برخورد و رفتار مناسب با زن یا شوهر معتاد

حامي هنر زندگي

بروزرسانی 1399/12/06 - 16:11

برخورد و رفتار مناسب با زن یا شوهر معتاد

حامي هنر زندگي/ با همسر معتاد (زن يا شوهر) چگونه بايد رفتار کرد؟ اگر با وجود اعتياد به همسرتان علاقه داريد و تصميم گرفته‌ايد که با او زندگي کنيد، با رعايت برخي نکات مي‌توانيد هم از آسيب ديدن خود و فرزندانتان پيشگيري کنيد و هم انگيزه ترک را در همسرتان بالا ببريد. درست است که پاک شدن و تغيير فرد معتاد به انگيزه و خواست خودش بستگي دارد اما نقش خانواده نيز بسيار کليدي است. برخوردهاي نامناسب مي‌تواند اعتياد فرد را تشديد نمايد. با آگاهي از نحوه برخورد با همسر معتاد، مي‌توانيد به او کمک کنيد تا فرايند ترک را با سهولت بيشتري پشت سر بگذارد. در ادامه اين مقاله توضيحاتي درباره رفتار با همسر معتاد ارائه کرده‌ايم.
چگونگي ارتباط با همسر (زن يا شوهر) معتاد؟
براي آنکه بتوانيد با کسي که معتاد است يک زندگي را ادامه دهيد، نيازمند کسب اطلاعات و مهارت‌هايي در اين زمينه هستيد. براي ارتباط برقرار کردن با همسرتان در دوران اعتياد نکات زير را در نظر بگيريد:

1- ارتباط با همسر معتاد | قاطع باشيد اما سرزنش نکنيد
قطعا رفتار همسرتان شما را آزار داده است. صرف پول زياد براي تهيه مواد، وقت نگذاشتن براي خانواده و يا رفتار غير طبيعي بعد از مصرف شما را عصباني مي‌کند. اما سرزنش و تحقير او براي اشتباهاتي که انجام داده و آسيب‌هايي که به وجود آورده، مي‌تواند اين تخريب را بيشتر کند. همسرتان بعد از سرزنش و تحقير شما احساس گناه کرده و خشمگين مي‌شود. او عصبانيت و احساس گناه را تنها با مواد جبران مي‌کند (چون قبلا هم ياد گرفته با اين روش خود را آرام کند.)

پس نه تنها براي ترک انگيزه پيدا نمي‌کند بلکه مصرفش را بيشتر ادامه مي‌دهد. به جاي سرزنش و توهين، صادقانه و به طور قاطع به او بگوييد که از رفتارش ناراحت مي‌شويد. در عين حال به او يادآوري کنيد که مشکلش را درک مي‌کنيد و حاضريد براي حل اين مشکل به کمک کنيد. به اين ترتيب به او نشان مي‌دهيد که با اعتياد همسرتان مشکل داريد نه با خود او.

2- ارتباط با همسر معتاد | کنترل و مچ‌گيري نکنيد
حق داريد که نگران مصرف مواد او باشيد. با رفت و آمد پنهاني و رفتار مشکوکش نگراني شما بيشتر مي‌شود. اما کنترل شما حس مچ‌گيري و بي‌اعتمادي به او مي‌دهد. در اين موارد نه تنها کنترل شما به او کمکي نمي‌کند بلکه باعث مي‌شود که پنهان کاري بيشتري انجام دهد. به او ابراز علاقه کرده و يادآوري کنيد که دوست داشتن‌تان به اعتياد او ربطي ندارد. اگر کنار شما احساس امنيت داشته باشد، بيشتر از کمکتان استفاده مي‌کند. اما زماني که شما را در جبهۀ مقابل خود ببيند، حتي اگر حرف‌هايتان براي او مفيد باشد به آن‌ها گوش نخواهد داد.

3- ارتباط با همسر معتاد | موقع نشئگي با او صحبت نکنيد
هنگامي که همسرتان نشئه است و تازه مواد مصرف کرده هرگز با او صحبت نکنيد، چرا که اين صحبت نه تنها هيچ تاثيري روي او نمي‌گذارد، بلکه احتمال دارد شما را با خطر مواجه کند. برخي مواد مانند مواد محرک و توهم زا فرد را در حالت غير طبيعي قرار مي‌دهند و باعث مي‌شوند که او در آن حالت متوجه اطرافش نباشد و براساس توهمات و هذيان‌هاي خود عمل کند؛ در اين شرايط بايد از خودتان مراقبت کنيد. پس صبر کنيد به حالت عادي برگردد و در موقعيت مناسب انتظارات خود را به طور قاطع به او بگوييد.

4- مراقب حمايت ناسالم خود از او باشيد!
برخي مواقع شما از روي دلسوزي طوري از همسر معتادتان حمايت مي‌کنيد که او با عواقب رفتارش مواجه نمي‌شود. اين که اجازه دهيد نتيجه ناگوار رفتارش را ببيند سخت است اما به او کمک مي‌کند تا براي ترک انگيزه بگيرد. مثلا اگر نمي‌تواند هزينه خودش را تامين کند و از شما پول مي‌گيرد و فکر مي‌کنيد بهتر از آن است که از کسي قرض بگيرد يا به کار خلاف رو بياورد، در واقع او رابه صورت ناسالم حمايت مي‌کنيد. يا مثلا اگر در برابر سوال اقوام و آشنايان براي آبروداري رفتارش را بپوشانيد نيز همين اتفاق مي‌افتد (البته منظور اين نيست که براي همه بيماري اعتياد او را توضيح دهيد، تنها کافي است مسئوليت بيماري او را نپذيريد) او به عنوان فردي بالغ، مسئول رفتار خودش است و بايد نتيجه رفتارش را بپذيرد.
او کودکي نيست که شما مسئوليت او را به عهده بگيريد. اگر اين رفتار را ادامه دهيد او هم انتظارش از شما بالا مي‌رود و از تصميم گرفتن براي ترک خودداري مي‌کند. در اين شرايط براي مديريت شرايط حتما به يک روانشناس متخصص در حوزه اعتياد مراجعه نماييد. روانشناس به شما کمک خواهد کرد تا بتوانيد بدون آنکه موجب سرخوردگي همسرتان شويد او را با مسئوليت‌هايش آشنا کنيد.

5- همسر معتاد | قواعد محکم داشته باشيد
همسر شما با وجود بيماري اعتياد عضو بالغ خانواده است و بايد به قواعد خانه پايبند باشد. در گوشزد کردن وظايف و مسئوليتش از سرزنش استفاده نکنيد اما قاطعانه بايستيد و از موضع خود کوتاه نياييد. صرف کردن مقدار معيني از درآمدش براي خانواده، مصرف نکردن مواد در خانه و راه ندادن دوستانش به خانه مي‌تواند از قواعدي باشد که وجودشان جلوي آسيب خانواده را مي‌گيرد. با رعايت اين موارد همسرتان نتيجه اعتيادش را بيشتر لمس مي‌کند.

6- او هم عضو خانواده است
با وجود بيماري اعتياد، همسرتان هم عضوي از خانواده است. پس شما با اين که مسئوليت رفتارهايش را به عهده نمي‌گيريد، بايد او را به عنوان عضو خانواده بپذيريد. او حق دارد مانند ديگر اعضا در خانه حضور داشته باشد، در کنار سفره با شما غذا بخورد، از فضاي خانه استفاده کند و براي گرفتن تصميمات خانوادگي نظرش پرسيده شود. طرد فرد معتاد و ناديده گرفتن رفتارش به ادامه اعتياد او منجر مي‌شود. در واقع افرادي که درگير اعتياد هستند نسبت به طرد شدن حساسيت بالايي دارند به همين خاطر در مواجهه با اين رفتار بيش از پيش در لاک اعتياد فرو مي‌روند.

7- از خودتان در مقابل اعتياد همسرتان محافظت کنيد
همان طور که همسر شما در برابر رفتار خودش مسئول است شما نيز در برابر سلامتي جسمي و رواني خود مسئول هستيد. با وجود آسيب‌هايي که اعتياد همسر معتادتان مي‌تواند براي خانواده داشته باشد، شما نمي‌توانيد نقش قرباني داشته و او را مسئول آسيب خود بدانيد. پس شما هم بايد از خودتان مراقبت کنيد و خود را از آسيب در اين محيط محافظت نماييد. رسيدگي به نيازهاي اوليه خود مانند تفريح و صميميت با دوستان و خانواده را فراموش نکنيد. براي سلامت روان خودتان هم به روان‌شناس مراجعه نماييد و خودتان را وقف درمان بيماري اعتياد همسرتان نکنيد. شما زماني مي‌توانيد در ترک اعتياد به همسرتان کمک کنيد که خود از روحيه سالمي برخوردار باشيد.
تا کي به ارتباط با همسر معتاد ادامه دهيم؟
اين که تا چه زماني در کنار همسر معتادتان زندگي کنيد به ظرفيت‌هاي رواني خودتان بستگي دارد. اما به طور کل تا زماني که مصرف مواد و عوارض آن، همسرتان را در شرايطي قرار نداده که به شما آسيبي بزند و رفتارش تا حد غيرقابل تحملي غيرطبيعي نشده، مي‌توانيد به ادامه ارتباط فکر کنيد. اگر همسر شما به دليل مصرف مواد دچار مشکلات روان‌شناختي شديد مانند پرخاشگري، افسردگي و حالات توهم و هذيان است، ديگر نمي‌توان با ارتباط موثر او را تحت تاثير قرار داد. پس در اين شرايط آماده باشيد تا از اورژانس پزشکي، اورژانس اجتماعي (123) و يا حتي پليس کمک بگيريد.

اقدامات حرفه‌اي براي درمان زن يا شوهر معتاد
علاوه بر راهکارهاي خانگي براي مديريت رابطه خود با همسر معتاد بايد به فکر راهي براي درمان او باشيد. به اين منظور لازم است اطلاعات خود را در زمنيه اعتياد افزايش دهيد. مشورت با متخصصان، مطالعه کتاب‌هاي خودياري که براي خانواده معتادان نوشته شده، عضويت در گروه‌هاي خودياري و استفاده از تجربه افراد مشابه مي‌تواند به شما کمک کند. در ادامه به دو اقدام مهم در اين زمينه اشاره کرده‌ايم:

1. عضو گروه خودياري خانواده معتادان شويد
در کنار گروه‌هايي که از معتادان بهبوديافته تشکيل شده و به يکديگر براي ترک مواد کمک مي‌کنند، گروه‌هايي تشکيل شده ازخانواده‌هايشان نيز وجود دارد. اين گروه‌ها که نارانون (NAR-ANON ) نام دارد شامل اعضاي خانواده معتادان مي‌شود. در اين گروه‌ها چه در حالتي که همسرتان مشغول مصرف است و چه زماني که در دوره بهبودي به سر مي‌برد، مي‌توانيد از تجربه ديگران استفاده کنيد. مشاوره ترک اعتياد فردي نيز به خانواده و فرد معتاد ياري مي رساند.

2. براي درمان قطعي زن يا شوهر معتاد خود به متخصص مراجعه کنيد
روانشناسان و متخصصان درمان اعتياد اين روزها بيشتر به خانواده‌ درماني و شروع مداخله از سوي اعضاي خانواده فرد معتاد اهميت مي‌دهند. با مراجعه به روانشناس مي‌توانيد نحوه رفتار صحيح با زن يا شوهر معتادتان را بياموزيد و به درمان آسيب‌هايي که خودتان از بيماري او متحمل شديد، بپردازيد. همچنين از ساير متخصصان سلامت نظير پزشکان و متخصصان تغذيه کمک بگيريد تا از نظر جسماني نيز به همسرتان کمک کنند. داشتن سبک زندگي سالم به ترک اعتياد همسرتان کمک زيادي خواهد کرد. براي مثال داشتن تغذيه مناسب و ورزش منظم از جمله راه هاي بسيار مفيد براي باقي ماندن در ترک محسوب مي‌شود