پرشين پرشيا/ آبغوره اي که چاشني سالاد شيرازي است و آبليموي ريخته شده در خورش قورمه سبزي و کرفس و آب نارنجي که براي طعم دار کردن به انواع گوشت کبابي اضافه مي شود، همگي از چاشني هاي پرمصرفي هستند که در کنار سرکه در آشپزي ايراني کاربرد دارند...
اين طعم دهنده هاي ترش هريک داراي خاصيتي هستند که بنابر ترکيب هاي موجود در آنها مي توانند با هم تفاوت داشته باشند. «پوستر سلامت» اين هفته نگاهي دارد به خواص همين ۴ چاشني.نارنج در گروه مرکبات جاي مي گيرد و تا حدودي داراي ويتامين C است. به اين دليل مصرف آب آن همراه غذاهاي گوشتي جذب آهن موجود در گوشت را افزايش خواهد داد. بنابراين کساني که کم خوني دارند يا در معرض کمبود آهن هستند، بهتر است همراه غذايشان آب نارنج مصرف کنند.
نکته ديگر درباره آب نارنج، خاصيت کاهندگي قند خون است. از اين رو به بيماران ديابتي توصيه مي شود اين چاشني را همراه سالاد سبزيجات تازه و غذايشان ميل کنند.
يکي از چاشني هايي که به خوش طعم شدن سالاد، به خصوص سالاد شيرازي کمک مي کند، آبغوره است. اين مايع ترش به دليل طعم ويژه اي که دارد در صورتي که به غذا يا سالاد اضافه شود، نياز به مصرف نمک را کاهش مي دهد به تحريک اشتها کمک مي کند و همچنين پايين آورنده چربي خون است. در ضمن يک ضدعفوني کننده محسوب مي شود و مصرف آن هنگام گلودرد اثرات مثبتي را به همراه دارد.
● آب نارنج؛ ضدديابت
آب ليموترش از منابع عالي ويتامين C محسوب مي شود و البته خوردن آن با انواع غذاهاي دريايي مي تواند طعم بهتري را به آنها بدهد زيرا داراي اسانسي است که بوي نامطبوع انواع گوشت به خصوص ماهي را مي گيرد و در ضمن تحريک کننده اشتهاست. نکته ديگر اينکه آبليموي تازه جذب آهن را بالا مي برد و از شدت سرماخوردگي مي کاهد بنابراين مصرف اين چاشني در فصل سرما بسيار مفيد است. به علاوه در ميان چاشني ها، آبليمو به دليل پتاسيمي که دارد به تنظيم فشارخون کمک مي کند و مصرف مرتب آن به بيماران فشارخوني توصيه مي شود زيرا آنها مي توانند با افزودن اين چاشني نياز به مصرف نمک را نيز کاهش دهند.
● آبغوره؛ ضدچربي خون
سرکه مايع ترشي است که از اکسيدشدن اتانول در آب سيب، آب انگور و آب جو به دست مي آيد. ترشي اين مايع به وجود اسيداستيک برمي گردد که در نوع طبيعي آن اسيد تارتاريک هم موجود است. سرکه انواع بسيار دارد؛ سرکه مالت، سفيد، برنج و بالزاميک از رايج ترين آنهاست. از فوايد مصرف اين چاشني مي توان به کاهش چربي خون به خصوص کلسترول بد، از بين بردن باکتري هاي مضر دستگاه گوارش که باعث نفخ و اسهال مي شوند، رفع جرم دندان ها و بوي بد دهان و البته تحريک اشتها اشاره کرد. جالب است بدانيد که چيني ها در زمان شيوع بيماري سارس براي جلوگيري از پخش شدن ويروس ذات الريه، مصرف سرکه را به يکديگر توصيه کردند زيرا بررسي ها نشان داده بود اين چاشني داراي خاصيت ضدويروسي است. البته فراموش نکنيد همراه کردن اين چاشني با غذايي که در آن گوشت فراواني استفاده شده است، مي تواند به هضم راحت تر پروتئين گوشت کمک کند.
● آب ليمو؛ ضدفشارخون
● سرکه؛ ضدويروس
● يک نکته، يک يادآوري
به هيچ عنوان براي نگهداري چاشني هاي يادشده آنها را در ظروف پلاستيکي قرار ندهيد زيرا اسيد موجود در آنها باعث تجزيه ديواره پلاستيکي بطري مي شود و به اين ترتيب ترکيب هايي وارد مايع مي شوند که مصرفشان براي افراد سرطان زا خواهد بود.