جهان نما/ آنچه باید از تاریخ اسلوونی و پارتیزان ها بدانید

الي گشت/ کشور اسلووني يا جمهوري اسلووني با مساحتي حدود ۲۰۲۷۳ کيلومتر مربع در جنوب اروپاي مرکزي و در مجاورت رشته کوه آلپ و درياي آدرياتيک قرار دارد. اين کشور اروپايي که در طول تاريخ خود بستر حوادث تاريخي ناخوشايندي بوده است با اتريش، مجارستان، کرواسي و ايتاليا از جهات مختلف همسايه است. امروز در تاريخ اسلووني با سرزميني آشنا مي شويم که زيبايي هاي طبيعي و دشت هاي گسترده و سر سبز، جنگل هاي انبوه و کوه هاي بلند آن گردشگران زيادي را به خود جذب مي کند و يکي از مناطقي است که پراکندگي جمعيتي آن از ويژگي هاي توپوگرافيک اين سرزمين تبعيت مي‌ کند. ليوبليانا پايتخت اين کشور است و البته بزرگ‌ ترين شهر آن که از شهرهاي زيباي اروپايي است. در زنگ تاريخ امروز، الي گشت شما را با تاريخ پر فراز و فرود اين کشور آشنا مي کند. طبق گفته تاريخ نگاران تاريخ اسلووني ساکنان اوليه اين سرزمين اسلاوها بودند. اسلاوها يکي از اقوامي بودند که زبانشان يکي از شاخه‌ هاي زبان‌ هاي هندواروپايي بود و به اين زبان صحبت مي کردند. بر پايه نظر محققان و تاريخ نگاران، اروپاي شرقي سکونتگاه نخستين اين اقوام بوده است که امروزه به جز اين منطقه اسلاوها در قسمت هايي از بالکان، اروپاي مرکزي، آسياي ميانه، سيبري و همچنين ديگر نقاط جهان مهاجرت کرده و سکونت دارند. اسلاوها سه شاخه دارند که شامل اسلاوهاي غربي يعني لهستاني‌ها – چک‌ها – اسلواک‌ها، اسلاوهاي شرقي که روس‌ها – بلاروس‌ها – اوکرايني‌ها هستند و اسلاوهاي جنوبي که شامل بوسنيائي‌ها – صرب‌ها – کروات‌ها – مقدوني‌ها – بلغارها و اسلوون‌ها هستند. ريشه و نژاد اسلاوها از نژاد هندواروپايي است که بسياري از مردمي که نام برديم شامل اين گروه است. در نوشته‌ هاي قديمي و عربي واژه اسلاو به صورت سقلاب که جمع آن صقالبه است نوشته‌ شده است. اگرچه که اين سرزمين هم مثل کرواسي تحت نفوذ امپراتوري عثماني قرار نگرفت اما تا مدتي طولاني قدرت‌هاي منطقه اي اروپا مثل باواريا و جمهوري ونيز و مخصوصا امپراتوري اتريش مجارستان در اين منطقه نفوذ و قدرت داشتند. با آمدن اسلاوها به اسلووني حکومت محلي باواريا قدرت را در اين منطقه به دست گرفت و از قرن هفتم و شروع مهاجرت اسلاوها به اسلووني به آن دست يافت و اين روند ادامه داشت تا قرن سيزدهم که امپراتوري اتريش مجارستان به اين سرزمين وارد شد، حضورش در آنجا ادامه داشت. منطقه اسلووني کنوني چندين قرن به اتريش تعلق داشت. در اين زمان مردم اسلووني بيشتر در مناطق گوناگون خالصه و دوک ‌نشين اتريشي ساکن شدند. بعضي از نقاط اسلووني‌ نشين سال ۱۸۶۶ بخشي از ايتاليا محسوب مي شد. در سال ۱۹۱۸ اين کشور جزيي از کشوري شد که دوام زيادي نداشت، بخشي از کشور اسلووني‌ها، کروات‌ها و صرب‌ها. و از سال ۱۹۱۸ اسلووني جزء جمهوريهاي سه ‌گانه پادشاهي يوگسلاوي بود. در دهه هاي اوليه قرن بيستم مرزهاي اسلووني طي سه پيمان در پيمان سن ژرمن، و پيمان راپالو و پيمان تريانون مشخص شد که در پيمان سن ژرمن مرز شمالي، در پيمان راپالو مرز غربي و در پيمان تريانون مرز شمال شرقي معين شد. در سال ۱۹۴۱ اسلووني اشغال شد و خاک اين کشور طي اين دوره بين سه کشور تقسيم شد. اين سه کشور ايتاليا، آلمان و مجارستان بودند پس از اين ماجرا استقلال طلبان مبارز وارد ميدان شدند اين مبارزان در قالب گروهي که به جبهه آزاديبخش اسلووني معروف بود مبارزه سخت و شديدي را براي رسيدن به آزادي شروع کردند اين جبهه در اين مجموعه مبارزات به پارتيزان‌هاي تيتو ملحق شد. پارتيزان‌هاي اسلووني در سال ۱۹۴۱ ميلادي به قصد مبارزه با اشغالگران نازي، گروهاي رزمنده اي در اسلووني گرد هم آمدند که به پارتيزان ‌هاي اسلووني معروف شدند و چنان که گفتيم سازماندهي اين گروه با هدف استقلال طلبي و مبارزه با اشغالگران شکل گرفت. اين رزمندگان نيروهاي اصلي جبهه آزاديبخش خلق اسلاو و بازوي نظامي اين گروه بودند که در آغاز فعاليت هاي نظامي آنان بصورت چريکي بود و بعد يک ارتش را بوجود آوردند. اين پارتيزان‌ ها، نخستين نيروي مسلح اسلووني بودند. اسلووني تحت عنوان جمهوري خلق اسلووني در سال ۱۹۴۵ به عنوان بخشي از يوگسلاوي دموکراتيک فدرال شد. اما اين اتحاد سياسي تازه تاسيس هم در کمتر از چند ماه تغيير نام داد و پس از يک انتخابات غيرآزاد، به جمهوري خلق فدرال يوگسلاوي تبديل شد که اين نام هم نام ماندگاري براي اين سرزمين نبود و يک بار ديگر به جمهوري فدرال سوسياليستي يوگسلاوي تغيير نام داد. حالا تاريخ اسلووني وارد مرحله جديدي شد و ازسال ۱۹۴۴علاوه بر پاکسازي ‌هاي سياسي پاکسازي قومي هم در راس برنامه ها در اين سرزمين قرار گرفت. در اين دوره موج جديدي از اخراج ها و خشونت ها و پاکسازي هاي سازمان يافته شکل گرفت و آلماني ‌تبارهاي بومي ساکن اسلووني و همچنين آلمان هاي مهاجري که نازي‌ها به اسلووني کوچانده بودند از اين سرزمين بيرون رانده شدند. اين جمعيت آلماني‌ تبار و کوچ نشين که بيش از ده‌ها هزار تن بودند در سراسر اين سرزمين و به‌ ويژه در شهرهاي ماريبور، چليه، پتوي و اطراف اين شهرها ساکن بودند. اما اين فقط آلماني تبارها نبودند که در اين پاکسازي ها آواره و بي خانمان شدند بلکه با الحاق منطقه ايستريا به يوگوسلاوي ايتاليايي‌هاي ساکن نواحي حاشيه اي ايستريا که جمعيت قابل توجهي بودند هم مجبور به ترک اين خاک شدند و از کشور اخراج شدند. در فدراسيون يوگوسلاوي، اسلووني ثروتمندترين جمهوري محسوب مي شد. اين سرزمين که دائم در حال تغيير نام خود بود در سال ۱۹۹۰ از جمهوري سوسياليستي اسلووني به جمهوري اسلووني نامش تغيير کرد و يک سال بعد يعني در سال ۱۹۹۱ پس ازجنگي ده‌ روزه در اين خاک که در نهايت با توافق‌ نامه بريوني اين جنگ توقف يافت، اسلووني کشوري مستقل اعلام شد. در اواخر بهار سال ۲۰۰۴ اسلووني به اتحاديه اروپا ملحق شد و بعد از آن هم به عضويت ناتو درآمد. در آغاز سال ۲۰۰۷ بطور رسمي به منطقه يورو پيوست که اين مساله باعث شد اين کشور واحد پول قبلي خود، تولار اسلووني را کنار گذاشته و شرايط جديد را پذيرا باشد. در اواخر همين سال بعد از درگذشت يانزدرونشکا رئيس جمهور پبشين اسلووني دانيلو تورک در جايگاه رياست ‌جمهوري قرار گرفته و توانست قدرت سياسي را در اين کشور بدست بگيرد.