فوت و فن/ بر خلاف تصوري که ما داريم آب و صابون گاهي ميتواند براي گياهان مفيد هم باشد. اما بايد از ترکيبات موجود در صابوني که استفاده ميکنيد آگاه باشيد تا مواد مضري براي گياه نداشته باشد.
از ترکيب آب و صابون ميتوان براي از بين بردن آفات خاصي استفاده کرد البته بايد آن را به خوبي با آب رقيق کنيد تا به گياهانتان آسيب نرسد. اگر از آب استفاده شده در کارهاي خانه (شستشوي لباس، ظرف، سبزيجات و غيره) براي آبياري گياهانتان استفاده ميکنيد بايد اين را به يا داشته باشيد که اين آب با قسمتهاي خوراکي گياهانتان برخورد نداشته باشد. هميشه قبل از اينکه گياهانتان را با اين گونه آبها آبياري کنيد، ابتدا تعداد کمي از گياهان را با مقدار اندکي از اين آب آبياري کنيد تا ببينيد آيا به مواد شيميايي درون آن حساس هستند يا خير و سپس تمام گياهان را آبياري کنيد.
انواع آب و صابون
ترکيبات موجود در آب و صابون بسته به صابوني که از آن استفاده ميکنيد متفاوت هستند. استفاده از صابونهاي حشره کش بر روي گياهان ايمنترين راه براي مبارزه با حشرات موذي روي آنها است چرا که اين صابونها مخصوصا براي کشتن حشرات طراحي شده اند و کمترين آسيب را به گياهان ميزنند. صابونهاي مايعي که براي شستشوي دست از آنها استفاده ميکنيم يا مايعهاي ظرفشويي که معمولا سديم زيادي دارند ميتوانند بسيار موثر باشند و بهتر از همه اينکه ارزان هستند. ريسک استفاده از اين صابونها موادي هستند که به آنها اضافه شده اند. موادي مانند عطرها، رنگها و مرطوب کننده ممکن است براي گياهان خاصي مضر باشند و به جاي اينکه به گياهان کمک کنند و آفات آنها را از بين ببرند، خود آنها را بکشند. قبل از اينکه از اين صابونها استفاده کنيد مقدار کمي از اين صابونها را بر روي تعداد اندکي از گياهانتان امتحان کنيد، چند روز صبر کنيد و اگر مشکلي براي گياه پيش نيامد ميتوانيد با خيال راحت آنها را در باغبانيتان بکار ببريد.
خصوصيات حشره کشي
آب و صابون براي از بين بردن حشراتي با بدن نرم مناسب است، حشراتي مانند کنههاي عنکبوتي، شتهها، سفيد بالک، پسيل و سفيدکهاي آرد آلود. حشرات بزرگ و حشراتي که پوسته سخت دارند، مثلا لارو سوسکها و لارو پروانهها تحت تاثير اثرات آب و صابون قرار نميگيرند؛ پس براي از بين بردن آنها از اين حقه استفاده نکنيد. صابون باعث از هم گسيختن سلولهاي بدن حشره ميشود و ممکن است ساختار مومي روي بدن آنها را هم از بين ببرد که باعث ميشود آب بدنشان از دست برود و از اين طريق بميرند. آب و صابون تنها در صورتي حشرات را ميکشد که مستقيما روي بدن آنها بريزد پس مطمئن شويد آب و صابون را بر روي سطح زيرين برگها هم ميريزيد چرا که حشرات اکثر در اين قسمت پنهان ميشوند. سم پاشي با آب و صابون را هر ۴ تا ۷ روز يک بار تکرار کنيد تا حشرات جديدي که سراغ گياهتان ميآيند يا نوزادان حشراتي که تازه از تخم درآمده اند هم از اين سم بينصيب نمانند!
ميتوانيد آب و صابون را درون بطري اسپري بريزيد و آن را روي برگها و ساختار گياه اسپري کنيد. البته بهتر است بعد از چند ساعت شاخسار گياه را با آب بشوييد تا مواد صابوني که روي برگها و سطح روزنههاي گياه را پوشانده اند از روي آن پاک شوند و گياه بتواند تنفس کند.
اين را هم در نظر داشته باشيد که بهتر است سم پاشي گياه با اين محلول را به بعد از ظهر يا شب موکول کنيد تا با تابش نور خورشيد به قطرات سم روي برگهاي گياه، اين قطرات مانند ذره بين عمل نکنند و سطح برگ را نسوزانند.
آب پس ماند خانه
ميتوانيد از آب پس ماند خانه که در طي حمام کردن، شستن دست، شستن ظرف و شستن لباس جمع شده است براي آبياري باغچهتان استفاده کنيد، البته بايد نکاتي را هم رعايت کنيد. بعضي مواقع آبهاي پس ماند خانه حاوي باکتري هستند، پس اين آب را براي بيش از ۲۴ ساعت نگه نداريد و مواظب باشيد تا با قسمتهاي خوراکي گياهان و سبزيجات در تماس قرار نگيرد. از آب پس ماند براي آبياري گياهان گلداني استفاده نکنيد چرا که اين گياهان خاک کافي براي تجزيه مواد مضر موجود در اين آب ندارند. تنها از آب باقي مانده از شستن لباسها براي آبياري گياهان درون خانه استفاده کنيد البته اگر ماده شويندهتان مايع بوده است. مايعهاي شست و شوي لباس سديم کمي دارند و بوره ندارند. بعد از ريختن اين آب پس ماند در گلدان گياهان، خاک را در آن قسمت برگردانيد چرا که اگر براي مدتي اين آب را بر يک قسمت از خاک بريزيد خاک را بسيار قليايي ميکند.
دوز توصيه شده
براي اکثر گياهان مايعي با غلظت ۲ تا ۳ درصد صابون موثر است. ۵ قاشق چايخوري صابون (صابون مايع، مايع ظرفشويي و …) را در ۴ ليتر آب مخلوط کنيد تا سمي به غلظت ۲ درصد ماده موثره به دست آوريد. ۸ قاشق چايخوري صابون را در ۴ ليتر آب بريزيد تا سم با ۳ درصد ماده موثره درست کنيد.
در ابتدا سم پاشي را با سم ۲ درصد و بر روي گياهان کمي آزمايش کنيد تا مشخص شود تاثيرات و آسيبهايي که بر گياه دارد چيست. سپس اگر حشرات نمردند و آسيبي بر گياه مشاهده نکرديد از سم ۳ درصد استفاده کنيد.
گياهان ارزشمند
برخي از گياهان آنقدر حساس و ظريف هستند که حتي با صابونهاي مخصوص حشره کش هم آسيب ميبينند چه برسد به صابونهاي خانگي. اين شامل گياهان نخود شيرين، گوجه فرنگي، زالزالک و برخي درختان ميوه مانند نخل، گيلاس و آلبالو ميشود. به هيچ وجه از آب و صابون بر روي اين گياهان استفاده نکنيد و سعي کنيد آفات آنها را به سموم شيميايي يا سموم ارگانيک ديگر از بين ببريد.
بازار