با رفتار پرخاشگرانه کودکم چه کنم؟

بيتوته/ اين يک موضوع نگران کننده براي هر پدر و مادري است که کودکش رفتار پرخاشگرانه از خود نشان مي‌دهد. اما بقيه به شما اطمينان مي‌دهند که تنها نيستيد. پرخاشگري در کودکان کوچک، رايج‌تر از آني است که فکر مي‌کنيد و برخي اقدامات ساده ولي استوار و ثابت وجود دارند که مي‌توانيد انجام دهيد تا آن را کنترل کنيد. رفتار پرخاشگرانه در کودکان از کودک نوپا گرفته تا کودک سيزده ساله، حالا کاملاً پيش پا افتاده و معمولي شده است. امروزه شگفت انگيز نيست که کودکي را ببينيد براي چيز ساده‌اي مثلاً دوست نداشتن رنگ ظرف غذاي خود، اوقات تلخي بکند. کج خلقي‌هايي از قبيل من آن را همين حالا مي‌خواهم دليل اصلي شرمندگي هر پدر و مادري در مکان‌هاي عمومي است. يک تصور ناراحت کننده مي‌دهد، مگر نه؟ علاوه بر کج خلقي، موجي از رفتار تند نيز در کودکان کوچک وجود دارد که به دعواهاي فيزيکي متوسل مي‌شوند و به خراشيدن و گاز گرفتن ديگران منتهي مي‌شود. اين نوع رفتار به همتايان، خواهران و يا برادران آنها محدود نيست و مي‌تواند معطوف به بزرگ‌ترها نظير والدين، آشنايان و معلمان نيز بشود. چه چيزي موجب رفتار پرخاشگرانه در کودکان مي‌شود؟ آيا والدين تصور مي‌کنند آن مرحله‌اي است که خودش به اوج رسيده است؟ يا جزئي از ويژگي شخصيتي است که کودک‌شان دارد؟ بياييد برخي پاسخ‌ها را بيابيم. شناسايي کودک پرخاشگر : کودکان پرخاشگر به نظر مي‌رسد اکثر اوقات برخي از ويژگي‌هاي زير را از خود نشان مي‌دهند : - قلدري بر همتايان خود با تهديدهاي کلامي و يا فيزيکي - ايجاد نفاق در کلاس با بحث و جدل خود - به راحتي تحريک و برانگيخته شدن براي ستيز به ويژه وقتي کارها بر وفق مرادشان نيست - دشوار بودن ايجاد و يا حفظ روابط دوستانه - خرد کردن چيزها و يا پرتاب کردن آنها به سمت کسي به هنگام عصبانيت - کودکان بزرگ‌تر مي‌توانند شايعات بدخواهانه‌اي را در مورد کسي که دوست ندارند، بپرانند. پرخاشگري از کجا ناشي مي‌شود؟ مجزا کردن منشأ رفتار پرخاشگرانه ممکن است کمي دشوار باشد. معمولاً مشاهده شده است که آن ترکيبي از فاکتورهاي مختلف است که عبارتند از : • تأثيرات ژنتيکي • مسئله‌هاي استرس زاي حل نشده • دشواري سازگاري با تغيير (تغيير در مدرسه و يا محل اقامت در حال تغيير) • عدم حضور الگوهاي رفتاري غير پرخاشگر براي ديدن و الگو گرفتن • وجود پدر و مادر افراطي؛(يا بسيار سخت و کنترل کننده يا بسيار با مدارا و آسان گير و بخشنده) • کشمکش و برخورد درون خانواده • صرف زمان در خانه و يا بيرون با افرادي که ويژگي‌ها و صفات پرخاشگرانه از خود نشان مي‌دهند درمان پرخاشگري کودک براي درمان پرخاشگري کودک ابتدا بايد علت رفتار پرخاشگرانه کودک را بيابيد گام‌هاي موثر براي مقابله با پرخاشگري : قبل از اين که وارد اين بخش شويد، به خاطر داشته باشيد که تحت کنترل نگه داشتن رفتار پرخاشگرانه، نيازمند کار سخت مداوم از طريق تقويت مثبت است. هم چنين هزاران هزار صبر و شکيبايي، هنر و فضيلت مفيدي است که بايد داشته باشيد. علت را دريابيد : اولين و نخستين گام اين است که شناسايي کنيد پرخاشگري از کجا مي‌آيد. کودکان در رفتار مقلدانه، عالي هستند بنابراين دليل بايد در نزديکي کودک باشد. آيا او در حال تماشاي سريال‌هاي تلويزيوني مهاجمانه و متجاوزانه است؟ آيا او شاهد دعواهاي بسيار زيادي درون خانواده است؟ آيا دوستان او بسيار پرخاشگر و سلطه جو هستند؟ شناسايي و تشخيص دليل، باعث خواهد شد که به اين موضوع خاتمه دهيد و شما را قادر مي‌سازد که به مسير درست برويد. به تنبيهات فيزيکي خاتمه دهيد : وقتي شما کودک خود را به طور فيزيکي تنبيه مي‌کنيد ممکن است وضعيت را آرام کنيد و فرو بنشانيد اما همه‌ي اينها موقتي خواهند بود. چون کودک شما آن را به صورت تاوان رفتار اشتباه خود مي‌بيند. دفعه‌ي بعد وقتي او مي‌بيند کسي برخلاف ميلش عمل مي‌کند، همان نوع تنبيهي را که تجربه کرده است بر او نيز اعمال خواهد کرد. بنابراين در حقيقت شما زنجيره‌اي از رفتار منفي را با تنبيه کردن فرزند خود به روش اشتباه، ايجاد مي‌کنيد. به آنها بگوييد که اشتباه هستند : معمولاً کودک، مجهز به اين نيست که رفتار خوب را از رفتار بد، تمييز و تشخيص دهد و اين موضوع بر عهده‌ي والدين است که تفاوت بين اين دو را مشخص و بيان کنند. دفعه‌ي بعد وقتي کودک شما در حق کسي ظلمي کرد به او توضيح دهيد که چقدر دريافت عصبانيت و تهديد براي آن فرد، آسيب رسان است. آنها را تشويق کنيد که خود را در موقعيت قرباني قرار دهند و همدلي کنند. به آنها توضيح دهيد که چگونه اين رفتار ويژه مي‌تواند باعث انزوا و تنها ماندن آنها بشود و سرانجام آنها را منفور، بدنام و غير محبوب سازد. کارهاي اشتباه را فوراً اصلاح کنيد : با ظهور کمترين نشانه‌ي پرخاشگري از جانب کودک خود، وارد عمل شويد. اگر او در حال تلاش براي گرفتن اسباب بازي کسي ديگر است، مداخله کنيد و از او بخواهيد که به طور مودبانه آن را درخواست کند قبل از اين که بسيار پرخاشگر شود. اگر ديديد که کودک‌تان در حال زدن و يا گاز گرفتن کسي ديگر است فوراً او را دور کنيد و به او کمي فرصت دهيد تا با شما خونسرد شود. اين زماني است که رفتار نادرست و اشتباه را هم توضيح مي‌دهيد و بر عذر خواهي کردن تأکيد مي‌کنيد. ممکن است کودک در ابتدا هدف عذر خواهي نداشته باشد اما مطمئناً به مرور زمان خطاهاي روش خود را درک خواهد کرد. درمان پرخاشگري، مي‌توان با شرکت در بازي‌هاي فراوان و فعاليت‌هاي يادگيرانه، به طور صحيح مهار کرد به خاطر داشته باشيد که به رفتار خوب تشويقش کنيد و به آن جايزه بدهيد : تقويت مثبت، فوايد خودش را دارد. با جايزه دادن به رفتار خوب، بر روي آنها سرمايه گذاري کنيد. همان طور که کودک شما به سرزنش فوري اگر کار زشتي را انجام داد، نياز دارد پس فوراً بايد براي خوبي خود نيز مورد تشويق قرار گيرد. با انجام اين کار، يقيناً و حتماً کودک خود را وادار خواهيد کرد که بداند اعمال مهربانانه هميشه مورد تشويق قرار خواهند گرفت و بدون توجه باقي نخواهد ماند. انرژي کودک خود را به طور صحيح هدايت کنيد و بامحبت، صبور و فهيم باشيد : پرخاشگري را که از نااميدي و تنهايي سرچشمه مي‌گيرد، مي‌توان با شرکت در بازي‌هاي فراوان و فعاليت‌هاي يادگيرانه، به طور صحيح مهار کرد. بگذاريد کودک‌تان با دويدن در اطراف، بازي در بيرون و حتي در داخل خانه، ذخيره‌ي وسيع انرژي خود را بسوزاند که اين کار استعداد ذهني او را تحريک خواهد کرد. او را با همسالان خود همراه کنيد و هم چنين اعضاي ديگر خانواده را نيز در بازي شرکت دهيد تا پيوند و محبت خود را افزايش دهيد. مراقب فعاليت‌هاي کودک خود باشيد : بر آنچه که کودک‌تان در تلويزيون و اينترنت تماشا مي‌کند، نظارت داشته باشيد و اقدامات موثري را براي ممانعت او، از تماشاي چيزهاي نامناسب انجام دهيد. حتي برنامه‌هاي کودک، اين روزها با محتواي غير قابل قبولي پر شده‌اند. هم چنين مراقب دوستان کودک خود نيز براي هر نشانه‌ي بدرفتاري که کودک‌تان مي‌تواند تقليد کند، باشيد. هر وقت لازم شد کمک بگيريد : ممکن است قبل از اين که متوجه شويد، پرخاشگري از کنترل خارج شود. اگر احساس کرديد که براي مقابله با آن مجهز نيستيد، پس در گرفتن کمک از فرد مورد اعتماد شک نکنيد؛ اين شخص مي‌تواند فردي از دوستان و خانواده‌ي شما باشد. علاوه بر اين مي‌توانيد از پزشک اطفال نيز کمک بگيريد. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد