جام جم/ ويکي پديا ۱۰ سال است که يادمان هاي جهان را در يک مسابقه بين المللي معرفي مي کند
شرکت در مسابقه عکاسي ويکي دوستدار يادمان ها که لابد اعلان آن را در ويکي پديا ديده ايد تا ۱۵ مهرماه مهلت دارد. درباره هر چيز که فکرش را بکنيد با گوگل مشورت مي کنيم؛ از غذايي که مي خوريم تا سفري که قرار است برويم و حتي سلامت جسم و روح مان. گوگل هم معمولا ما را به يکي از دستياران همه چيزدان خود، يعني ويکي پديا معرفي مي کند. ويکي پديا يک دانشنامه آزاد و همگاني است. يعني هر کسي از هر جاي جهان مي تواند به رايگان از آن استفاده کند و حتي اين امکان را دارد که به اطلاعات اين دانشنامه اضافه کند. البته که اساسنامه و قاعده دارد اما اين همگاني بودن، مزيتي داده که مي توان درباره همه چيز در آن اطلاعاتي به دست آورد و البته که اين اطلاعات به متن مکتوب يا حتي صوتي خلاصه نمي شود و براي هر موردي دست کم مي توان يک تصوير در ويکي پديا يافت. ويکي پديا بخش هاي مختلف دارد و از ده سال پيش براي گسترش بخش عکس و فيلم يک مسابقه راه اندازي کرده است که «ويکي دوستدار يادمان ها» نام دارد و اين روزها يازدهمين دوره اش در حال برگزاري است. در اين مسابقه جهاني هر کسي از هر جاي جهان شرکت مي کند و عکس ها و تصاويري از سراسر جهان به اين دانشنامه اضافه مي شود و البته هر سال کساني هم برنده مي شوند. بنابراين به نظر مي رسد شرکت در اين مسابقه هم فال است و هم تماشا و به جز شانس برنده شدن، اين امکان را مي دهد که تصاوير بيشتري از ايران زيبا به بزرگ ترين دانشنامه جهان بفرستيم.

برگزيدگان ويکي دوستدار يادمان ها در ايران
دانشنامه ويکي پديا با اين مسابقه به صدها تصوير از ميراث فرهنگي کشورهاي مختلف دسترسي پيدا مي کند اما کشورهايي که بهترين عکس ها را ارسال کنند، اين شانس را دارند که تعداد سندهاي تصويري بيشتري در ويکي پديا از خودشان ثبت کنند.

از سال ۲۰۱۵ از ايران هم عکاساني در اين رقابت جهاني شرکت مي کنند يا دست کم از اين سال مرحله اول مسابقه به صورت ملي در ايران برگزار مي شود و برگزيدگان به مسابقه جهاني راه پيدا مي کنند. در تمام اين سال ها عکس هاي زيبايي از عکاسان ايراني به مسابقه ويکي دوستدار يادمان ها ارسال شده و دو عکس از بناهاي تاريخي ايران به فهرست ۱۵ عکس برتر چهان هم راه پيدا کرده و البته ما برگزيده جهاني هم داشته ايم. در سال ۲۰۱۸ ميلادي جايزه اول اين مسابقه بين المللي به يک ايراني تعلق گرفته است؛ جواني به نام عليرضا اخلاقي که عکس متفاوتي از مسجد شيخ لطف الله گرفته و با برنده شدن در اين مسابقه هم خودش و هم ميراث کشورش را در معرض توجه قرار داده و جايزه ۱۵۰۰ يورويي مسابقه را به دست آورده است. چهارم دي ۱۳۹۷ در صفحه ۱۰ روزنامه گفت وگويي با اين عکاس برگزيده داشتيم که براي مان تعريف کرده بود چطور عکس برگزيده را گرفت.

عليرضا اخلاقي در رشته دندانپزشکي درس خوانده و به اخترشناسي علاقه مند است. علاقه اش به اجرام از هر نوعي، قوي تر از آن است که او را يک عکاس بدانيم، اما حالا ديگر با دريافت جوايز متعدد از جشنواره ها و مسابقات ملي و بين المللي از جمله ماراتن مسيه در سال ۹۵ و مسابقه ويکي پديا، خواسته يا ناخواسته به عنوان عکاس هم شناخته مي شود. اخلاقي عکس هاي زيادي از آسمان دارد؛ چه در شب و چه در روز. از شهرها و بناهاي تاريخي هم عکاسي مي کند، اما معمولا سهم قابل توجهي از عکس هايش به آسمان مي رسد و کنجکاوي هاي او را درباره کهکشان فاش مي کند. البته او جايزه مسابقه ويکي پديا را براي عکسي گرفته که آسمان در آن ديده نمي شود، اما سقف مسجد شيخ لطف الله را نمايش مي دهد که در زير گنبد اين بناي تاريخي حکم آسمان را دارد و زيبايي اش دست کمي از گنبد آسمان ندارد.

اخلاقي براي گرفتن اين عکس ماجراي جالبي را پشت سر گذاشت؛ طبق قوانين ميراث فرهنگي عکاسي با سه پايه در بناهاي تاريخي نيازمند مجوز است و او با همکاري يکي از دوستان راه و چاه بلدش، توانست اين مجوز را بگيرد، اما چند دقيقه قبل از اذان ظهر وارد مسجد شد و به دليل شلوغي نتوانست عکاسي کند. قانون اين است که گنبدخانه مسجد مدت دو ساعت تعطيل و پلمب مي شود و اخلاقي چاره اي نداشت جز ترک مسجد اما با اصرار او در نهايت قرار شد در مسجد بماند به اين شرط که درها را پشت سرش پلمب کنند، چراغ ها را خاموش کنند و تا دو ساعت در همين شرايط بماند و هيچ ارتباطي با بيرون برقرار نکند، حتي اگر حضرت عزرائيل سراغش آمد. براي يک عکاس علاقه مند و مشتاق چه نعمتي بهتر از اين که دو ساعت زير گنبد زيباي مسجد شيخ لطف الله تنها بماند و از هر زاويه ممکن عکس بگيرد؟ مزيد بر اين که در اين زمان چراغ هاي مسجد خاموش بودند و اخلاقي توانست بدون هيچ نور رنگي يا مزاحمي، کارش را بکند و چنين عکسي را با نورهاي طبيعي به ثبت برساند.

 چند نمونه از عکس هاي برگزيده سال ۲۰۱۹ يا سال ۱۳۹۸
 کاخ عالي قاپو، اصفهان  عکاس: اميرحسين پاشايي
پنجره اي در عالي قاپو، اصفهان عکاس: الکساندر پوپکوف
غار ايوب، شهربابک  عکاس:مرتضي صالحي
سقف بازار قم   عکاس:اميرحسين پاشايي
مسجد شاه عباس (امام)، اصفهان  عکاس:اميرحسين پاشايي
 مسجد جامع، اصفهان  عکاس:اميرحسين پاشايي
آرامگاه حافظ، شيراز  عکاس:محمدصادق حياتي


مسابقه عکاسي ويکي پديا چيست؟
مسابقات زيادي در سراسر جهان برگزار شده، اما شايد بزرگ ترين مسابقه عکاسي جهان همين مسابقه ويکي پديا باشد که با نام ويکي دوستدار يادمان ها منتشر مي شود.  اين مسابقه در سال ۲۰۱۰ در کشور هلند برگزار شد، به دنبال آن در سال ۲۰۱۱ به بسياري از کشورهاي اروپايي گسترش يافت و از سال ۲۰۱۲ اين مسابقه در سطح جهاني برگزار مي شود. هدف از اين مسابقه گردهم آوردن عموم خواننده ها، کاربران ويکي پديا، عکاسان و فرهنگ دوستان براي گرفتن عکس از يادمان هاي فرهنگي و بارگذاري آن در ويکي انبار براي استفاده در ويکي پديا و بالا بردن دانش و آگاهي همه مردم جهان است.

در دومين دوره برگزاري اين مسابقه، يعني در سال ۲۰۱۱ که هنوز حتي کاملا جهاني نشده بود؛ بيش از ۱۶۸ هزار عکس از سراسر جهان دريافت کرده است. تعدد شرکت کنندگان سبب شده اين مسابقه در دو مرحله برگزار شود:

مرحله اول: هر کشوري براي خودش مسابقه را برگزار مي کند و ده عکس برتر مسابقه ملي ويکي به مرحله دوم راه پيدا مي کنند.
مرحله دوم: از ميان عکس هاي رسيده از سراسر جهان ۱۵ عکس برتر برگزيده مي شوند.
داوران: هيات انتخاب اين مسابقه از چند کاربر فعال ويکي پديا، تعدادي از کارشناسان ميراث فرهنگي و عکاسان حرفه اي تشکيل شده که به هر عکس امتياز مي دهند و از مجموع امتيازها، ۱۵ عکس برتر انتخاب مي شود.

 موارد داوري:
     تکنيک عکاسي: ژرفانمايي يا همان پرسپکتيو صحيح به طوري که يادمان به درستي نشان داده شود، درجه وضوح عکس و ساير تکنيک هاي عکاسي مورد توجه داوران خواهند بود. به عنوان يک اصل کلي، در اکثر موارد از اصول تکنيکي نگاره هاي برگزيده پيروي مي کنند. ليست کامل اصول تکنيکي عکس ها در فراخوان ويکي پديا ۲۰۲۰ در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است.

     کاربرد در ويکي پديا: يکي از هدف هاي اصلي برگذاري مسابقه ويکي دوستدار يادمان ها جمع آوري و ثبت يادمان هاي ملي در ويکي پدياست. به همين جهت، عکس ها از لحاظ کاربرد آنها در دانش نامه ويکي پديا ارزيابي مي شود و مثلا نماي يادمان نبايد غيرواقعي جلوه داده شود، جزئياتي که توجه را از يادمان سلب مي کند نبايد در عکس ها باشد، و مواردي از اين دست.

     اصالت: هزاران هزار عکس از برخي از يادمان هاي ايران، در وب سايت هاي مختلف وجود دارد. هيات داوري به دنبال عکس هايي است که نگاهي تازه به يادمان موردنظر داشته باشند. نگاه تازه مي تواند عکسي از يادمان در فصلي متفاوت از سال، در زماني از روز با نور متفاوت، زاويه اي خاص از يادمان و... باشد.

جوايز:  در ايران به عکس هاي برگزيده فقط يک لوح تقدير تعلق مي گيرد و البته شانس راهيابي به مرحله دوم يعني مرحله جهاني. تمام ۱۵ برنده مسابقه جهاني ويکي پديا، لوح جهاني دريافت خواهند کرد اما ده نفر اول علاوه بر لوح، جوايز غيرنقدي ديگري نيز دريافت خواهند کرد که از جايزه غيرنقدي به ارزش ۱۵۰۰ يورو به نفر اول تا جايزه غيرنقدي به ارزش ۲۵۰يورو به نفر دهم را شامل مي شود.

فراخوان ويکي براي سال ۲۰۲۰
امسال ايران براي ششمين بار به جمع کشورهاي شرکت کننده در مسابقه جهاني ويکي دوستدار يادمان ها مي پيوندد. هر کسي که علاقه مند به عکاسي از يادمان هاي تاريخي و فرهنگي ايران است، مي تواند از فهرست يادمان ها به سراغ يکي از مکان هاي ديدني کشورمان برود، عکاسي کند و بهترين عکس هايش را در ويکي انبار بارگزاري کند. تمام راهکارها را مي توانيد در ويکي پديا به زبان فارسي پيدا کنيد. اصلا کار سختي نيست فقط لازم است به عکاسي علاقه مند و البته در اين باره خلاق و توانا باشيد.

شرکت در اين مسابقه قواعدي دارد از جمله اين که همه عکس ها را بايد خودتان گرفته و آنها را در فاصله زماني شهريور ۱۳۹۹ تا مهر ۱۳۹۹ بارگذاري کرده باشيد. امکان بارگذاري عکس ها براي شرکت در مسابقه در ساعت ۲۳ و ۵۹ دقيقه به وقت تهران در روز ۱۵ مهرماه متوقف خواهد شد و اين زمان تغييرپذير نيست.

عکس يا عکس هايي که بارگذاري مي کنيد بايد روي ويکي انبار در دسترس باشد و اجازه استفاده عمومي از آن توسط شما داده شده باشد. براي گرفتن اين عکس ها بيشتر از ۲۶ هزار يادمان در شهرهاي مختلف ايران نامبرده شده است.

جزئيات بيشتر درباره چگونگي شرکت در اين مسابقه را هم مي توانيد از خود ويکي پديا بپرسيد. کافي است يک صفحه ويکي درباره هر موضوعي باز کنيد تا اعلان را ببينيد و متوجه جزئيات بشويد.

چند نکته درباره ويکي پديا
۸۰ ميليون :   اين تعداد تقريبي بازديدکنندگان ويکي پديا در ماه است البته کمي هم بيشتر

۹۰۰۰۰ نفر: کاربران فعال ويکي در حال حاضر اين تعداد است اما بيشتر هم خواهد شد

۱۸ ميليون : تعداد مقاله در ويکي است که به تعداد آنها اضافه هم مي شود

۲۷۰ :  زبان اطلاعات روي ويکي پديا به اين تعداد زبان در دسترس است

۷۵۰ هزار :  مقالات فارسي روي ويکي پديا با کمي همت کاربران مي تواند به يک ميليون نزديک شود

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar