آخرين خبر/ نخود يکي از بهترين حبوبات براي غذاي انسان است و آنچنان که در طب سنتي بر مصرف آن تاکيد شده است درباره هيچ يک از حبوبات تاکيد نشده است اما متأسفانه امروزه بسيار کمتر از گذشته در سفره ايرانيان ديده ميشود.
نخود اسم فارسى است و به عربى حمص و به ترکى بولچاق و به يويانى واربايس و به هندى چنه و سبز آن را بونط گويند و آن برى و بستانى مىباشد. و نوع بستانى چند قسم مىباشد: سفيد و سرخ و سياه و کرسنى. و بعضى گويند برى را کرسنى نامند.
نخود که جزء خانواده حبوبات محسوب ميشود داراي املاح، ويتامين و پروتئينهاي متعددي از جمله نشاسته، کلسيم، فسفر، آهن، سديم، پتاسيم، روغن گياهي، مس و ويتامينهايي مانند ويتامين A، B1, B2 است.
بنابراين نخود داراي اسيدآمينههاي مختلف، ويتامينها و مواد معدني بسيار مفيدي است که ميتوانيم بگوييم نخود نه فقط يک غذا بلکه به عنوان يک دارو محسوب ميشود. نخود از زمانهاي بسيار دور مصرف خوراکي و درماني داشته است. رازي و ابن بيطار کاملا آنچه را که ديسکوريد درباره Erebinthos (نخود به يوناني) شرح داده به نقلقول از وي تحت عنوان حمص آوردهاند و طبق نوشته ابوريحان، اربيوتوس، حمص است که به پارسي نخود مينامند.
شيخ الرئيس نخود سفيد را گرم و خشک در اول نوشته است. نزد بقراط سبز تازه آن تر در اول است. قوت آن تا سه سال باقى مىماند.
نخود سياه نافع ورمهاى گرم و سخت و ضماد آب پخته آن با عسل نافع ورم خصيتين است و روغن آن نافع حکه و قوبا است.
خوراک و ماليدن نخود نافع اعضاء سست شده و بيماريهاى ناشى از سردى مىباشد.
نخود را جويده و در چشم بگذارند ظفره چشم را نفع دهد. نخود بهترين غذا براى ريه مىباشد. البته بطور حريره بهتر است. خوراک آن نافع استسقا و يرقان سدى و کبدى، مولد خون و چاق کننده بدن است، موقع پختن، آن را زياد حرکت ندهند، زيرا دو ماده از آن جدا مىشود. نيز آب پخته شده بهتر از جرم نخود است.
نخود را بايد در وسط غذا ميل کرد تا خوب هضم شود. آشاميدن آب پخته نخود سياه با روغن بادام تلخ و روغن ترب و کرفس سنگ کليه و مثانه را بشکند و اخراج جنين نمايد.
نخود منى را زياد مىکند. خوراک نخود توليد باد و نفخ کند. خوراک آب پخته اقسام آن ملين شکم و مفتح سدد کليه است خصوصا سياه و کرسنى. گفتهاند اگر يک مشت آن را در سرکه بخيسانند و ظهر آن را ميل نمايند کرم شکم را از بين مىبرد بخصوص نخود برى.
خوردن برشته نخود که سرد نشده باشد جهت بواسير خونى مفيد و ماليدن انواع آن نافع سردرد و زردى صورت و بى حسى اعضا و امراض مفاصل است. نخود مضر زخم مثانه است و مصلحش خشخاش است مولد باد و نفخ است و سنگين مىباشد و مصلحش زيره و شويد(شبت) و گلقند است. نوشيدن آب بعد از خوراک نخود خيلى ضرر دارد.
روغن نخود، گرم و خشک در سوم است، تند و با قوت نافذه و مقوى مو و باه است و جهت تسکين درد دندان و لثه و دردهاى سرد و جذام خيلى مفيد است.
خوردن و پاشيدن آب نخود در زدودن کک و مک و زيبا کردن رنگ مؤثر است. علاج درد پشت است. جوشهاى تر سر را از بين مىبرد. آب نخود را اگر ناشتا خورند در برخيزاندن ذکر بسيار قوى است. نخود گرفتگى کليه را باز مىکند.
نخود سبز مجارى ادرار را پاک مىکند و براى سوزاک مفيد است داراى فسفر، پتاسيم، آهن، نشاسته، قند و اسيد فسفريک مىباشد. نيروبخش، خون و اعصاب مغز را تقويت مىکند.
خوردن نخود برشته تازه که سرد نشده باشد براى بواسير خونى نافع است. نخود را يک شب در سرکه بخيسانيد و صبح ناشتا ميل کنيد ولى در آن روز چيز ديگر ميل نکنيد براى کشتن کرم معده بسيار مجرب است در آب نخود جوشانده بنشينيد براى اصلاح امراض مقعد و تنقيه رحم و اخراج کرم و شکم و مقعد بهترين دواست.
نخود سبز داراى ويتامين C, B, A مىباشد و در حکم جارويى است که روده را از جمع شدن فضولات مسموم در آن پاک مىکند.
ديگر خواص داروويي نخود
* نخود تقويتکننده قلب بوده و در رفع يبوستهاي حاد و مزمن مۆثر است همچنين عضلات اسکلتي را تقويت ميکند و به همين دليل مصرف آن به ورزشکاران توصيه ميشود.
* نخود داراي خاصيت ضد سرفه و سرماخوردگي است. اين ماده غذايي سيستم ايمني بدن را تقويت ميکند بنابراين به افرادي که داراي بيماريهاي خود ايمني مانند اماس هستند نيز توصيه ميشود.
* نخود از بين برنده انگلهاي روده، برطرفکننده درد سينه و تنگي نفس، تقويتکننده ريشه مو، درمان زردي، درمان دردهاي کليه و افزايش حافظه است.
* نخود براي درمان پوکي استخوان به دليل منابع غني کلسيم بسيار سودمند است در دوران رشد استخوانها و دندانها مصرف آن توصيه ميشود همچنين اين ماده غذايي چنانچه با عسل ترکيب شود و به صورت يک پماد درست شود به عنوان التيام دهنده زخمها مفيد خواهد بود.
* فيبر موجود در آن براي حفظ سلامت بدن مفيد است. مصرف منظم فيبر با کاهش چشمگير کلسترول مضر مرتبط است.
* فيبر به جذب بهتر موادمغذي کمک مي کند و احساس سيري در فرد ايجاد مي کند.
* پس از مصرف غذا، ميزان قند خون افزايش پيدا مي کند اما فيبر باعث طبيعي شدن ميزان گلوکز در خون مي شود.
*آهن موجود در نخود براي گردش اکسيژن در کل سيستم بدن و توليد انرژي لازم است. کمبود آهن به بيماري هايي مانند کم خوني، ضعف، ريزش مو، سردرد يا بيماري هاي حاد ديگر منجر مي شود.
*منيزيم موجود در نخود، باعث رقيق شدن خون و بهبود جريان خون مي شود.
مصلحات نخود
زيره، جوارش کموني، شويد، گلقند و در افراد گرم مزاج سکنجبين ساده.