نمناک/ فيروزه سنگي با ارزش و گرانبهاست که در رنگ هاي فيروزه اي با تن هاي رنگي متفاوت آبي روشن ، آبي تيره ، سبز روشن و سبز تيره وجود دارد . سنگ فيروزه از نوع سنگ آذرين است که در نواحي آتشفشاني و در نزديکي سطح زمين يافت مي شود. فيروزه سنگي با سختي 5.5 الي 6 است ، اين سنگ در صورتي که کاملا خشک گردد استحکام بيشتري مي يابد.
سنگ هاي فيروزه موجود در عمق زمين به دليل توليد اسيد آب زيرزميني نرم مي شوند بنابراين کيفيت لازم و ارزش جواهر کمتري دارند ، بهترين نوع فيروزه، در نزديکي سطح زمين وجود دارد. سنگ فيروزه انواع مختلفي دارد که در اين بخش از دنياي مد نمناک به معرفي آنها مي پردازيم و روش تشخيص فيروزه اصل را از ديگر نمونه آن برايتان توضيح مي دهيم.
فيروزه اصل را چگونه بشناسيم؟
اين سنگ که در ايران به اسم فيروزه شناخته مي شود در زبان انگليسي Turquoise (تورکويز - سنگ ترک) نام دارد که دليل اين نامگذاري مي تواند اين باشد که:
1. در گذشته زماني که هنوز معدن هاي فيروزه در اروپا و آمريکا کشف نشده بود ، تمامي ارتباطات تجاري اروپاييان با ايران در زمينه سنگ قيمتي از طريق کشور ترکيه صورت مي گرفت و بازرگانان ترک از ايرانيان سنگ هاي قيمتي مي خريدند و به اروپاييان مي فروختند به همين دليل فيروزه را که سنگي نا آشنا براي آنها بوده و از ترکيه وارد مي شده سنگ ترکي مي ناميدند.
2.برخي ديگر معتقدند ريشه اين اسم برگرفته از اسم فرانسوي اين سنگ است که براي توصيف سنگ بکار مي بردند. در فرانسه اين اسم Pierre Turquin به معني سنگ آبي پر رنگ مي باشد که به تدريج به تورکويز در لهجه انگلسي تغيير نموده است.
انواع فيروزه چيست؟
بر مبناي سه ويژگي مي توان سنگ فيروزه را دسته بندي نمود . اين سه ويژگي عبارتند از :
براساس رنگ:
فيروزه طيف رنگي بسيار گسترده اي دارد . اين سنگ در رنگ هاي آبي تيره ، آبي کمرنگ تا سبز پررنگ وجود دارد. هر چه آبي تيره در فيروزه به رنگ سبز غالب تر باشد، ارزش فيروزه بيشتر است.
براساس معدن:
در همه نقاط دنيا فيروزه استخراج مي شود اما فيروزه ايران، فيروزه تبت، فيروزه آمريکا، فيروزه مصر مهم ترين معادن فيروزه در سراسر جهان هستند . مهم ترين معادن فيروزه درايران در نيشابور، دامغان و کرمان قرار دارند اما فيروزه نيشابور با ارزش ترين فيروزه دنيا از نظر تجاري مي باشد .
فيروزه کرمان و دامغان نسبت به فيروزه نيشابور و فيروزه تبت يا آمريکا از کيفيت پايين تر و ارزش کمتري برخوردارند . متاسفانه روش غيراصولي استخراج فيروزه از معادن نيشابور سبب شده رگه هاي فيروزه نيشابور تا 5 سال آينده نا پديد گردند.
بر اساس شکل ظاهري:
در سومين که در کشور هاي عربي مرسوم است، فيروزه به دو نوع عجمي و شجري تقسيم مي شود.برخي از فيروزه ها داراي رگه هايي هستند ولي برخي ديگر کاملا صاف و يکدست آبي هستند که روي سطح آن ها هيچ رگه و شکستگي وجود ندارد ، عربها به اين نوع فيروزه ها فيروزه عجمي مي گويند.
فيروزه عجمي
فيروزه عجمي که تنها در ايران يافت مي شود در بين عرب ها محوبيت زيادي دارد اما براي ايراني ها و ديگر کشورها فيروزه هاي رگه دار يا صاف فرقي ندارد و از فيروزه هاي رگه دار که در بازار به آن عنکبوتي يا اسپايدر نيز مي گويند ، استقبال مي شود . آنچه براي خريداران فيروزه بسيار پر اهميت است رنگ فيروزه مي باشد . اگر فيروزه داراي رگه هاي طلايي باشد قيمت بيشتري خواهد داشت.
چطور از اصل بودن فيروزه مطمئن شويم؟
تشخيص فيروزه کار بسيار سختي حتي براي افراد حرفه اي است مي باشد . متاسفانه دربرخي موارد در بازار فيروزه کرمان يا دامغان را به جاي فيروزه نيشابوربا قيمت گزاف مي فروشند. پس هنگام خريد فيروزه حتما از فروشنده شناسنامه اصلي بودن و نيشابوري بودن درخواست کنيد.
در پاسخ به سوالات شما از دنياي مد نمناک با موضوع " چطور فيروزه اصل را بشناسيم " بايد بگوييم که رنگ سنگ فيروزه اصل به دليل وجود مس در آن به رنگ آبي، کروم يا واناديوم به رنگ سبز و آهن در آن به رنگ زرد، در دامنه اي از آبي کم رنگ تا آبي مايل به سبز و همچنين تا سبز مايل به زرد قرار مي گيرد. رنگ فيروزه اصل معمولا کمي مات است.
فيروزه هاي نيشابور ماتريس ندارند و رنگ آنها آبي يکدست است. فيروزۀ مرغوب رنگ آبي آسماني دارد . سنگ فيروزه اصل نيشابورداراي نقاط و رگه هاي سياهي در پشت نگين است .
براي تشخيص فيروز اصل از نوع تقلبي آن سنگ خريداري شده را مدت زمان کوتاهي در مقابل آفتاب قرار دهيد. اگر رنگ آن اندکي تغيير کرد، اين نشان دهنده تقلبي بودن رنگ سنگ فيروزه است.
سنگ فيروزه قلابي از پلاستيکهاي فشرده تشکيل شده که به آن رنگ آبي زده اند. براي تشخيص فيروزه اصل، يک سوزن را روي فيروزه بکشيد. اگر خطي عميق روي فيروزه افتاد؛ فيروزه شما قلابي است. سنگ فيروزه اصل نه تنها دچار خط نميشود، با استفاده از آن ميتوان روي شيشه خراش ايجاد کرد.
فيروزه ايراني و غير ايراني
فيروزه هاي آمريکايي در ايران کم هستند . فيروزه تبت نيز رنگ روشن تر و سطح صاف تري نسبت به فيروزه ايراني دارند . رگه هاي روي فيروزه تبتي حالت نازک و مويي دارد و اين نوع فيروزه به صورت تکه هاي ريز استخراج مي شود که براي استفاده روي رکاب انگشتر چندين سنگ را به صورت کوبيده استفاده مي کنند.
فيروزه ايراني زمخت تر از فيروزه تبتي است و رگه هاي روي آن به صورت ترک هاي درشت و تيره هستند . فيروزه هاي ايراني درشت استخراج مي گردند و در مينا کاري ازفيروزه هاي ريز ايراني استفاده مي شود.
چگونه از انگشتر فيروزه مراقبت کنيم ؟
ايجاد خراش ، آب داغ، مواد شيميايي و شوينده هاي خانگي مهم ترين خطرات براي سنگ فيروزه محسوب مي شوند . براي نگهداري از سنگ فيروزه بهتر است موارد زير را رعايت کنيد:
فيروزه نبايد با کرم، روغن و ادکن تماس داشته باشد زيرا سبب تغيير رنگ آن خواهد شد.
انگشتر نگين فيروزه خود را هنگام کار با مايع دستشويي از دست خود بيرون آوريد . همچنين اين سنگ نبايد با آب کلردار تماس يابد.
از تماس مواد چربي و سنگ فيروزه اجتناب نماييد.
بازار