نگهداری از درختچه‌ «بن سای»

پارسه گرد/ اين گياه به‌طور معمول با عنوان نارون چيني شناخته شده است و داراي برگ‌هاي تخم‌مرغي و بيضوي دندانه‌دار است و يک گياه زينتي به‌شمار مي‌آيد. در مراحل اوليه‌ي‌ مراقبت از گياه بون­ساي، امري عادي است که با چيزي کمتر از ايده‌­آل‌­هاي‌تان در مورد اين گياه مواجه شويد. ماجرايي که معمولا اتفاق مي‌­افتد به اين صورت است که: شما درختچه­‌ي بن ساي را به‌عنوان هديه­‌ي سال نو يا هديه­‌ي تولد دريافت مي‌­کنيد. شما عاشق اين گياه هستيد و مي­‌خواهيد که به بهترين شيوه از آن مراقبت کنيد تا اين گياه به‌خوبي پرورش پيدا کند. اما علي‌رغم تلاش­‌هاي شما، اين گياه رو به زردي مي‌­رود و برگ‌­هاي آن شروع به ريزش مي­‌کنند و خيلي زود تنها چيزي که در گلدان باقي مي­‌ماند يک گياه مرده است. در اين مطلب، مقداري اطلاعات براي کمک به شما جهت جلوگيري از رويداد چنين ماجرايي، آورده شده است يا حداقل اين مطالب به شما کمک مي­‌کند تا در دومين تلاش خود، موفق­‌تر عمل کنيد. درخت شما از چه گونه­‌اي است؟ اولين چيزي که لازم است براي مراقب از درخت يا درختچه‌­اي که در گلدان داريد بدانيد اين است که اين گياه از چه گونه‌­اي است. گونه‌­هاي کمي وجود دارد که به‌عنوان هديه به افراد تازه­‌کار، فروخته مي­‌شود. اين گونه‌­ها شامل: سرو­ کوهي تپه‌­اي سبز يا Green Mound juniper: اين گونه با نام علمي (Juniperus procumbens ‘Nana’) به نام‌­هاي سرو کوهي خميده و سرو کوهي ژاپني نيز معروف است. اين گونه انتخاب خوبي براي تازه­‌کارها است. اين گونه تنها در بيرون از منزل رشد پيدا مي­‌کند. نارون چيني يا Chinese elm: اين گونه با نام علمي (Ulmus parvifolia) به نام­‌هاي زلکوواي چيني يا زلکووا نيز ناميده مي­‌شود. اين گونه انتخاب خوبي براي تازه­‌کارها است. گونه­‌ي زلکووا با گونه­ي ‘Zelkova serrata’ اشتباه گرفته مي‌­شود که اين گياه يک گونه­‌ي ديگر با مراقبت‌­هاي متفاوت ديگري است. اين گونه در بيرون از منزل رشد پيدا مي­‌کند. افراي ژاپني يا Japanese maple: اين گونه با نام علمي (Acer palmatum)، گياهي مناسب براي تازه­‌کارها است. اين گونه تنها در بيرون از منزل رشد پيدا مي­‌کند. گونه‌اي از روناسيان با نام serissa: اين گونه با نام علمي (Serissa foetida) به نام‌­هاي درخت هزار ستاره و رز برفي نيز معروف است. اين گياه انتخاب مناسبي براي افراد تازه­‌کار نيست اما اغلب به‌عنوان درخت مناسب براي اين افراد، فرخته مي­‌شود. اين گياه را در تابستان در خارج از منزل پرورش دهيد و در زمستان آن‌را از سرما دور نگه داريد. درخت انجير يا ficus: درختان فيکوس با نام­‌هاي علمي (Ficus benjamina, Ficus nerifolia, Ficus retusa )به نام­‌هاي انجير معابد يا انجير برگ بيدي هم معروف هستند. اين درخت انتخاب خوبي براي تازه­‌کارها است. اين گياه را در ماه­‌هاي گرم سال در خارج از منزل نگه‌داري کنيد و در زمستان آن‌را از سرما دور نگه داريد. اخطارهاي مهم تعدادي بايد و نبايد در مورد مراقبت از گياه بون­ساي وجود دارد که مي­‌تواند کمک بزرگي به شما در جهت زنده نگه داشتن اين گياه با ارزش کند: پرورش بن­ساي را در داخل خانه شروع نکنيد بله مي‌­دانم که گياه جديد شما بر روي طاقچه­‌ي آشپزخانه و يا بر روي ميز جلوي مبلمان خيلي زيبا به‌نظر خواهد رسيد اما بون­ساي يک درخت است و درختان گياهاني هستند که در خارج از منزل رشد مي­‌کنند. به غير از گونه­‌هاي serissa و ficus، بقيه­‌ي گونه‌­ها را تا جايي‌که امکان دارد خارج از منزل نگه‌د‌اري کنيد. چند گونه­‌ي ديگر از گياه بن­ساي نيز وجود دارد که مي­‌توانند شرايط پرورش در داخل خانه را تحمل کنند اما حقيقتا هيچ کدام از آن‌ها در داخل خانه رشد و پيشرفت نمي­‌کنند و نسبت به محيط بيرون بيشتر دچار آفت و بيماري خواهند شد و اغلب به آساني از بين خواهند رفت. را بعد از گذراندن چند سال مطالعه و تمرين پرورش در خارج از منزل، مي­‌توانيد گياهان بون­ساي آپارتماني را در داخل خانه نگه‌داري کنيد. گياه بن­ساي را بيش از حد آبياري نکنيد آبياري بيش از حد، بيشتر از ديگر فاکتورها موجب مرگ گياه بن­ساي مي‌شود. بايد اجازه داده شود تا خاک در بين دفعات آبياري کمي خشک شود. قانون کلي به اين صورت است که اجازه دهيد تا نيمي از خاک گلدان خشک شود و سپس آبياري دوباره را انجام دهيد. زماني‌که گياه را آبياري مي­کنيد، آب را در دو يا سه مرتبه و در همه­‌ي قسمت­‌هاي خاک بريزيد تا خاک کاملا غرق در آب شود. سنگ‌ريزه­‌هاي چسبناک را از روي سطح خاک برداريد بيشتر گياهان بون­ساي در هنگام فروش در محلي غير از محيط پرورشي مخصوص به خود هستند و خاک آن‌ها داراي يک لايه­‌ي سخت از سنگ‌ريزه­‌هاي چسبناک است. اين سنگريزه‌­ها را هرچه زودتر از روي خاک برداريد! اين لايه از دسترسي آب به خاک جلوگيري خواهد کرد و موجب مرگ درختچه خواهد شد. شما مي‌­توانيد گلدان بون­ساي را به مدت 30 دقيقه در آب غوطه‌­ور کنيد و سپس با استفاده از دست يا انبردست لايه­‌ي نرم­‌شده­‌ي سنگ‌ريزه­‌ها را از خاک جدا کنيد. گياهان بن­ساي که همراه با اين سنگ‌ريزه­‌هاي چسبناک فروخته مي­‌شوند اغلب داري سلامت و کيفيت کمي هستند و به‌دليل آن‌که بيشتر اين گياهان داراي ريشه‌هاي کوتاه يا بدون ريشه هستند، ممکن است در هر حال از بين بروند. در فصل زمستان گياه بون­ساي را در خارج از منزل قرار دهيد از آن‌جايي‌که درختچه بن­ساي يک گياه گرم‌سيري است، در فصل سرما نياز به خواب زمستاني دارد. درختان برگ­ريز مانند افرا و نارون، برگ­‌هاي خود را از دست مي‌­دهند و ممکن است مانند يک گياه مرده به نظر برسند اما اگر به‌خوبي از آن‌ها مراقبت شود، در فصل بهار شروع به جوانه زني برگ­‌هاي زيبا و جديد مي‌­کنند. درختاني که ميوه‌­هاي مخروطي دارند مانند درخت کاج و سرو کوهي هم نياز به خواب زمستاني دارند. تصور نکنيد که بايد گياه بون­ساي را در زمستان به داخل خانه منتقل کنيد و در صورت عدم اين کار، گياه از بين خواهد رفت. تنها کاري که بايد بکنيد اين است که از گياه در برابر سرماي کمتر از 6- درجه سانتي‌­گراد، گرما و بادهاي خشک، محافظت کنيد. مطالبي را که در بالا در مورد هر گونه نوشته شده است را مطالعه کنيد تا بدانيد که براي مراقبت از هر گونه در فصل زمستان چه بايد بکنيد. گياهان گرم‌سيري نياز مبرم دارند که در برابر دماي کمتر از 10 تا 15 درجه سانتي‌گراد، از آن‌ها مراقبت شود. ممکن است شما نياز داشته باشيد که يک مکان مخصوص به‌منظور ايجاد دما و رطوبت مناسب براي گياه‌­تان در طول فصل سرما در داخل خانه ايجاد کنيد. کود‌­ دهي را تنها در فصل رشد انجام دهيد گياه بن­ساي نيز مانند همه­‌ي گياهان براي سالم ماندن نياز به کود­دهي دارد. کار کود­دهي را تنها در فصل رشد گياه (غير از فصل زمستان و اواخر پاييز)، انجام دهيد. زمان مناسب براي کود­دهي از اواخر بهار تا اوايل پاييز است. انواع متفاوتي از کود­ها و روش هاي مختلفي براي کود ­دهي وجود دارد اما رژيم پايه‌­اي که مي­‌تواند براي گياهان متعادل استفاده شود (به دستورالعمل مقادير روي جعبه دقت کنيد) مقدار يک بار در ماه در طول فصل‌­هاي گرم است. دقت کنيد که کوددهي بيش از حد موجب مرگ بون­ساي خواهد شد. گياه بن­ساي بعدي را از محل مخصوص پرورش اين گياه تهيه کنيد و نه از يک کيوسک و يا دست‌فروش‌­هاي کنار جاده‌­اي! گياه بون­ساي خود را تنها از کسي خريداري کنيد که ماه بعد و سال بعد نيز در همان مکان باشد و همچنين کسي که بتواند در مورد شرايط نگه‌داري گياه اطلاعاتي در اختيار شما قرار دهد و لوازم مورد نياز گياه را نيز در فروشگاه خود داشته باشد. ميزان سلامت و کيفيت درختچه‌­هايي که از اين فروشگاه‌­ها خريداري مي‌­شود معمولا بسيار بهتر از گياهاني است که از کيوسک­‌ها و دست‌فروش ­ها خريداري مي­‌شود. با کانال تلگرامي آخرين خبر همراه شويد telegram.me/akharinkhabar