دکتر سلام/ علائم کمبود ویتامین D در بدن

دکتر روازاده/ بزرگ‌ترين منبع ويتامين D نور خورشيد است. اين ويتامين خورشيدي براي سلامت استخوان‌ها، پوست و سلامت روحي رواني لازم و ضروري است. حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد ويتامين D از طريق خورشيد جذب مي‌شود و براي مقابله با برخي بيماري‌هاي قلبي عروقي، افسردگي فصلي و پيشگيري از بروز «ديابت نوع يک» مفيد است. کمبود ويتامين ‌D مشکلاتي براي بدن به همراه دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره مي‌شود. محققان چه مي‌گويند؟ ويتامين ‌D يک ويتامين محلول در چربي است. نياز روزانه بدن ما نسبت به اين ويتامين برحسب جنسيت و سن و سال متفاوت است اما به طور معمول همه ما روزها به ۴۰۰ تا ۶۰۰ واحد بين‌المللي ويتامين D نياز داريم البته افراد سالمند و کودکان و خانم‌ها نياز بيشتري به اين ويتامين دارند. به عقيده محققان آمريکايي کودکاني که از دريافت نور خورشيد و در نتيجه جذب کافي اين ويتامين محروم هستند، بيشتر در معرض راشيتيسم قرار مي‌گيرند. افراد بزرگسالي نيز که با اين کمبود روبه‌رو مي‌شوند در معرض خطر ابتلا به پوکي استخوان قرار دارند. کمبود ويتامين D همچنين باعث تشديد خطر ابتلا به پرفشاري خون و ديابت نوع ۲ مي‌شود. به عقيده محققان افرادي که دچار بيماي‌هاي مزمن هستند نياز بيشتري به اين ويتامين دارند که اين نياز به حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ واحد بين‌المللي نيز مي‌رسد. به عقيده محققان انجمن مقابله با سرطان آمريکا، درسنين بالاتر (بعد از ۵۰ سالگي) پوست به اندازه کافي ويتامينD سنتز نمي‌کند و کليه‌ها کارايي لازم درتبديل آن به نوع قابل استفاده بدن را از دست مي‌دهند. علاوه بر اين افراد سالمند بنا به شرايط بدني‌شان کمتر بيرون از منزل رفته و در معرض آفتاب قرار مي‌گيرند بنابراين بيشتر با کمبود اين ويتامين مواجه مي‌شوند. علاوه بر اين افرادي که دچار بيماي‌هاي التهابي، بيماري سلياک و کرون هستند بيشتر در معرض کمبود ويتامينD قرار مي‌گيرند؛ چون اين قبيل بيماري‌ها روي جذب چربي‌ها تأثير منفي دارند. علائم کمبود ويتامين ‌D دل و دماغ نداريد اگر احساس مي‌کنيد که بي‌حوصله و افسرده شده‌ايد و کوچک‌ترين مسئله‌اي ناراحت‌تان مي‌کند به پزشک مراجعه و ميزان ويتامين D بدنتان را بررسي کنيد. به عقيده محققان آمريکايي ويتامين D ميزان سروتونين بدن را افزايش مي‌دهد. در نتيجه کمبود آن باعث تغيير در خلق و خوي شده و افسردگي مي‌آورد. نتايج پژوهشي که در سال ۱۹۹۸ انجام شده است، نشان مي‌دهد افراد سالمي که در فصل زمستان مکمل ويتامين ‌D دريافت مي‌کنند وضعيت روحي بهتري نسبت به افرادي که از اين مکمل‌ها محروم هستند دارند. برخي مواد غذايي مانند شير گاو، ماهي آزاد و بادام نيز حاوي اين ويتامين هستند که در کنار قرار گرفتن در معرض نور خورشيد بايد در برنامه غذايي گنجانده شوند. وزن اضافه مي‌کنيد اگر هيچ تغييري در برنامه و عادات غذايي خود نداده‌ايد اما با سرعت در حال افزايش وزن هستيد کمي گوش به زنگ باشيد. يکي ديگر از علائم کمبود ويتامين ‌‌D افزايش وزن بي‌دليل است. اين ويتامين محلول در چربي به تثبيت وزن و حفظ تناسب اندام کمک مي‌کند. اين مشکل با مشکلات ديگري مانند اختلالات هورموني و اختلالات تيروئيدي نيز همراه است. نفس کم مي‌آوريد اگر اهل ورزش هستيد بايد در طول جلسات ورزشي استقامت بدن را حفظ کرده و بالا ببريد. اگر متوجه افت ناگهاني و بي‌دليل مقاومت بدن خود شده‌ايد و به اصطلاح کم مي‌آوريد به ميزان ويتامين ‌D بدن خود شک کنيد. اين ويتامين براي افزايش و حفظ مقاومت جسماني بدن لازم است. بايد بدانيد که ورزشکاران حرفه‌اي روزانه از مکمل‌هاي اين ويتامين و مواد غذايي حاوي آن استفاده کرده و به طور مرتب در معرض نور خورشيد قرار مي‌گيرند تا کم نياورند. سرتان عرق مي‌کند تعريق منطقه‌اي در ناحيه سر يکي از علائم احتمالي کمبود ويتامين ‌D است. حدود يک قرن هست که متخصصان به مادرهاي جوان نيز تأکيد مي‌کنند اگر نوزادشان از ناحيه سر دچار تعريق مي‌شود به پزشک مراجعه کرده و ميزان ويتامين D بدن نوزاد را بررسي کنند. تعريق در کل بدن و به طور همزمان ارتباطي با کمبود ويتامين ندارد و مي‌تواند در نتيجه گرما باشد. اما تعريق ناحيه جمجمه و سر نياز به بررسي‌هاي پزشکي دارد. پوستتان مات شده است نـتايج پـژوهش‌هاي متخصصان پوست نشان مي‌دهد کمبود ويتامينD روي رنگ پوست تأثير دارد. پوست همه ما يک کرم ضدآفتاب طبيعي است. استفاده از کرم ضدآفتاب با ‌SPF90 قدرت جذب اين ويتامين توسط پوست را حدود ۹۷ درصد کاهش مي‌دهد. افرادي که داراي پوست تيره و ماتي هستند بايد ۱۰ برابر بيشتر از افرادي که پوستي روشن و رنگ‌پريده دارند در معرض نور آفتاب باشند البته منظور اين نيست که کرم ضدآفتاب استفاده نکنيد. مي‌توانيد روزانه دست‌ها و پاها را درمعرض نور خورشيد قرار دهيد تا ويتامين از اين طريق جذب شود. استخوان درد داريد افرادي که دچار ميزان ناکافي ويتامين D هستند يا کمبود دارند بخصوص در فصل زمستان با مشکل درد در استخوان‌ها و عضلات مواجه مي‌شوند. اگر متوجه شده‌ايد که مفاصل‌تان در هنگام بيدار شدن خشک مي‌شوند و درد مي‌کنند آزمايش بدهيد. اگر ۵۰ ساله‌ايد با افـزايش سن، ميزان دريافتي ويتامينD پوست از طريق آفتاب کم مي‌شود. در اين سنين افراد بيشتر وقت خود را در خانه سپري کرده و ميزان دريافتي اين ويتامين در آنها کم خواهد بود. مشکلات گوارشي به ياد داشته باشيد که ويتامينD يک ويتامين محلول در چربي است. اگر افراد يک عارضه گوارشي داشته باشند که بر روي جذب چربي‌ بدنشان اثر بگذارد، ممکن است در جذب ويتامين‌هاي محلول در چربي (نظير ويتامين ‌D) نيز اختلال داشته باشند. اين شامل عوارض روده‌اي چون کرون، سلياک و حساسيت به گلوتن غيرسلياک و بيماري التهابي روده است. چگونه جذب ويتامين D را افزايش دهيم؟ قرار گرفتن در معرض نور خورشيد بسيار مهم است اما به شرطي که پوست توسط کرم‌هاي ضدآفتاب حفاظت نشده باشد. اگر جزو آن دسته افراد هستيد که با نيم ساعت قرار گرفتن در معرض نور خورشيد (بدون استفاده از کرم ضدآفتاب) دچار سوختگي پوست مي‌شويد، صرفا ۱۰ تا ۱۵ دقيقه در معرض آفتاب قرار بگيريد و سپس کرم ضدآفتاب بزنيد. حتما دست‌ها، بازوها، پاها را در معرض نور خورشيد قرار دهيد تا ويتامين D بهتر جذب بدن‌تان شود.