دانستنی ها/ آشنایی با 5شمشیر معروف تاریخ

مشرق/ شمشيرهاي زيادي در تمدن هاي گوناگون در طول تاريخ ساخته شده اند اما تنها تعدادي از آنها در اذهان باقي مانده اند که نوشته زير، معرفي شمشير معروف در طول تاريخ است. کاتانا؛ شمشير سامورايي حتما اکثر ما تا به امروز حداقل يک فيلم سينمايي در مورد سامورايي ها تماشا کرده ايم. اين جنگجويان دوران قرون وسطا در ژاپن به صورت سربازان مزدوري بودند که براي يک حاکم و يا فئودال نيرومند انجام وظيفه مي کردند. سلاح اصلي آنها شمشيري به نام "کاتانا" بود که تا تا به امروز نيز براي مقاصدي همچون فروش به مجموعه داران و يا تمرين هاي ورزشي توليد شده و از آن بهره گرفته مي شود. اين شمشير ژاپني در طي پروسه اي خاص با ترکيب فولاد با کربن بالا و کربن پايين ساخته مي شود. شمشير سازان ژاپني معمولا براي ترکيب اين دو گونه از فولاد آن را تا دماي 750 درجه سانتي گراد حرارت داده و سپس به صورت ناگهاني آن را به وسيله فرو کردن در آب سرد مي کردند. اين تغيير ناگهاني دما باعث مي شود تا فلز نهايي بدست آمده در عين داشتن قطري کم و سبکي بسيار مستحکم بوده و بنا بر نظر بسياري از کارشناسان حتي از فولاد نيز محکم تر باشد. در اين مرحله شمشير ساز به وسيله سنگ جلا دهنده و به صورت دستي به ضربه زدن و شکل دادن شمشير مي پردازد. سپس بر اساس سفارش و نياز مشتريان بر روي تيغه و يا دسته آن حکاکي صورت مي گرفت. يک نکته در مورد اين شمشير که آن را به يکي از مرگبارترين سلاح ها در زمان خود بدل مي کرد اين بود که "کاتانا" ها با وجود اندازه تقريبا کوچک با طول تيغه اي در حدود 70 سانتي متر به علت طراحي مناسب و تيز بودن تيغه ابزاري مناسب براي قطع اندام انسان و کشتن نفر مقابل است. اين گونه از شمشيرها از سال 1392 ميلادي تا به امروز توليد مي شوند. با افول سامورايي ها در ژاپن، صنعت شمشير سازي نيز در اين کشور رو به افول رفت. اما جالب اينجاست که در زمان جنگ دوم جهاني بسياري از افسران ژاپني همچنان با شمشيرهايي به ماند "کاتانا" به ميدان نبرد مي رفتند. اين گونه هاي جديد از کاتانا ساده تر و ارزان تر و به وسيله ماشين آلات صنعتي ساخته شده و بر روي بدنه آن به جايي حکاکي هاي سنتي تنها شماره سريال حک مي شده است. تاکتيک هاي فراواني در طول قرون اخير براي استفاده از اين گونه خاص از شمشير اختراع شده است که در جنگ هاي بي شماري که در ميان قبايل ژاپن دوران قرون وسطا در گرفته است به کمال رسيده اند. امروزه از اين شمشيرها بيشتر براي نمايش و يا بعضي تمرينات خاص ورزشي مثل "کندو" بهره گرفته مي شود. شمشير عربي بايد قبل از هر مسئله ديگري به اين نکته اشاره کرد که شمشير نقش بسيار مهمي را در فرهنگ عربي چه دوران جاهليت و چه پس از ظهور اسلام داشته است. اصولا به دليل شرايط خاص حاکم بر قبايل عرب در طول اعصار مختلف، شمشير هميشه به عنوان وسيله اي براي دفاع از خود و يا شرکت در جنگهاي قبيله اي و يا غزوات مورد استفاده قرار گرفته و در خانه و چادر اکثر اعراب حداقل يک قبضه شمشير يافت مي شد. يکي از مهمترين مشخصه هايي که با اولين نگاه به يک شمشير عربي نظر را به خود جلب مي کند فرو رفتگي اين شمشيرها در بخش تيغه است که در کنار وزن سبک اين گونه از شمشيرها را به انتخابي ايده آل براي سربازان پياده و سواره نظام بدل مي کرد. در مقايسه با شمشيرهاي اروپايي قرون وسطا که بسيار سنگين بوده و امکان استفاده با يک دست را نداشتند، شمشيرهاي عربي از مزيت امکان استفاده با يک دست برخوردار بودند. اين مسئله در زماني حياتي تر مي شود که يک سرباز مي توانست با دست ديگر خود يک سپر و يا افسار اسب را در دست داشته باشد. برخورد با اين شمشيرها در زمان جنگ هاي صليبي در قرون وسطا باعث شد تا اروپايي به استفاده از شمشيرهاي بلند و سنگين وزن پايان داده و به سمت استفاده از شمشيرهاي سبک تر با تيغه هاي کوتاه تر بروند. قبضه اين شمشيرها نيز از مواد مختلفي مثل: استخوان حيوانات، سنگ و يا چوب ساخته مي شود. شمشير سازان ايراني نيز در طول سالهاي متمادي و خصوصا پس از ورود اسلام به ايران از نمونه عربي الگو برداري کرده و به توليد شمشير پرداختند. خاندا؛ نابودگري از هندوستان کشور هندوستان صاحب يکي از قديمي ترين تمدن ها در تاريخ بوده و در همين حال صنعت شمشير سازي نيز از گذشته هاي بسيار دور در اين تمدن رونق داشته است. اصطلاح "تيغ هندي" بارها در اشعار شعراي پارسي زبان آمده و بر اساس تعاريف موجود در زمان خود شمشيرهاي هندي از جمله بهترين شمشيرها بودند. "خاندا" گونه از شمشيرهاي ساخت شده در شبه قاره هند است که قدمت آن به عصر آهن يعني در حدود 600 سال قبل از ميلاد حضرت عيسي (ع) باز مي گردد. واژه "خاندا" در زبان سانسکريت به معناي "نابودگر" است. تيغه اين شمشير اصطلاحا دو طرفه بوده که به اين معناست که از هر دو سمت آن توانايي بريدن دارند. در طول زمان شمشير سازان هندي با افزايش پهناي تيغه "خاندا" توانان برش دادن آن را افزايش دادند. بر اساس نوشته هاي تاريخي اين شمشير در برابر زره هاي سبک به همراه پوشش چرمي روي آنها بسيار موثر بوده و مي توانسته در آنها نفوذ کند. به طور کلي تيغه اين شمشير از جنس فولاد بوده و طول تيغه آن معمولا 90 سانتي متر است. اين شمشير به طور خواص توسط گروه هاي پيرو مذهب "سيک" در هندوستان مورد استفاده قرار مي گرفته و جايگاه خاصي در ميان اين گروه مذهبي دارد. امروزه نيز تعداد زيادي از اين شمشيرها در بين گروه هاي سيک به عنوان نمادي از مبارزات گذشته وجود دارد. "تاک" شمشير بلند اروپايي در بين قرن چهاردهم تا هفدهم ميلادي اکثر سربازان در کشورهاي اروپايي از شمشيرهاي موسوم به "تاک" بهره مي بردند. اين شمشيرها به نسبت نمونه هاي شرقي بسيار بلند و سنگين وزن بوده و عمدتا بايستي توسط دو دست به صورت همزمان مورد استفاده قرار مي گرفتند.تنها تيغه اين شمشيرها درطولي در حدود 1 متر و 30 سانتي داشته و وزن آنها به صورت ميانگين بين 4 تا 6 کيلوگرم بوده است. تيغه اين گونه از شمشيرها به صورت بسيار کوچک و تيز طراحي شده و هدف عمده از اين گونه طراحي دادن قابليت نفوذ به دورن زره هاي سنگين سربازان و سواره نظام زره پوش در اروپاي آن روزگار بود. تا قبل از طراحي اين گونه از شمشيرها در اروپا شمشيرها نسل قبلي که از کنار تيز بودند کارايي خود را در برابر زره از دست داده بودند و به همين دليل استفاده از سلاح هايي مثل گرز و تبر در بين ارتش هاي اروپايي رواج پيدا کرده بود. اين گونه از شمشيرها درسرزمين هايي مثل لهستان، فرانسه، انگلستان و ايالتهاي آلماني زبان آن دوره در قاره اروپا مورد استفاده قرار مي گرفتند. با توجه به وزن سنگين و طول زياد سربازان اروپايي براي حمل و استفاده از اين شمشير در اکثر اوقات با مشکل رو به رو مي شدند. به منظور مقابله با اين مشکل شمشير سازان اروپايي در ادامه از طول اين شمشير کاسته و البته کتب فراواني در مورد نحوه استفاده از اين شمشير به زبان هاي مختلف اروپايي به رشته تحرير در آمد. گلاديوس، شمشير سربازان رومي امپراطوري روم براي قرن ها در قاره اروپا و بخش هايي از قاره آفريقا به عنوان قدرت مطلق شناخته مي شد و به وسيله جنگ به گسترش امپراطوري خود مي پرداخت. در طول سالهاي اوليه رشد و گسترش اين امپراطوري اسلحه سازان با بهره گيري از تجربيات تمدن هاي گوناگون در بحث اسلحه سازي به ساخت شمشيري به نام "گلاديوس" براي سربازان پياده خود اقدام کردند. هدف از ساخت اين گونه از شمشيرها دادن توانايي قدرت مانور و وارد کردن ضربات سريع تر به دشمن در شرايط نبرد فاصله نزديک در آن دروان بود. عمده درگيري هاي آن زمان در فواصل بسيار نزديک رخ مي داد. بسياري از دشمنان رومي ها خصوصا در قاره اروپا اقوام ژرمن و يا گل بودند که به صورت نامنظم در جنگل ها و يا مناطق کوهستان به جنگ هاي شبه پارتيزاني دست مي زدند. براي مقابله با اين دشمن سربازان رومي به شمشيري کوتاه با تيغه دو طرفه نياز داشتند که بتواند به سرعت از آن استفاده کنند. "گلاديوس" شمشيري بود که با طول کلي 80 سانتي متر، وزن 1.6 کيلوگرم و پهناي تيغه 8 سانتي متر به خوبي پاسخگوي نياز ارتش روم در آن دروان بود.