محمدرضا هنرمند محمدرضا هنرمند که فعاليت کارگرداني خود را از حوزه هنري آغاز کرد و پا به عرصه فيلمسازي گذاشت ، در رشته مهندسي الکترونيک مخابرات تحصيل کرده و سابقه فعاليت در حوزه کارگرداني نمايش را داشته است.هنرمند که با بازي در فيلم « روز فرشته » بهروز افخمي بازيگري در سينما را هم تجربه کرده است ، سال ۱۳۶۱ با کارگرداني فيلم سينمايي «مرگ ديگري» وارد عرصه سينما شد و همکاري خود با حوزه هنري را در آثار ديگري چون «زنگها » ، «ردپايي بر شن» ، «ديدار» و «مرد عوضي ادامه داد ،اما او نيز آرام آرام به سمت مخاطبان انبوه تلويزيون رفت با ساخت چند مجموعه تلويزيوني در بين مخاطبان بيشتر شناخته شد.مجموعه هاي «زير تيغ» و «آشپزباشي» از توليدات پرطرفداري بودند که به کارگرداني او در سيماي جمهوري اسلامي پخش شد. هنرمند در سال هاي اخير فعاليتي در زمينه کارگرداني نداشته است. شهريار بحراني شهريار بحراني نيز يکي ديگر از کارگرداناني است که آثار قابل توجهي را در سينماي ايران به جا گذاشته و ۳ فيلم از کارنامه هنري او با حمايت حوزه هنري ساخته شده است.او فارغ التحصيل انيميشن از مدرسه سينمايي لندن است و کار خود را با گروه تلويزيوني سپاه آغاز کرد و پس از مدتي فعاليت در سينما و ساخت اولين فيلمش با عنوان «پرچمدار» ، در سال ۱۳۶۵ دومين اثر خود را بنام «گذرگاه» و سومين فيلمش با نام «هراس» را در سال ۱۳۶۶ با حمايت حوزه هنري ساخت و پس از فيلم سينمايي «آب را گل نکنيد» در سال ۱۳۶۸ دوباره با همکاري حوزه هنري در سال ۱۳۷۳ فيلم معروف کارنامه کاري خود يعني «حمله به اچ ۳» را ساخت که با استقبال مخاطبان روبرو شد و بعنوان يکي از فيلمهاي دفاع مقدس و جنگي در ميان اهالي سينما شناخته شد. بحراني در سال‌هاي اخير با فيلم هاي سينمايي «مريم مقدس» و «ملک سليمان» در راستاي تفکرات ديني خود بيشتر در ميان مخاطبان شناخته شد.