حامي هنر زندگي/ روش هاي نوين کمک باروري همانطور که از اسمشان پيدا است به زوج هايي که با چالش بچه دار نشدن مواجه هستند کمک مي کنند. پدر يا مادر شدن اتفاقي است که مي تواند هر کسي را به وجد آورد اما چه مي شود اگر در مراحل وقوع بارداري مشکلي پيش آيد و زوجين متوجه شوند که نمي توانند لذت داشتن بچه را تجربه کنند؟ به طور حتم احساسات ناخوشايندي به سراغ اين زوج مي آيد اما مسئله اين است که آيا واقعا قرار است اين زوج از اين لذت بي بهره باشند؟ بايد بگوييم امروزه روش هاي بسيار زياد و متنوعي براي درمان ناباروري وجود دارد. براي آشنايي با اين روش ها همراه ما باشيد تا اميد از دست رفته خود را براي بچه دار شدن باز يابيد.  
 

مروري بر ناباروري
هنگامي که زوجي پس از يک سال رابطه جنسي بدون محافظت، بچه دار نشوند مي توان آن ها را نابارور تلقي کرد؛ البته براي زنان 35 سال به بالا اين زمان به 6 ماه تقليل مي يابد. اين مدت زمان به اين علت است که در هر چرخه قاعدگي احتمال ايجاد حاملگي فقط 15 تا 20 درصد است.
حدود ده تا 15 درصد از زوجين، نابارور هستند. در بين زوج هاي نابارور، 40 درصد عامل بروز ناباروري در زنان، 40 درصد در مردان و 20 درصد در هر دو نفر است. براي ايجاد باروري بايد دستگاه توليد مثل زن و مرد کاملا سالم باشد و عملکرد مناسبي داشته باشد. سن، مشکلات تخمک گذاري، اضافه وزن، عدم توانايي در توليد اسپرم و عوامل مختلف ديگري مي توانند از دلايل ناباروري باشند، همچنين در ده درصد از ناباروري ها علت مشخصي براي اين اتفاق نمي توان يافت.

درمان ناباروري
پس از اين که زوجي تشخيص ناباروري گرفتند به احتمال زياد به يک متخصص مراجعه مي کنند تا مشکل خود را حل کنند. خوشبختانه برخلاف گذشته که دانش کافي براي اين امر وجود نداشت، امروزه درمان هاي متنوعي وجود دارد که احتمال باردار شدن را به طور قابل ملاحظه اي افزايش مي دهند.

حفظ خونسردي و آرامش
شايد مهم ترين مسئله در مواجهه با اين مشکل اين است که زوجين آرامش خود را حفظ کرده و به جاي فرار از مشکل در صدد حل آن برآيند. براي اين کار بهتر است اول به يک مشاور و متخصص در اين حوزه مراجعه نموده تا مشکل آن ها بررسي شده و ريشه يابي شود؛ گاهي تنها به اين دليل که زوج از روش صحيح و اصولي رابطه جنسي منجر به حاملگي اطلاعات کافي ندارند باروري رخ نداده است.

درمان با روش هاي نوين کمک باروري
از جمله مهم ترين روش هاي درمان ناباروري مي توان به موارد زير اشاره کرد که خوشبختانه همه ي آن ها با کيفيت ممتاز و در سطح استاندارد هاي بين المللي در ايران در دسترس زوجين است:دارو درماني يکي از روش هايي است که هم براي مشکلات مرتبط با زنان و هم مشکلات مرتبط با مردان انجام مي شود.
استفاده از رحم اجاره اي يا اسپرم يا تخمک و يا حتي جنين اهدايي نيز از ديگر روش هاي درمان است که معمولا زماني که ديگر روش ها به نتيجه نرسيد مي توان به سراغ آن رفت.
جراحي براي برطرف کردن مشکلات آناتوميک در زنان يا مردان نيز گاهي لازم است.
روش ديگر درمان باروري استفاده از روش هاي نوين کمک باروري است که انواع مختلفي دارد.
انتخاب نوع درمان بستگي به سن زوجين، مدت زمان نابارور بودن و اولويت هاي شخصي زوجين دارد. تاثير سن در قدرت باروري مردان بسيار زياد است. درمان نابارورري گاهي زمان بر بوده و نيازمند صبر و صرف زمان کافي، حمايت مالي و فيزيکي است زيرا ممکن است در مراحل اوليه درمان موفقيتي حاصل نشود. همچنين برخي از دلايل ناباروري ممکن است هيچ گاه درمان نگردد.
يک نکته مهم در درمان ناباروري که بايد حتما مورد توجه قرار گيرد اين است که زوجين براي هر کدام از روش هايي که قرار است براي درمان در پيش بگيرند ضروري است که به مراکز تخصصي و مورد تأئيد مراجعه کنند زيرا متأسفانه گاهي شنيده مي شود که برخي مطب ها و مراکز غير تخصصي اقدام به انجام درمان ناباروري مي کنند. مراجعه به اين مکان ها اگر ضرري در پي نداشته باشد حداقل مي توان به طور قطع گفت که نتيجه اي هم نخواهد داشت و فقط منجر به صرف وقت و هزينه خواهد شد.  
 روش هاي نوين کمک باروري
همه ي روش هاي درماني که در آن تخمک و اسپرم در خارج از بدن افراد دستکاري مي شوند تا براي مراحل لقاح و شکل گيري جنين آماده باشند و سپس به رحم انتقال مي يابند را روش هاي نوين کمک باروري يا ART مي نامند. استفاده از اين روش ها يکي از تصميمات مهم و احتمالا سختي است که يک زوج نابارور براي حل مشکل خود مي گيرند.
براي انجام اين روش هاي درماني به يک تيم متخصص شامل متخصص زنان، متخصص اورولوژي، متخصص ژنتيک پزشکي، متخصص پاتولوژي، جنين شناس، تکنسين آزمايشگاه و پرستار نياز است. اين گروه پس از انجام اقدامات تشخيصي و بررسي نتايج آزمايشات و مشخص شدن علت ناباروري، روش درماني مؤثر و مناسب را به زوجين پيشنهاد داده و مزايا و معايب آن روش را براي آن ها به طور کامل شرح مي دهند. به هر حال مسلم است که تصميم نهايي را زوجين به کمک اين گروه متخصص خواهند گرفت.

انواع مختلفي از روش هاي نوين کمک باروري وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره مي شود:

1-روش هاي نوين کمک باروري | لقاح مصنوعي يا IVF
زماني که ناباروري به علت انسداد لوله هاي رحمي در زن يا کاهش تعداد اسپرم و يا کم تحرک بودن اسپرم در مرد اتفاق بيافتد از لقاح آزمايشگاهي استفاده مي شود به اين صورت که تخمدان با استفاده از دارو يا روش ديگري براي تخمک گذاري تحريک شده و تخمک گيري انجام مي شود سپس در ظرف آزمايشگاهي تخمک و اسپرم لقاح مي يابند و بعد از دو تا پنج روز جنين به رحم مادر منتقل مي شود. 

در هر بار انتقال معمولا 2 يا 3 جنين وارد رحم مي گردند و اگر جنين ديگري باقي باشد منجمد شده تا در صورت نياز مورد استفاده قرار گيرد. در اين روش بهترين جنين ها براي انتقال به رحم انتخاب مي شوند و از آن جايي که تخمک بارور شده و جنين ايجاد شده است، احتمال باروري بيشتر مي شود. در کنار اين مزايا بايد در نظر داشت که اگر براي تحريک تخمک گذاري از هورمون استفاده شود ممکن است عوارض جانبي ايجاد کند.

2-روش هاي نوين کمک باروري | تلقيح داخل رحمي مايع مني يا IUI
در ناباروري هايي که اسپرم به هر دليلي توانايي رسيدن به تخمک را ندارد، يک نمونه اسپرم از مرد تهيه شده و پس از آماده سازي هاي لازم در زمان نزديک به تخمک گذاري در رحم زن تلقيح مي شود. اين روش ساده ترين و اولين روشي است که معمولا براي کمک به باروري انجام مي شود. اين عمل را مي توان چند بار تکرار کرد البته در هر دوره قاعدگي فقط يک بار قابل انجام است. اين روش نسبت به IVF آسيب کمتري ايجاد مي کند و ارزان است. بايد توجه داشت که اگر در اين روش براي آزاد سازي تخمک از هورمون استفاده مي شود احتمال چند قلو زايي بيشتر مي گردد.

3-روش هاي نوين کمک باروري | انتقال گامت به لوله هاي رحمي يا GIFT
در اين روش سلول هاي تخمک و اسپرمي که از زن و مرد تهيه شده است را به صورت ترکيبي وارد لوله رحم مي کنند تا در آن جا به طور طبيعي لقاح يابند. اگر لقاح اتفاق بيافتد سلول تشکيل شده شروع به رشد کرده و وارد رحم مي شود تا ديگر مراحل بارداري را طي کند.

4-انتقال سلول تخم به داخل لوله رحم يا ZIFT
تنها تفاوت اين روش با روش IVF در اين است که در اين روش سلول حاصل از لقاح تخمک و اسپرم در حدود يک روز بعد از لقاح که هنوز تک سلولي است وارد لوله رحم مي گردد. اگر اين روش موفقيت آميز باشد اين سلول شروع به رشد کرده و وارد حفره رحم مي شود.

5-ميکرو اينجکشن يا تزريق داخل سيتوپلاسمي اسپرم يا ICSI
زماني که مرد قادر به انزال نباشد و يا تعداد اسپرم بسيار کم باشد ميکرو اينجکشن کاربرد دارد. اين روش که يکي از مهم ترين روش هاي نوين کمک باروري است و به آن به عنوان انقلابي در حوزه ي توليد مثل نگاه مي شود، فقط در مرحله لقاح با روش IVF متفاوت است به اين صورت که پس از تخمک گيري، تخمک توسط پيپت مخصوص ثابت نگه داشته مي شود و به وسيله ي سوزني مخصوص اسپرم به درون سيتوپلاسم تخمک تزريق مي شود تا لقاح اتفاق بيافتد. در اين مورد نيز 2 تا 3 جنين به رحم مادر منتقل مي شوند.

6-انتقال جنين منجمد يا CET
زماني که تعداد تخمک ها زياد باشد و تعداد جنين هاي حاصل از لقاح آزمايشگاهي بيشتر از حد نياز شود، تعدادي از جنين ها را منجمد مي کنند تا در صورت عدم بارداري در آينده مورد استفاده قرار دهند.

7-رحم اجاره اي
هنگامي که به دلايل مختلف امکان رشد جنين در رحم مادر وجود نداشته باشد، تخمک و اسپرم لقاح يافته را وارد رحم زن ديگري مي کنند تا مراحل رشد جنيني در آن جا طي شود. مادر جايگزيني موظف است که از جنين مراقبت هاي لازم را به عمل آورد و پس از تولد نوزاد، او را به زوج تحويل دهد.  
 عوارض روش هاي نوين کمک باروري
مسلما اين روش ها نيز مانند هر روش درماني ديگر داراي عوارضي است که بهتر است پيش از انجام آن ها از اين عوارض آگاهي يافت. يکي از رايج ترين عارضه هاي روش هاي درماني کمک باروري، چند قلو زايي است. عارضه ديگر سندرم تحريک بيش از حد تخمدان است که به علت استفاده از دارو هايي که به القاي تخمک گذاري کمک مي کنند ممکن است رخ دهد و در نتيجه آن تخمدان ها متورم و دردناک مي شوند.
زايمان زودرس و يا کم وزن بودن نوزاد هنگام تولد نيز در بارداري هاي ناشي از روش هاي نوين کمک باروري مي تواند اتفاق بيافتد که يکي از دلايل آن چند قلو بودن نوزادان است. خون ريزي و عفونت نيز در مواردي اتفاق مي افتد که البته احتمال آن در روش هاي کمک باروري بسيار کمتر از روش هاي تهاجمي ديگر براي درمان ناباروري است.  فشار هاي روحي ناشي از ناباروري
نابارور بودن يک زوج مي تواند مشکلات روحي و رواني را براي آن ها در پيش داشته باشد. کنار آمدن و پذيرفتن اين مشکل مي تواند به شدت دشوار باشد. در اين مواقع زوجين در کنار اقدام به درمان و حل مسئله، نيازمند کمک هاي روحي و مشاوره تخصصي هستند.

همچنين راهکار هايي وجود دارد که مي تواند کنار آمدن با شرايط و غم بچه دار نشدن را راحت تر کند براي مثال بهتر است زوج ها به طور کامل در مورد روند درمان و تمام نتايج احتمالي آن آگاهي يابند تا براي هر نتيجه اي آماده باشند يا در کنار استفاده از روش هاي درماني به جايگزين هاي ديگري مثل به سرپرستي گرفتن يک کودک يا استفاده از جنين اهدايي و يا حتي نداشتتن بچه نيز فکر کنند.
در حين درمان ناباروري نيز بهتر است زوجين با تغيير سبک زندگي خود و با داشتن تغذيه سالم و انجام ورزش هاي روزانه به بهبود روند درمان کمک کنند. کاهش استرس نيز در حين درمان مي تواند به نتايج بهتري بيانجامد. همچنين در طول انجام درمان ناباروري توصيه مي شود که زوجين با افرادي که دوستشان دارند در ارتباط باشند تا احساس حمايت و انگيزه کنند. در اين دوران بروز دادن احساسات و کمک خواستن از ديگران مي تواند احساس بهتري در زوج نابارور ايجاد کند تا راحت تر بتوانند مسير درمان را طي کنند. براي کاهش اين فشارهاي رواني بهترين کار، مشاوره خانواده است.  

توصيه نهايي درباره روش هاي نوين کمک باروري
نتيجه ي درمان ناباروري هر چه که باشد، فرد در طول درمان يا پس از حصول يا عدم حصول نتيجه به دلايل مختلفي مثل استرس و ترس از شکست، طولاني بودن و هزينه بر بودن مسير درمان، حرف هاي اطرافيان يا چند قلو زايي و ... ممکن است دچار اضطراب يا افسردگي شود، بنابراين بهترين کار اين است که هر زوج نابارور در هر مرحله از فرآيند ناباروري (مواجهه با ناباروري، تصميم براي درمان، حين انجام درمان، حصول نتيجه، عدم حصول نتيجه، تولد فرزند) تحت نظر يک مشاور متخصص باشند تا بتوانند با کمک او فشار هاي روحي و عاطفي ايجاد شده را راحت تر و با آسيب کمتر پشت سر بگذارند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar