نمناک/ آداب خواستگاري از لحظه ي تنظيم قرار بين خانواده ي دختر و پسر تا زماني بدرقه ميهمانان در زمان پايان اولين جلسه خواستگاري بايد درست و مودبانه انجام شود. هردو طرف بايد بدانند که چه رفتاري از سوي آنها مناسب است.
بعد از آشنايي اوليه دختر و پسر زمان برگزاري مراسم خواستگاري است . خانواده ها بر اساس آداب و رسوم خانوادگي اين مراسم را برگزار مي کنند ولي در مجموع نکاتي براي برگزاري هرچه بهتر آشنايي خانواده ها در اين مجلس پيشنهاد مي شود . يکي از دلايلي که ازدواج جوانان را ناپايدار مي کند، انتخاب همسر به صورت فردي است. معمولاً هنگامي که ازدواج ها با حضور و موافقت خانواده ها صورت مي گيرند، از پايداري بيشتري برخوردار مي شوند.
آداب خواستگاري رفتن با خانواده
زمان خواستگاري از قبل تعيين شود
خانواده پسر بايد قبل از حضور در خانه دختر، زمان و ساعت خواستگاري را با خانواده دختر هماهنگ کنند. تا خانواده دختر بتوانند شرايط خواستگاري و خانه را براي حضور خواستگاران مهيا کنند؛ ولي اگر بدون هماهنگي وارد خانه دختر شوند، شايد خانواده دختر و وضعيت خانه به طوري باشد که پذيرش مهمان ها کمي به تاخير بيانجامد و باعث سوء تفاهم و حس بي احترامي به خانواده پسر دست بدهد که اصلا خوشايند نيست. زمان خواستگاري بعد از ظهر( 7-4 بعد از ظهر) و يا ساعات اوليه شب باشد؛ زيرا در اين موقع از روز معمولا تمام اعضاء خانواده و افراد تاثيرگذار دختر و پسر در خانه حضور داشته و مي توانند در خواستگاري شرکت کنند.
فوايد شناخت در خواستگاري جمعي
در شناخت جمعي چون افراد زيادي در شناسايي نقش دارند، شناخت دقيق تر انجام مي شود. در اين نوع شناخت، فرد از جوانب گوناگون مورد سنجش قرار مي گيرد و هرکس از زاويه خاصي به وي مي نگرد. بنابراين، علاوه بر بررسي کلّيت وجود فرد، به جنبه هاي ويژه او نيز توجه مي شود که درنتيجه انتخاب بهتري صورت مي گيرد؛ زيرا هدف همه حاضران شناخت طرف مقابل است. در انتخاب جمعي، زماني که افراد مجرب پس از ارزيابي خود فرد مقابل را تأييد مي کنند، اميد به استحکام زندگي زوجين بيشتر مي شود تا هنگامي که فقط يک فرد به انتخاب فردي ديگر مي پردازد.
شناخت جمعي، اطمينان خاصي را براي فرد به ارمغان مي آورد. وقتي که چند نفر بر خوب بودن فردي صحّه مي گذارند، دختر يا پسر با اتکا به شناختي که از ناحيه ديگران به دست مي آورند، از آرامش رواني بيشتري برخوردار مي شوند؛ به اين ترتيب هر يک از آنها به هنگام گزينش همسر، قوت قلب بيشتري دارند. اين در حالي است که در انتخاب فردي، که توسط خود دختر يا پسر صورت مي گيرد، مدام نگران هستند که مبادا طرف مقابل از شايستگي هاي لازم برخوردار نباشد؛ زيرا در اين صورت آنها خود را به دليل انتخاب نامناسب، مستحق سرزنش و شماتت مي بينند و آرامش رواني خويش را از دست مي دهند.
از ديگر فوايد شناخت جمعي، کاهش ترديد در انتخاب است. تجربه نشان مي دهد هنگامي که شخص به تنهايي مبادرت به انتخاب همسر مي کند، سخت دچار ترديد در گزينش همسر مي شود، زيرا نگران است که مبادا به ميزان کافي از شناخت نرسيده باشد. اما وقتي که در کنار شناخت خود، شناخت ديگران را نيز ملاک قرار دهيد از ترديدها کاسته و باعث مي شود زودتر به انتخاب صحيح برسيد. شناخت جمعي، مانع تأخير بي مورد در ازدواج مي شود و از درگيري هاي شخص با خودش مي کاهد و او را کمتر دچار کشش هاي دروني مي کند.
چرا خواستگاري پسر از دختر؟
در جامعه ما رسم بر اين است که خانواده پسر به خواستگاري دختر بروند. خواستگاري پسر از دختر، امري عرفي است که از فطرت مرد و زن نشئت مي گيرد؛ زيرا مرد خواهان است و زن خوانده؛ مرد طالب است و زن مطلوب؛ فطرت مرد طلب و نياز است و فطرت زن جلوه وناز.
خواستگاري مرد به دليل بالا بودن ارزش، حيثيت، لطافت و ظرافت زن است. گوهر را در موزه نگهداري مي کنند و اين خواستاران هستند که براي ديدن آن موجود ارزشمند به سراغش مي روند. بنابراين کاملاً خلاف فطرت، احترام و شخصيت زن است که به دنبال مرد برود. براي مرد قابل تحمل است که از خانمي خواستگاري کند و آن خانم بهانه بياورد، نازکند، شرط بگذارد و نهايتاً جواب منفي بدهد. اما براي زن قابل تحمل نيست که مردي را به همسري خود دعوت کند و احياناً جواب رد بشنود و سراغ مرد ديگري برود؛ زيرا زن مي خواهد الهه عشق، معشوق و مورد پرستش باشد و از قلب مرد سر در آورد تا بر سراسر وجود او حکومت کند.
تجربه ها نشان مي دهد اکثر دختراني که از پسران خواستگاري کرده اند، پس ازازدواج با نارضايتي، اختلاف با خانواده همسر و شکست روبه رو شده اند. مطالب ذکرشده، واقعيت هاي اجتماع بشر است. به عقيده ويليام جيمز، فيلسوف و روانشناس معروف آمريکايي، حيا وخودداري ظريفانه زن، غريزي نيست. بلکه دختران درطول تاريخ دريافته اند که اين مسئله اختصاص به جنس بشر ندارد. همواره اين مأموريت به جنس نر داده شده است که خود را دل باخته و نيازمند به جنس مخالف نشان بدهد. شايد بتوان گفت خواستگاري از جنس ماده درميان انسان ها نه غريزي است و نه آموخته تاريخ، بلکه فطري است. به اين معنا که جذب و انجذاب ميان آدميان برخواسته ازعواطف عالي انساني است و نه صرفاً تمايلات جسمي وجنسي.
اما متأسفانه امروزه نهضت فمينيسم و متعصبان به جنس زن، به بهانه برابرسازي حقوق زن و مرد اين موجود ظريف و رۆيايي را که بهشت مي تواند زير پاي او باشد از عرش به فرش آورده و شخصيت انساني و الهي او را لکه دارکرده است.
نکاتي درمورد پوشش و آداب خواستگاري
پوشش مناسب خواستگاري
لباس افراد نشان دهنده شخصيت، طرز تفکر و فرهنگ آنان است. ناديده گرفتن اين اصل از سوي دختر و پسر مي تواند صدمات جبران ناپذيري را براي آنان به همراه داشته باشد. بنابراين، بر دختر، پسر و خانواده هر دو آنها لازم است لباسي مناسب از لحاظ رنگ و مدل، ارزشهاي ديني و جامعه، بدون پز و چشم و هم چشمي انتخاب کنند.
برخي گمان ميکنند لباس روز خواستگاري بايد همان گونه باشد که هميشه مي پوشند، برخي ديگر عقيده دارند بايد از لباسهاي مجلسي شيک با آرايش هاي تند استفاده کنند. بايد دانست اين گونه پوشش ها مناسب مراسم خواستگاري نيست. بهتر است در جلسه خواستگاري، لباس متناسب آن جلسه را پوشيد. زيرا ديدن دختر و پسر در لباس مناسب خواستگاري تأثير عميقي بر هر دو و خانواده هايشان دارد.
آراستگي در خواستگاري
آراستگي ظاهري تأثير به سزايي در فرد مقابل دارد. به همين علت دخترها در جلسه خواستگاري نسبت به آرايش سر و صورت خود بسيار مقيد هستند. اما اگر اين آراستگي به قصد پنهان کردن عيب خود باشد، به نوعي نشان دهنده عدم صداقت است. هر چند اين پنهان کاري عبور از مرحله اول ازدوج را تسريع مي بخشد، اما ممکن است اين امر منجر به بر هم خوردن نامزدي آنان و يا حتي منجر به جدايي طرفين در زندگي مشترک شان گردد. هم چنين طبق قانون اسلام اگر فرد به وسيله آرايش کردن عيب خود را بپوشاند، عقد باطل است. از سويي زينت براي نامحرم حرام است و مانع ازدواج صحيح ميشود. آراستگي و مرتب کردن سر و صورت، لباس و ... تا اندازهاي مناسب است که عيب را نپوشاند که اين نشان دهنده رشد اجتماعي افراد مي باشد. بهتر است دختر يا پسر از همان اول عيب هم ديگر را ببينند تا در آينده با مشکلي از اين نظر برخورد نکنند.
آداب گل و شيريني خواستگاري
تهيه گل و شيريني براي خواستگاري از نمادهاي زيبا و به ياد ماندني اين مراسم است. که نمايانگر حسن سليقه، مهر و محبت داماد و نيز توجه ويژه خانواده داماد به عروس و خانواده اش مي باشد. پس بايد بيشتر به زيبايي آن اهميت داد تا قيمتش (حتي اگر خواستگاري به سرانجام نرسد)
بعضي از افراد گل و شيريني هاي خاص را نمي پسندند مثلاً برخي گل گلايل، داوودي يا شببو را براي مراسم سوگواري مناسب مي دانند. شيريني هاي بزرگ را نشانۀ بي سليقه گي فرد مقابل به حساب مي آورند، ممکن است حتي رنگ گل، مفهوم ويژهايي براي عده ايي داشته باشد، براي نمونه برخي به علت ناآگاهي، رنگ زرد را نشانۀ نفرت مي دانند. اين در حالي است که رنگ زرد نشاط آور و نماد زندگي است. به همين دليل در انتخاب گل و شيريني توجه به تجربه ديگران، سليقه خود و عرف مهم است.
خانواده پسر با توجه به شناختي که از شرايط فرهنگي و اجتماعي خانواده دختر دارند بهتر است در جلسه اول خواستگاري با خود گل ببرند چون اين کار به دو جهت اهميت مي يابد:
اول اين که اگر خانواده دختر انتظار آوردن گل را داشته باشند ولي چنين کاري انجام نشود ممکن است آن را به حساب بي احترامي يا دست کم گرفتن خود بگذارند.
دوم اين که در شرايط فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي اگر در اولين جلسه گل برده شود اثر رواني خوبي بر روي خانواده دختر خواهد داشت
آداب پذيرايي در خواستگاري
ورود ميهمانان و نحوه برخورد با آنها
زماني که خانواده پسر، زنگ در را مي زنند، خانواده دختر بايد جلوي درب حاضر شده، ميهمانان را به داخل راهنمايي کنند. اصولاً خانواده پسر در بالاي مجلس و خانواده دختر در پايين مجلس مي نشينند و مشغول تعارفات و احوال پرسي مي گردند. در بسياري از خانواده ها، دختر خانم به استقبال خانواده پسر نمي رود. در برخي از خانواده ها هم استقبال دختر از خانواده پسر نوعي ادب محسوب مي شود، پس از احوال پرسي مختصري جمع را ترک مي کند و بعد از مدتي با سيني چاي يا شربت وارد مي شود. اما امروز در برخي خانواده ها دختر همراه با خانواده خود در مراسم خواستگاري مي نشيند و فرد ديگري با چاي يا شربت از خانواده پسر پذيرايي مي کند. بعد از خوش و بش خانواده ها، يکي از اعضاي خانواده پسر که بيان شيواتري دارد، آغازکننده صحبت هاي اصلي مراسم خواستگاري ميشود.
نحوه گرفتن گل از پسر
گرفتن دسته گل از پسر، متناسب با آداب و رسوم اقوام در کشور ايران، متفاوت است.
برخي از خانواده ها دسته گل تهيه شده در مراسم خواستگاري را به دختر خانم و برخي به پدر يا مادر خانواده هديه ميدهند.
رفتار دختر و پسر در مراسم خواستگاري
دختر و پسر هم بايد کاملاً مواظب رفتار خود در جلسه خواستگاري باشند و بايد رفتاري متعادل داشته باشند. هر گونه افراط و تفريط در رفتار نادرست است. ترش رويي و سکوت مطلق دختر و پسر يا خنده رويي و سخن گفتن زياد آنان خوب نيست. لبخندي موقرانه بر لب دختر و پسر، چيزي از ارزش آنها نمي کاهد. هم چنين، از احوال پرسي بسيار گرم و خودماني، پرهيز کنند زيرا احتمال دارد برداشت هاي نادرست را ايجاد کند. پس در مجموع دختر و پسر در رفتار و حرکات، راه رفتن، سخن گفتن و ... عجله نکنند.
پذيرايي در خواستگاري
يکي از اصول پذيرايي قديمي و سنتي در مجلس، مراسم چاي گرداندن است. در قديم از طريق اين رسم، دختر براي نخستين بار اجازه مي يافت که در جمع خانواده داماد حضور يابد. از سوي ديگر حسن سليقۀ دختر نيز به طور کلي در نحوة پذيرايي کردن او با چاي سنجيده مي شد. امروز گرچه اين سنت دگرگون شده است و در بسياري از موارد به مفهوم اجازة ورود دختر به مجلس خواستگاري نمي باشد، اما هم چنان زيبايي خود را به صورت يک سنت حفظ کرده و گاه خاطرات شيريني را براي زوجها فراهم ميآورد.
علاوه بر اين، پذيرايي در مراسم خواستگاري توسط خانواده عروس نشان دهنده رفتار و فرهنگ آنان است. به همين خاطر لوازم پذيرايي اعم از شيريني، ميوه، وسايل آن و ... بايد مناسب و در حد اعتدال باشد. تعارف زياد يا کم، زمان پذيرايي، آغاز پذيرايي از مهمانان و ... از جمله مواردي است که بايد به آن توجه شود.
البته توجه به برخي از نکات ريز در پذيرايي بسيار حائز اهميت است از جمله:
دقت و سليقه در آوردن چاي يا هر نوشيدني ديگر مثلاً ميتوان از يک شاخه گل کوتاه در سيني پذيرايي استفاده کرد.
مسئله مهم ديگر توجه به افراد مسنتر خانواده داماد در پذيرايي کردن است که پذيرايي از فرد مسنتر بايد آغاز شود.
اساساً خوردن و نوشيدن در مراسم خواستگاري، کمکي هستند براي مشغول شدن، کم کردن اضطراب، استرس و آرام شدن.
بکوشيد از تشريفات خواستگاري بکاهيد. نه دسته گل هاي گران قيمت به پسر بها مي دهد و نه پذيرايي هاي غيرعادي و پرخرج، ارزش دختر را بالا مي برد. در مواردي هم ممکن است برداشت هاي خوبي از اين رفتارها نشود.
بدرقه خانواده پسر
هنگام خداحافظي هم پسنديده است که پدر و مادر عروس و عروس خانم و وابستگان درجه يک تا آستانۀ در ورودي، ميهمانان خود و فاميل آينده را بدرقه کنند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar