ایرنا/ با افزایش روزافزون استفاده از ابزارهای دیجیتال در محیط‌های خانگی و آموزشی، متخصصان چشم‌پزشکی از یک تغییر الگوی نگران‌کننده در سلامت بینایی کودکان از جمله شیوع نزدیک بینی و خشکی خشم در کلان‌شهر تهران خبر می‌دهند.
با توجه به بررسی‌های اخیر و افزایش مراجعات شهروندان به مراکز درمانی و کلینیک‌های چشم‌پزشکی در سطح تهران، با روند فزاینده‌ای از گزارش‌های مربوط به “سندرم خشکی چشم” در جمعیت شهر مواجه هستیم.
تحلیل داده‌های سلامت نشان می‌دهد این عارضه در میان گروه‌های سنی کودکان، نوجوانان و همچنین سالمندان تهرانی با شیوع قابل توجهی روبرو است.
به گفته کارشناسان حوزه سلامت، سبک زندگی دیجیتال که افزایش وابستگی به نمایشگرهای دیجیتال و کاهش تعداد پلک زدن در حین کار با کامپیوتر و گوشی‌های هوشمند، یکی از اصلی‌ترین دلایل بروز این مشکل در میان شاغلین و دانش‌آموزان تهران است.
متخصصان تاکید می‌کنند که اگر این روند کنترل نشود، ما با نسلی روبرو خواهیم بود که بخش بزرگی از آن‌ها در سنین جوانی به عینک یا حتی جراحی‌های اصلاح بینایی نیاز خواهند داشت. همچنین، نزدیک‌بینی شدید در سنین پایین می‌تواند ریسک ابتلا به بیماری‌های جدی‌تر مانند جداشدگی شبکیه را در آینده افزایش دهد.
عامل دیگر که به سرعت در میان کودکان تهرانی در حال گسترش است، «خشکی چشم» ناشی از کاهش نرخ پلک زدن است. گزارش انجمن چشم پزشکی ایران نشان می‌دهد هنگام استفاده از موبایل، نرخ پلک زدن در کودکان تا ۶۰ درصد کاهش می‌یابد. این موضوع منجر به تبخیر سریع لایه اشکی و بروز علائمی مانند احساس سوزش و خارش چشم، احساس وجود ماسه در چشم، تاری دید موقت، قرمزی و حساسیت به نور می شود.
دکتر محمدمهدی مطهری، چشم‌پزشک و دبیر علمی کنگره سی و پنجم انجمن علمی چشم پزشکی ایران در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: در سال‌های اخیر، آنچه ما در مطب‌ها و مراکز تخصصی با آن مواجه هستیم، یک جهش آماری در موارد نزدیک‌بینی میان کودکان است. تهران به عنوان یک کلان‌شهر با تراکم بالا، با چالش جدی‌تری روبروست. فضای باز برای بازی کودکان کاهش یافته و جای آن را نشستن در محیط‌های بسته و خیره شدن به صفحات کوچک موبایل گرفته است.
وی افزود: کودکانی که در محیط‌های شهری با محدودیت فضای سبز مواجه هستند، کمتر فرصت دارند چشم خود را در فواصل دور متمرکز کنند. این عدم تمرکز در فواصل دور، موتور محرک اصلی نزدیک‌بینی در سنین دبستان است.
خشکی چشم، از شایعترین پیامدهای خیره شدن طولانی به صفحه نمایشگر
دکتر مطهری، با بیان اینکه خشکی چشم از شایعترین پیامدهای خیره شدن طولانی مدت به صفحه نمایشگر است، اظهار داشت: خشکی چشم در کودکان برخلاف بزرگسالان که معمولاً ناشی از بیماری‌های خودایمنی است، دلیل دیگری دارد. کودکان هنگام بازی با موبایل، غرق در محتوا می‌شوند و این موضوع باعث می‌شود نرخ پلک زدن آن‌ها به شدت کاهش یابد. وقتی پلک نمی‌زنیم، لایه اشکی روی قرنیه خشک می‌شود و این یعنی شروع یک چرخه دردناک از سوزش و تاری دید.
وی هشدار داد: بسیاری از والدین تصور می‌کنند کودک فقط خسته است، اما در واقعیت، با یک التهاب مزمن در سطح قرنیه روبرو هستیم که می‌تواند بر کیفیت دید در بلندمدت اثر بگذارد.
خطر اصلی: نزدیک‌بینی پیش‌رونده
دکتر مطهری بر خطرات نزدیک‌بینی شدید تأکید کرد و گفت: مشکل اصلی نزدیک‌بینی ساده نیست، بلکه نزدیک‌بینی پیش‌رونده است. اگر در دوران کودکی این روند کنترل نشود، کودک در سنین جوانی با شماره‌های بسیار بالا مواجه می‌شود که ریسک بروز آسیب‌های شبکیه را به شدت بالا می‌برد. ما نباید اجازه دهیم یک عارضه قابل کنترل، به یک معلولیت بینایی در آینده تبدیل شود.
نگاه کردن به افق، بهترین ضد نزدیک‌بینی
وی تصریح کرد: تا حد امکان کودکان را به پارک‌ها و فضاهای باز ببرید. نور طبیعی خورشید و نگاه کردن به افق، بهترین ضد نزدیک‌بینی است. محیط‌های آموزشی و خانگی نباید اجازه دهند کودک بیش از حد مجاز با موبایل کار کند. استفاده از تبلت به دلیل بزرگتر بودن صفحه نسبت به موبایل، نسبت به گوشی هوشمند آسیب کمتری دارد.
این متخصص چشم ادامه داد: توصیه می‌شود در کنار تغذیه مناسب، از قطره‌های اشک مصنوعی (تحت نظر پزشک) برای مدیریت خشکی چشم در دوره‌های استفاده از سیستم استفاده شود. پیشگیری در این سن، بسیار ارزان‌تر و موثرتر از درمان در بزرگسالی است.
هر ۲۰ دقیقه چشم را استراحت دهید
مطهری تاکید کرد: ما از شهروندان، به‌ویژه کسانی که با محیط‌های خشک یا کار با نمایشگر در تماس هستند، می‌خواهیم از پروتکل‌های پیشگیری شامل اینکه هر ۲۰ دقیقه چشم را استراحت دهند، استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی (به مشورت پزشک) برای جبران کمبود رطوبت، استفاده از مرطوب‌کننده‌ها در محیط‌های بسته و استفاده از عینک‌های محافظ ضروریست.
