خراسان/ باآغازفصل تحصیل،حمل کیفهای سنگین وغیراستاندارد به تهدیدی خاموش علیه سلامت جسمی دانشآموزان تبدیل میشود. این باراضافی روزانه میتواند ساختار طبیعی ستون فقرات درحال رشد کودکان را دچارناهنجاریهای جدی و مزمن کند.
باری که استخوانها تحمل نمیکنند
کوله اگرمتقارن وارگونومیک نباشد، فرآیند رشد اسکلتی-عضلانی کودک، بهویژه در مقطع ابتدایی، را با اختلال روبهرو میکند. وقتی وزن کیف بیش ازحدتوان کودک باشد، او ناخودآگاه برای جبران تعادل،سر وگردن را به جلو پرتاب کرده یا قوس کمر را افزایش میدهد.این تغییرالگوی ایستادن،دردرازمدت موجب تشدید گودی کمر، شانه نامتقارن، ناهنجاری انحنای ستون فقرات (مانند اسکولیوزیاکیفوز) و ایجاد فاصله بین مهرهها میشود. فراتر ازدردهای عضلانی، فشارهای نامتوازن مکررمیتواند به رشتههای عصبی ناحیه شانه وگردن آسیب زده وحتی با محدود کردن فضای قفسه سینه، ظرفیت تنفسی دانشآموز را نیزکاهش دهد.
درخرید کیف مدرسه به چه مواردی دقت کنیم؟
بزرگتر بودن کوله بهمعنای کارایی بهترآن نیست؛ بلکه انتخاب باید دقیقاً مطابق جثه کودک باشد. جنس پارچه باید ازالیاف سبک، مقاوم وقابل شستوشو تهیه شود تا وزن پایهای کیف افزایش نیابد. پهنای کوله نباید ازعرض شانه کودک تجاوزکند و داشتن پدهای ابری ضخیم درناحیه پشت و بندها ،حیاتی است؛ زیرا شانه محل عبور عروق خونی و رشتههای عصبی حساس است.
همچنین وجودکمربندهای سینه و لگن اهمیت فراوانی دارد؛ این اتصالات جانبی میتوانند۵۰ تا۷۰ درصد بار را ازستون مهرهها برداشته و مستقیماً به استخوان لگن انتقال دهند. پهنای بند شانه نیز باید حداقل ۵ سانتیمتر باشد تا ازتمرکزفشار وقطع جریان خون سطحی جلوگیری کند.
کوله چطور باید روی دوش قراربگیرد؟
قاعده طلایی وزن در ارگونومی پزشکی مشخص است:وزن کوله برای دبستانیها نباید از ۱۰درصد وزن بدن و برای مقاطع بالاتراز۱۵درصد تجاوزکند. بهطورمثال،کوله کودک ۲۵کیلوگرمی نباید سنگینتر از دو و نیم کیلوگرم باشد.
علاوه براین،کوله باید حتماً با هردو بند حمل شود؛ استفاده تکبندی انحراف یکطرفه اسکلت را تسریع میکند.محل استقرارکوله نیزباید بین دوکتف باشد، بهطوری که کف کیف هرگز بیش از۳سانتیمترپایینترازگودی کمریا خط ناف قرارنگیرد.چیدمان داخل کیف نیزمهم است؛کتابهای سنگینتربایدکاملاً مماس با پشت کودک چیده شوند و وسایل سبک درجیبهای بیرونی قرارگیرند تا مرکزثقل به بدن نزدیک بماند.
حالا باید چه کارکرد؟
مسئولیت حفظ سلامت ستون فقرات دانشآموزان نیازمند اقدام همزمان خانواده و مدرسه است. والدین نباید دردهای مکررکودک درگردن، شانه یا ساق پا را به بهانهگیری تعبیرکنند؛ درصورت تداوم علایم، ارزیابی ارتوپدی یک ضرورت است.
ازسوی دیگر، مدارس ومعلمان میتوانند با تنظیم منطقی برنامههای درسی هفتگی، حذف تکالیف مکتوب غیرضروری وپیشبینی قفسه درکلاسها جهت نگهداری کتابها، بارجسمی وارده را به حداقل برسانند. پیشگیری ازاختلالات ساختاری اسکلت دردوران رشد، سرمایهگذاری بیجایگزینی برتوان زیستی و جسمانی نسل آینده است.
