یکی از کهن ترین سکونتگاه های جهان در ایران را بشناسید

الي گشت/ رشته کوه هاي زاگرس در غرب ايران، يکي از قديمي ترين مناطق دنياست که انسان هاي اوليه در آن زندگي مي کردند. اين انسان ها، غارهاي اين منطقه را به عنوان سرپناه خود انتخاب کردند و در اطراف اين غارها به شکار حيوانات مي پرداختند. غارهاي باستاني بسياري در استان کرمانشاه وجود دارند که از درون آن ها اشياي تاريخي ارزشمندي کشف شده اند. غار دو اشکفت در نزديکي محوطه باستاني طاق بستان، يکي از اين غارهاست. در ادامه اين مطلب همراه ما باشيد تا شما را با غار دو اشکفت در کرمانشاه آشنا کنيم. در نزديکي محوطه باستاني طاق بستان در شمال شهر کرمانشاه، يکي از قديمي ترين سکونتگاه هاي انسان هاي غار نشين به نام غار دو اشکفت قرار گرفته است. مجموعه غارهاي دو اشکفت در حقيقت از دو غار مجاور هم تشکيل شده اند که در دامنه هاي کوهي به اسم ميوله قرار دارند. غار دو اشکفت حدود ۳۰۰ متر از سطح دشت پائين دستش ارتفاع دارد و بر پارک کوهستان کرمانشاه کاملا مشرف است. دو اشکفت ۴۰۰ متر مربع مساحت و ۱۶۰۰ متر از سطح درياهاي آزاد ارتفاع دارد. اين غار، با شماره ۵۹۷۶ در سال ۸۱ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. غار باستاني دو اشکفت در کرمانشاه در سال ۱۹۹۹ ميلادي براي اولين بار توسط دو تن از باستان شناسان مطرح استان کرمانشاه به نام هاي سامان حيدري و فريدون بيگلري کشف شد. آن ها مطالعات نسبتا گسترده اي را در اين غارها انجام دادند. بر اساس اين مطالعات، تاريخ سکونت در يکي از اين غارها، به دوره پارينه سنگي مياني يعني از ۱۲۰ هزار تا ۴۰ هزار سال قبل باز مي گردد. زماني که انسان هاي غارنشين و شکارچي (انسان هاي نئاندرتال) در اين غارها سکونت مي کردند. از درون اين غار، ابزار آلات و ادوات سنگي و همچنين استخوان هاي بسياري کشف شد که امروزه در موزه هاي سراسر کشور نگه داري مي شوند. بسياري از اين ابزارهاي سنگي، از سنگ راديو لاريت که در اطراف غار وجود دارد ساخته شده اند. برخي نيز از سنگ هاي چخماق تهيه مي شدند. تپه هاي گاکيه در منطقه شرقي کرمانشاه که حدود ۱۲ کيلومتر با غار دو اشکفت فاصله دارد، از جمله مکان هايي بوده که سنگ چخماق را از آن بدست مي آوردند. بسياري از اين ابزارها، به صنعت موستري زاگرس مربوط اند. چرا انسان هاي غارنشين، غار دو اشکفت را انتخاب کردند؟ غار دو اشکفت موقعيت جغرافيايي ويژه اي دارد. احتمالا همجواري اين غار با يک چشمه آب شرب دائمي، مهم ترين دليل انتخاب آن از طرف غارنشينان است. اما اين غار تاريخي، مزاياي ديگري هم دارد. به عنوان مثال، غار دو اشکفت دسترسي مناسبي هم از سمت پائين و هم از سمت ارتفاعات بالاتر دارد و براي شکارچياني که مجبور بودند دائما به داخل و خارج غار رفت و آمد کنند، مکان بسيار مناسبي بوده. همچنين دهانه اين غار، چشم انداز بسيار خوبي به دشت پائين دست آن دارد و ساکنانش مي توانستند تمامي تحرکات اطراف غار را زير نظر داشته باشند. گفتيم که در استان کرمانشاه غارهاي باستاني بسياري وجود دارند که محل سکونت انسان هاي اوليه بوده اند. به عنوان مثال در نزديکي هاي غار دو اشکفت پناهگاه غاري ديگري به نام پناهگاه ورواسي وجود دارد که آقاي بروس هو، باستان شناس آمريکايي آن را کاوش و حفاري کرده است. غار باستاني قبه نيز يکي ديگر از اين سکونتگاه هاي تاريخي است. با توجه به مطالعاتي که بر روي اين غارها صورت گرفته است، با اطمينان مي توان گفت که غارنشينان اين منطقه، شکارچي بوده اند و بيشتر بز کوهي، ميش هاي وحشي، اسب هاي وحشي و گور خرها را شکار مي کردند. استخوان حيواناتي نظير گاو وحشي، غزال، گراز و مارال هم در اين غارها يافت شده اند. تقريبا در تمامي اين غارهاي تاريخي، قطعات سوخته، تکه هاي زغال و خاکستر و ابزار آلات سنگي يافت شده است. به فاصله نسبتا کمي از غار دو اشکفت کرمانشاه، يکي از معتبر ترين محوطه هاي تاريخي جهان به نام محوطه باستاني طاق بستان قرار گرفته است. طاق بستان يادگاريست ارزشمند از دوران ساسانيان که در شمال غرب شهر کرمانشاه و در دامنه کوهي به نام طاق بستان واقع شده است. طاق بستان از دو طاق بزرگ و کوچک تشکيل شده است. روي طاق بزرگتر، صحنه تاجگذاري خسرو پرويز ساساني حکاکي شده و بر روي طاق کوچکتر مي توان تاج گذاري شاپور دوم و سوم را مشاهده کرد. همچنين در اين مکان، سنگ نگاره اي مربوط به تاج گذاري اردشير دوم ساساني به چشم مي خورد. در ميان آثار برجاي مانده از دوره ساسانيان، سنگ نگاره اي وجود دارد که قدمتش به دوران قاجار باز مي گردد. اين سنگ نگاره که در مجاورتش کتيبه اي به خط نستعليق نوشته شده، پسر فتحعليشاه قاجار را نشان مي دهد. بر اساس برخي روايات تاريخي، فرشي از جواهرات گرانبها در کف طاق بستان پهن بوده است که پس از حمله اعراب به کشور، ميان فرمانده هاي آنان تقسيم شده است. بهترين زمان سفر به غار دو اشکفت در کرمانشاه استان کرمانشاه يکي از استان هاي سردسير کشور است که در غرب آن واقع شده است. اين استان در زمستان ها، آب و هوايي سرد و برفي و در تابستان ها هوايي نسبتا خنک و مطلوب دارد. بازديد از غار دو اشکفت در تمامي ايام سال امکان پذير است، اما الي گشت فصول بهار و تابستان را بهترين زمان سفر براي بازديد از اين غارهاي تاريخي مي داند. دسترسي به غار دو اشکفت در کرمانشاه دسترسي به غار دو اشکفت در کرمانشاه از پارک کوهستان شهر کرمانشاه امکان پذير است. بدين منظور به سمت شمال شهر کرمانشاه حرکت کنيد. پس از رسيدن به ميدان پدر، مسير شمالي را در پيش بگيريد تا به پارک کوهستان برسيد. از پارک کوهستان با کمي پياده روي به غار دو اشکفت خواهيد رسيد.