مغز زنان کوچکتر است یا مغز مردان؟

نمناک/ برخي معتقدند که اندازه مغز زنان کوچکتر از مغز مردان است. اين باور درست است يا اشتباه؟ پاسخ علمي در زمينه تفاوت هاي مغز زن و مرد و موضوع مغز جنسيتي را بدانيد. صادق باشيد! اين روزها چند جوک در مورد دست فرمان خانم ها و ناتواني براي پارک کردن خودرو و حتي روحيه ها و عکس العمل هاي زنانه به دستتان رسيده و به چند تا از آنها از ته دل خنديده ايد؟! شايد براي دوستانتان هم ارسال کرده يا شايد از همه اين جوک هاي دلگير شده باشيد و حس بدي نسبت به کساني که اين جوک ها را منتشر مي کنند، پيدا کرده باشيد. به ندرت مي بينيم که جوک هايي هم در مورد نقطه ضعف ها و خلق و خوهاي مردان دست به دست شود؛ به نظر شما منشا اين جوک ها کجاست؟ آيا واقعا مغز خانم ها از مغز آقايان کوچک تر است؟ آيا مغز آقايان توانمندتر از مغز خانم هاست؟ اصلا مغز زنانه و مغز مردانه با هم تفاوت دارند؟ چرا من زنم و تو مرد؟! اساسي ترين تفاوتي که باعث شکل گيري جنس زن و مرد مي شود، تفاوت در کروموزوم هاي جنسي است؛ يعني همان کروموزوم هاي معروف XX خانم ها و XY آقايان و همين موضوع باعث تفاوت هاي ژنتيکي و تنوع ژن هاي روي اين کروموزوم ها مي شود. کروموزوم X نسبت به کروموزوم Y بزرگ تر و درشت تر است و تعداد ژن هاي بيشتري نسبت به Y روي آن قرار مي گيرد و همين موضوع باعث ايجاد تفاوت هاي جنسيتي در خانم ها و آقايان مي شود؛ يعني خانم ها با داشتن 2 کروموزوم X و آقايان با داشتن يک کروموزوم X و يک کروموزوم –Y که در مقايسه با کروموزوم X کوچک تر است- با هم تفاوت هاي اساسي دارند که از همان ابتداي شکل گيري نطفه ايجاد مي شوند. برخي از بيماري ها وابسته به جنس هستند به طوري که بروز برخي از بيماري ها مثل کوررنگي و هموفيلي در آقايان شايع تر از خانم هاست و بيماري هايي مثل ميگرن و ام اس بيشتر خانم ها را گرفتار مي کند تا آقايان را. هورمون هاي زنانه و مردانه موضوع ديگري که باعث متفاوت شدن جنس زن و مرد مي شود، هورمون ها هستند. البته اين تفاوت هاي هورموني هم ناشي از همان تفاوت در کدهاي ژنتيکي روي همان کروموزوم XY آقايان است که باعث ژن هورموني مردانه، اندام هاي تناسلي مردانه و همين طور ويژگي هاي مردانه، فتوتيپ و شکل مردانه مي شود و متقابلا کروموزوم هاي XX خانم ها هم مسئول بروز همه اين موارد در خانم هاست. پس هورمون ها، دومين عامل ايجاد تفاوت هاي جنسيتي است. بعد از آن نوبت به تفاوت هاي فيزيولوژيک است. مثلا همين که آقايان بدن و عضلات پرحجم تري نسبت به خانم ها دارند يا مثلا تفاوتي که در ميزان و حجم موهاي صورت آقايان و خانم ها وجود دارد، همين طور طول قد، دانسيته استخوان ها و... همگي موارد ديگري است که از لحاظ فيزيولوژيک در آقايان و خانم ها وجود دارد. خانم ها احساساتي و بي منطق هستند؟! مساله مهمي که ميان تفاوت هاي خانم ها و آقايان به چشم مي خورد، مربوط به مهارت هاي شناختي و هيجاني است؛ مثلا اينکه گفته مي شود خانم ها در چرخه عادت ماهانه خود، افسرده تر و زودرنج تر مي شوند، به دليل تغييرات استروژن است و باعث رفتارهاي هيجاني تر خانم ها در اين بازه هاي زماني مي شود، اما اين اتفاق فقط مخصوص خانم ها نيست و هورمون مردانه تستوسترون هم تحت تاثير عوامل مختلف، از تغذيه و خوراک گرفته تا...، کم و زياد مي شود و به همين دليل است که مردان گاهي صبور و گاهي پرخاشگر مي شوند يا زود از کوره در مي روند. البته همان طور که گفته شد، اين طور نيست که تمام رفتارهاي ما فقط تحت تاثير هورمون هايمان باشند؛ بخشي هايي در مغز وجوددارد که مشغول کنترل و تنظيم هورمون ها و رفتارهاي متعاقبشان هستند. مثلا وقتي فردي عصباني مي شود، فرياد مي زند يا وقتي ناراحت است، گريه مي کند اما اين عکس العمل ها هميشه به همين شکل است؟! مسلما نه! ما مي توانيم عصبانيت، ناراحتي و... را کنترل کنيم و با توجه به موقعيت هاي مختلف، عکس العمل هاي مناسبي از خود نشان دهيم. مغز خانم ها کوچک تر است؟ امروز ثابت شده تفاوت حجم واندازه مغز در زنان و مردان تحت تاثير حجم و توده بدني آنهاست بنابراين نمي توان گفت مغز خانم ها کوچک تر از آقايان است بلکه مغز هرکس به نوعي متناسب با جثه اوست! ضمن اينکه تعداد سلول هاي مغزي و ارتباط اين سلول هابا هم است که در مهارت هاي شناختي، حرکتي و... نقش زيادي دارد. همچنين تا امروز شواهد علمي موجود تفاوت هاي شناختي- ذهني چنداني در مغز زنان و مردان تاييد نکرده است و يکي از عوامل مهم در شکل گيري اين تفاوت ها، محيط پيرامون ماست. ضمن اينکه هنوز قسمت هاي زيادي از مغز ناشناخته هستند. به همين دليل است که هميشه در مورد اين مسائل و تفاوت هاي مغز مردان و زنان با احتياط صحبت مي شود چرا که هنوز شواهد مطلق و دقيقي پيدا نشده که نشان دهد درک آقايان بيشتر است يا خانم ها؟ يا سرعت پردازش مغز خانم ها بيشتر است يا آقايان؟ مغز جنسيتي جدا از مسائل ژنتيکي، بايد ببينيم آيا ساختار مغزي زن ها و مردها واقعا با هم متفاوت هستند يا نه؟ همان طور که انتظار مي رود، نتايج پژوهش هاي انجام شده نشان داده اند تفاوت هايي در بخش هايي از مغز زنان و مردان وجود دارد؛ از آنجا که مغز فرمانرواي بدن است و تمام اتفاق هايي که در بدن مي افتد، تحت امر مغز هستند، ارگان تناسلي زنانه و مردانه هم که با هم تفاوت دارند، تحت فرمان بخش هايي از مغز فعاليت دارند. اما مغز يک بخش واحد نيست بلکه از قسمت هاي متفاوتي تشکيل شده که هرکدام، سازماندهي و فرماندهي بخش يا بخش هايي از بدن را به عهده دارند و بنابر علوم نوروساينس يا علوم اعصاب امروزي، در مغز مدارهايي وجود دارد و ارتباطي که مدارها و نورون هاي مغزي با هم دارند، باعث ايجاد بسياري از ويژگي هاي زنانه و مردانه مي شود. مثلا آقايان توانايي جهت يابي بهتري دارند اما خانم ها حافظه کلامي و تصويري بسيار خوبي دارند و در مسائل تحليلي تواناتر از مردان هستند. آقايان کلي نگر هستند و به کليات هرچيز توجه دارند اما خانم ها هر موضوعي را با ريزترين جزئيات مي ئانند به خاطر بسپارند. خانم ها توجه بيار بهتري دارند و در تشخيص هيجان چهره نسبت به آقايان کمتر مي کنند، و اگر با دقت به اين تفاوت ها نگاه کنيم، متوجه مي شويم تمام اين موارد لازمه تکامل نوع بشر است و براي بقاي نسل بشر، تفاوت هايي در اساس ساختار فيزيکي و مغزي زن و مرد وجود دارد و هيچ کدام نشانه ضعف يک جنس و قدرت ديگري نيست! مثلا در بخشي از مغز غده کنترل کننده رفتارهاي جنسي وجود دارد که اين غده در آقايان بزرگ تر است و در خانم ها کوچک تر. به همين دليل است که تمايلات جنسي آقايان قوي تر از خانم هاست و اين موضوع کاملا با اساس ادامه بقاي نسل بشر همخواني دارد. از طرفي، بخشي در انتهاي نخاع وجود دارد که مسئوليت مربوط به ارگاسم را در هر 2 جنس آقايان و خانم ها به عهده دارد اما اين غده در آقايان بزرگ تر است. چرا که آقايان عضلات قوي تري براي اين کار نياز دارند و بهتر است نورون هاي بيشتري اين فعاليت را کنترل کنند، بنابراين تمام تفاوت هاي ساختاري مغز زنان و مردان ناشي از مسائل فيزيولوژيکي است که از جنس زن و مرد انتظار مي رود.