عسل و سیاه‌دانه درمانی احتمالی برای بیماران مبتلا به کووید-۱۹

با در نظر داشتن اين نکته گروهي از محققان موسسات مختلف در کشورهاي پاکستان، شيلي، کانادا و ايالات‌متحده آمريکا به‌تازگي يک آزمايش باليني براي بررسي اثربخشي بالقوه ترکيبي از عسل و سياه‌دانه يا NHS (Nigella sativa) در درمان بيماران مبتلابه کوويد-۱۹ انجام دادند. مطالعه آن‌ها بر روي سرور پيش چاپ medRxiv قبل از بررسي مراحل علمي منتشر شده است. ازآنجاکه مطالعات قبلي اثبات کردند که سياه‌دانه اثرات ضد ميکروبي، ضدويروسي، ضدالتهابي و تعديل‌کننده سيستم ايمني بدن دارد، محققان مي‌خواستند اثر آن را در مبارزه با کوويد-۱۹ ارزيابي کنند.

خواص درماني عسل و سياه‌دانه

گزارش‌شده است که عسل بر روي بسياري از ويروس‌ها ازجمله ويروس هرپس سيمپلکس (HSV)، ويروس سرخچه، ويروس هپاتيت و ويروس واريسلا زوستر اثرات مفيدي دارد. همچنين در برابر بسياري از سويه‌هاي باکتريايي مقاوم به دارو موثر است به‌ويژه هنگامي‌که همراه با آنتي‌بيوتيک استفاده شود. ثابت‌شده است که عسل علاوه بر اثرات تقويت‌کننده ايمني، پاسخ‌هاي ايمني ذاتي و همچنين سازگار را نيز تحريک مي‌کند و در مبارزه با عفونت‌هاي دستگاه تنفسي فوقاني نيز مفيد است.

سياه‌دانه، گياه دارويي است و ثابت شده  که داراي خواص ضدويروسي در برابر بسياري از ويروس‌ها ازجمله سيتومگالوويروس و هپاتيت سي (HCV) است. مطالعات در شرايط آزمايشگاهي نشان داده است که مي‌تواند همانندسازي کرونا ويروس سندرم حاد تنفسي (SARS-CoV) را کاهش دهد. برخي از اجزاي آن تمايل زيادي به بسياري از پروتئين‌ها و آنزيم‌هاي سارس-کوو-۲ (SARS-CoV-۲) نيز دارند.

آزمايش سياه‌دانه بر بيماران

محققان يک آزمايش چندمرکزي، تصادفي و کنترل‌شده را در بيماران با کوويد-۱۹ با شدت متفاوت انجام دادند. بيماران به‌صورت تصادفي انتخاب شدند و ترکيبي از يک گرم در روز عسل و ۸۰ ميلي‌گرم در روز سياه‌دانه يا دارونما به مدت ۱۳ روز دريافت کردند. پاک‌سازي ويروسي، علائم، تسکين و کاهش مرگ‌ومير ۳۰ روزه از نتايج آزمايش بوده است.

محققان اظهار کردند: "نتايج آزمايش نشان مي‌دهد که استفاده از سياه‌دانه در بيماران مبتلابه کوويد-۱۹ باعث پاک‌سازي ويروس مي‌شود و از شدت بيماري مي‌کاهد. "

از ۳۱۳ بيمار، بخشي از گروه مطالعه، ۲۱۰ بيمار با علائم متوسط ‌و ۱۰۳ بيمار با کوويد-۱۹ شديد به‌طور تصادفي انتخاب شدند. در ميان اين بيماران، ۱۰۷ مورد سياه‌دانه و ۱۰۳ مورد متوسط، ‌دارونما دريافت کردند. همچنين به ۵۰ بيمار مبتلابه کوويد-۱۹ شديد سياه‌دانه داده شد و ۵۳ مورد شديد دارونما دريافت کردند. تجويز سياه‌دانه منجر به کاهش علائم در بيماران با کوويد-۱۹ متوسط در روز سوم و در موارد شديد ‌در روز هفتم شد.

"خواص ضد ديابت، ضد فشارخون، محافظت از قلب سياه‌دانه باعث مي‌شود که در بيماران ديابتي، فشارخون بالا، قلبي و آسم که مرگ‌ومير ناشي از کوويد-۱۹ را بالاتر مي‌برند، سودمندتر باشد. "

سياه‌دانه، گزينه درماني مقرون‌به‌صرفه، خانگي و بدون نسخه براي بيماران مبتلا به کوويد-۱۹

نتايج مطالعه نشان مي‌دهد که سياه‌دانه به کاهش علائم و پاک‌سازي ويروسي کمک کرده و مرگ‌ومير را در بيماران با بيماري متوسط ‌و شديد کاهش مي‌دهد. به گفته اين گروه سياه‌دانه مي‌تواند به‌عنوان يک درمان ايمن و موثر در بيماران کوويد-۱۹ استفاده شود زيرا باعث بهبود سريع‌تر و بقاء مي‌شود؛ بنابراين، آنان نتيجه گرفتند که سياه‌دانه يک گزينه درماني مقرون‌به‌صرفه است و مي‌تواند به‌تنهايي يا در ترکيب با ساير روش‌هاي درماني براي مبارزه با کوويد-۱۹ استفاده شود.

برخي از مزاياي اين گزينه درماني بالقوه، در دسترس بودن، بدون نسخه بودن، مقرون‌به‌صرفه بودن و سهولت استفاده از آن است زيرا مي‌تواند يک درمان خانگي باشد. علاوه بر اين، سياه‌دانه مي‌تواند در ترکيب با ساير داروها براي افزايش تاثير درماني استفاده شود. نويسندگان معتقدند که اين روش درماني به‌طور قابل‌توجهي از بار سيستم‌هاي مراقبت بهداشت جهاني مي‌کاهد.

"براي بررسي تغييرات احتمالي پاسخ به درمان در بيماران کوويد-۱۹ از ريشه‌هاي نژادي و قومي مختلف يک مطالعه چندمليتي با نمونه بيشتر موردنياز است. "

نکته مهم

medRxiv گزارش‌هاي علمي مقدماتي را منتشر مي‌کند که توسط همکار بررسي نمي‌شوند، بنابراين نبايد به‌عنوان نتيجه‌گيري قاطعانه، راهنماي باليني / رفتار مرتبط با سلامتي، يا به‌عنوان اطلاعات ثابت‌شده در نظر گرفته شود.