کارناوال/ هنگامي که سخن از پرواز انسان به ميان مي آيد، بي درنگ نام برادران رايت در ذهن نقش مي بندد. اما جالب است بدانيد که اين تصور عمومي، خيلي هم درست نيست و تاريخچه پرواز انسان به سال ها قبل تر از اين دو برادر باز مي گردد. حتي در تاريخچه پرواز بشر، نام لئوناردو داوينچي، نقاش، موسيقي دان، دانشمند، معمار و مهندس ايتالياييِ دوره رنسانس هم به چشم مي خورد.
شايد بتوان تاريخچه پرواز انسان را اين طور توجيه کرد: از روزي که بشر پرندگان را ديد به فکر پرواز بر فراز آسمان ها افتاد، تا جاييکه شايعاتي دهان به دهان شده که در حدود ۴۰۰ سال پيش از ميلاد، اَرخوطَس (خيام دوران باستان يونان)، اولين دستگاه پرنده ي مصنوعي که به صورت خودکار پرواز ميکرد را ساخته است. نقل شده که اين دستگاه تا ۲۰۰ متر هم پرواز ميکرده است.
بعد از آن مي توان نگاهي به قرن نهم و يازدهم ميلادي داشت؛ در تاريخ ساخت هواپيما نشانه هايي از پرواز با گلايدر در قرن نهم توسط عباس بن فرناس (Abbas ibn Firnas) و اِلمر (Eilmer of Malmesbury)، راهب قرن يازدهم ديده ميشود که گويا هر دو آنها در اين راه دچار صدماتي هم شده اند. حتي برخي از عباس بن فرنانس به عنوان اولين انساني که روياي پرواز را محقق کرده نيز نام برده اند. در قرن پانزدهم، اين بار نوبت به داوينچي رسيد با اختراع و ابداع دستگاه هايي نوين، که دو بال به سان پرندگان داشت و مي توانست مسافتي را هر چند کوتاه، پرواز کند. جالب است که داوينچي، بعد از اختراع اين دستگاه، بر آن شد تا شکل قوي تر و پيشرفته تري از دستگاه پرنده ارائه دهد اما مخالفان او باز هم در کارش سنگ انداختند و مانع او شدند. هر چند او ديگر قدمي براي تحقق اين روياي بلندپروازانه برنداشت اما نام خود را به عنوان پدر پرواز در تاريخ ماندگار کرد.
کشف گاز هيدروژن در قرن هجدهم ميلادي به اختراع بالون هيدروژن منجر شد، انسان با اختراع بالون کمي به آسمان نزديک تر شد. بالون سواري تجربه اي جالب بود، اما مناسب حمل و نقل و استفاده ي دائمي نبود، چرا که بالون ها به کنترل باد در مي آمدند. پس بايد راهي ديگر پيدا مي شد... .
اين بار در قرن نوزدهم اين برادران رايت بودند که روياي پرواز را به مرحله جديدي رساندند و توانستند کمي بيش از قبل به آسمان نزديک تر شوند. ابداعات اين دو برادر گويي راه آسمان را براي انسان سهل کرد. از آن به بعد بود که ديگر پرواز رويايي دست نيافتني نبود... و حالا در اوايل قرن بيستم، پيشرفت در فناوري موتور و آيروديناميک سبب ساخت هواپيماهايي بسيار مدرن تر شده است.
به معناي واقعي کلمه اين صنعت حاصل سالهاي سال تکامل است تا حضور برادران رايت. از ابتداي قرن ۱۹ تاکنون سرعت رشد صنعت هواپيمايي چنان زياد بوده که امروزه، پديده اي ساده و پيش پا افتاده و به طور کل امن به حساب مي آيد. از استراليا تا قطب شمال، سالانه بيش از ۳ بيليون نفر در سراسر کره ي خاکي با فراغ خاطر به سفر هاي هوايي مي پردازند. همه روزه وسايل حمل و نقل هوايي، در حال بروزرساني امکانات خود از جمله واي فاي و کابينهاي با تخت خواب مي باشند و طراحان به صيقلي تر بودن هواپيماهايشان در ارتفاع ۱۲ کيلومتري فکر مي کنند. حتي از سال ۲۰۱۶ با اعلام شرکت «ريچارد برانسون» صحبت از پرواز با سرعت صوت، دوباره بر سر زبان ها افتاده، هواپيماهايي که مي خواهند جايگزيني مناسب براي هواپيماهاي کنکورد باشند. کنکورد هواپيمايي قادر به پرواز با دو برابر سرعت صوت بود؛ اما طي جريان سقوط يکي از آن ها در سال ۲۰۰۰ توليدشان متوقف شد.
امروز در کارناوال نگاهي به تصاوير اوايل قرن ۱۹مي اندازيم، تا شناختي از پيشگامان اين صنعت داشته باشيم و ببينيم که چگونه با انواع مختلف هواپيما و با ديناميک هاي مختلف به آزمايش و خطا پرداختند تا به نوع مطلوب هواپيماهاي امروزي برسند.
با ما در سفري به تاريخِ پرواز همراه باشيد.
تاريخچه پرواز-برادران رايت
۱- مردشجاع!
در اين تصوير فرانسوا بادو، يکي از مهندسين پروژه هاي لويي بلريو را مشاهده مي کنيد. لويي بلريو مهندس، خلبان، مخترع فرانسوي و از پيشگامان شاخص عرصه هواپيمايي بود که فرانسوا براي او کار مي کرد. در تصوير زير متعلق به اوايل دهه ي ۱۹۰۰، فرانسوا بادو مشغول آزمايش مقدماتي با هواپيماي چرخدار خود است.
۲- دو بال براي پرواز کافي نيست! | سال ۱۹۱۰
پروفسور جِي اِس زِرب (Prof JS Zerbe) در کنار هواپيماي چند پَرِ خود! اين هواپيما از هشت سيلندر، خنک کننده، پنج پر و دو حائل تشکيل شده است.
۳- شروع در نقاط پست
لوييس پالهان (Louis Paulhan)، در حال پرواز با هواپيماي دوبال و کايتي شکلِ فارمن (Farman)، که نام لو جيپايت شماره شش (Le Gypaete No ۶) نام دارد بر فراز بلکپول (شهرکي در بريتانيا) در انگلستان!
۴- پيش قدم بودن | سال ۱۹۰۹
از اولين هواپيماهايي که توسط يک انگليسي در سال ۱۹۰۹ به پرواز در آمد، طراحي شده توسط سِر اليوت وردون رو (Sir Edwin Alliott Verdon Roe).
۵- ما به پرواز در آمديم
خلبان فرانسوي، لويي بلريو (Louis Bleriot) که براي اولين توانست در سال ۱۹۰۹ بر فراز کانال مانش با هواپيما، به پرواز در آيد. وي با يکي از هواپيماهاي ساخت خود از بندر کالا (Calais) در فرانسه اوج گرفت و در شهر دور (Dover) در بريتانيا فرود آمد. اين پرواز او ۲۷ دقيقه به طول انجاميد. در تصوير پايين بلريو را در حال پرواز با هواپيماي تک بال خود مي بينيد.
۶- پروازي وحشتناک | ژانويه ۱۹۱۰
از اولين خلبانان جهان، لوييس پالهَن (Louis Paulhan) بر فراز آسمان لس آنجلس. او در اين پرواز رکورد ۱.۲ کيلومتر (۴۱۶۴ پا) و همينطور مدت زمان يک ساعت و ۴۰ دقيقه و ۴۰ ثانيه اي را ثبت کرد.
۷- اولين پرواز در آسمان انگلستان | سال ۱۹۱۰
ساموئل کُدي (Samuel Codyََ)، اولين فردي که بر آسمان انگلستان پرواز کرد، درحال راه اندازي هواپيماي آزمايشي خود براي اختراعي تازه، هواپيماي آبي.
8-آسمان درنده | سال ۱۹۱۰
تعدادي هواپيما که اهميت و قدرت خود را در آسمان لس آنجلس به نمايش گذاشته اند.
۹- اولين هواپيماي نيروي دريايي آمريکا
گلن کورتيس (Glenn Curtiss) در سمت چپ تصوير و تئودور اِليسون (Theodore Ellyson) سوار بر هواپيمايي به نام Curtiss A-۱ Triad amphibian، اولين هواپيماي نيروي دريايي آمريکا.
گلن کورتيس-تئودور اِليسون
۱۰ - رفتن به حداکثر ارتفاع، واشنگتن دي سي | سال ۱۹۲۱
اين سه مرد قصد به پرواز در آوردن هواپيمايي با شش جفت بال را براي رسيدن به بيشترين ارتفاع دارند.
۱۱- پيش به سوي آسمان
خلبان حرفه اي، جان هيوز (Joan Hughes) در حال پرواز با دِموآزِل (Demoiselle)، نسخه ي بدل از هواپيماهاي ۱۹۰۹-۱۹۱۰. لندن- پيش از جنگ جهاني دوم.
۱۲- تماشاي اولين پرواز | سال ۱۹۰۳
اورويل رايت (Orville Wright)، در حال کنترل هواپيماي رايت فلايِر و برادرش ويلبر رايت (Wilbur Wright) که به تماشاي اولين پرواز هواپيما در کيتي هاوک (شهري در شمال کارولاينا) ايستاده است.
سخن آخر
زماني آرزوي پرواز هم حرفي خنده دار محسوب مي شد، اما هميشه آدم هايي وجود دارند که معناي کلمه ي نه و نمي شود را نمي دانند. آن ها هستند که دنيا را دگرگون کنند.
بازار